10 phim hay nhất Oscar qua một thập niên

Giải thưởng của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ cho Phim hay nhất được giới chuyên môn xem là dấu mốc khẳng định vị trí của tác phẩm trong lịch sử điện ảnh. Sau khi Oscar 2026 kết thúc, nhiều chuyên trang điện ảnh điểm lại các phim thắng giải cao nhất trong một thập niên.

One Battle After Another (2025)

Trích đoạn của Leonardo DiCaprio trong ‘One Battle After Another’

Tác phẩm được giới phê bình đánh giá cao nhờ kịch bản nhiều lớp, đan xen giữa các chủ đề cá nhân và xã hội, từ xung đột quyền lực, vấn đề nhập cư đến tâm lý cực đoan. Kịch bản kết hợp đề tài chính trị, chất hài và chiều sâu cảm xúc qua câu chuyện về người cha bảo vệ con gái.

Theo Vulture, cách triển khai linh hoạt này giúp tác phẩm phù hợp với nhiều tiêu chí của Oscar, củng cố vị thế của đạo diễn Paul Thomas Anderson là một trong những đạo diễn người Mỹ đương đại xuất sắc. Ngoài Phim xuất sắc, dự án giành năm tượng vàng khác, trong đó có Đạo diễn xuất sắc, Kịch bản chuyển thể xuất sắc và Dựng phim xuất sắc.

Anora (2024)

Tác phẩm có kinh phí vỏn vẹn sáu triệu USD, từng đoạt Cành Cọ Vàng Liên hoan phim Cannes 2024 trước khi được xướng tên tại năm hạng mục Oscar 2025. Phim nổi bật với lối kể chuyện mô-típ “Lọ Lem hiện đại”, về giấc mơ đổi đời của những cô gái được coi là tầng lớp dưới đáy xã hội, làm công việc bị khinh thường.

Theo Guardian, phim nổi bật nhờ nội dung nhân văn và diễn xuất của Mikey Madison, góp phần chứng minh cho sức hút của điện ảnh độc lập tại Hollywood. Dự án giúp Sean Baker trở thành người đầu tiên đoạt bốn giải Oscar cho cùng một bộ phim, bởi ông giữ vai trò vừa là đạo diễn, vừa là nhà sản xuất, biên kịch và dựng phim.

Oppenheimer (2023)

Các trích đoạn trong ‘Oppenheimer’ (2023)

Ở Oscar 2024, tác phẩm thắng lớn với bảy hạng mục, đồng thời đánh dấu lần đầu Christopher Nolan được Viện Hàn lâm vinh danh với hai giải cao nhất – Phim xuất sắc và Đạo diễn xuất sắc – sau nhiều lần nhận đề cử. Theo Hollywood Reporter, kết quả không bất ngờ bởi bom tấn duy trì sức hút suốt mùa giải thưởng, nhận sự ủng hộ từ giới phê bình lẫn khán giả.

Tác phẩm thể hiện rõ phong cách của Nolan với tuyến truyện song song, nhịp dựng dày đặc và phần âm thanh, hình ảnh sống động. Nhà làm phim khắc họa chân dung “cha đẻ bom nguyên tử” với nhiều mâu thuẫn nội tâm, đặt ra những câu hỏi về đạo đức, quyền lực và hệ quả của khoa học.

Everything Everywhere All at Once (2022)

Trailer phim ‘Everything Everywhere All at Once’

Là một dự án độc lập với ngân sách khoảng 25 triệu USD, tác phẩm vượt nhiều tên tuổi lớn để dẫn đầu số đề cử Oscar, sau đó chiến thắng bảy hạng mục, gồm giải Phim hay nhất tại mùa giải năm 2023. Tuy khai thác đề tài đa vũ trụ – vốn có thể gây quá tải cho người xem, Everything Everywhere All at Once ghi điểm nhờ cốt truyện nhân văn, xoay quanh những mâu thuẫn đời thường trong gia đình người nhập cư gốc Á.

Sự thay đổi trong nội bộ Viện Hàn lâm là yếu tố góp phần vào chiến thắng của phim. Theo Vulture, tổ chức này tích cực đa dạng hóa thành viên, với nhiều gương mặt trẻ đến từ nhiều nước và vùng lãnh thổ. Oscar 2023 diễn ra dưới nhiệm kỳ của Janet Yang, chủ tịch gốc Á đầu tiên của Viện Hàn lâm, nhấn mạnh quyền lợi của người nhập cư.

CODA (2021)

Không dựa vào kịch bản phức tạp hay quy mô sản xuất lớn, CODA tiếp cận người xem bằng sự mộc mạc và câu chuyện gia đình gần gũi, giành ba giải Oscar năm 2022. Theo Guardian, chiến thắng mang nhiều ý nghĩa trong bối cảnh ngành điện ảnh đang thay đổi. Đây là bộ phim đầu tiên do một nền tảng trực tuyến (Apple TV+) phát hành giành giải Phim hay nhất, phản ánh sự dịch chuyển trong sản xuất và phát hành, nhất là sau đại dịch. Việc CODA được vinh danh như lời động viên với cộng đồng làm phim độc lập tại Mỹ, cho thấy Viện Hàn lâm thích ứng trước những thay đổi trong gu thưởng thức của khán giả.

Nomadland (2020)

Ở Oscar 2021, danh hiệu Phim hay nhất được công bố trước hạng mục Nam – nữ chính xuất sắc, thay vì chiếm suất bế mạc như thông lệ. Nomadland giành ba giải gồm Phim hay nhất, Đạo diễn xuất sắc cho Chloé Zhao và Nữ chính xuất sắc cho Frances McDormand. Trước đó, Zhao tạo dựng tên tuổi với phong cách làm phim giản dị, giàu chất thơ, tập trung khắc họa những con người bên lề xã hội Mỹ. Điều đó tiếp tục thể hiện rõ trong dự án khi khai thác góc khuất “giấc mơ Mỹ”.

Tác phẩm được đánh giá là một trong những phim độc lập nổi bật năm đó, từng thắng Sư Tử Vàng Liên hoan phim Venice 2020, Quả Cầu Vàng 2021. Trang Euronews nhận định Nomadland là một lựa chọn khác biệt của Oscar khi không đi theo lối kể chuyện truyền thống, mang đến dấu ấn riêng trong danh sách các phim đoạt giải.

Parasite (2019)

Parasite (Ký sinh trùng)

Tháng 2/2020, Parasite (Ký sinh trùng) làm nên lịch sử khi là phim không nói tiếng Anh đầu tiên thắng giải quan trọng nhất. Ngoài ra, hạng mục dành cho đạo diễn, kịch bản gốc và phim quốc tế cũng gọi tên tác phẩm của Bong Joon Ho.

Collider nhận định tác phẩm được xem là một trong những chiến thắng Phim hay nhất thuyết phục nhất trong nhiều năm nhờ lối kể chuyện kết hợp yếu tố hài đen và phong cách châm biếm xã hội. Theo Euronews, thành công của Parasite từ Cành Cọ Vàng tại Cannes đến Oscar Phim hay nhất đánh dấu cột mốc lịch sử cho điện ảnh Hàn, vượt qua rào cản ngôn ngữ để phá vỡ chuẩn mực của Hollywood.

Green Book (2018)

Các trang NBC, Guardian, Washington Post, Variety, Vanity Fair cho rằng kết quả nằm ngoài dự đoán do trước đó Roma là ứng viên nặng ký nhất. So với những tác phẩm cùng chủ đề như Moonlight, cách xử lý của Green Book đơn giản hóa các vấn đề hơn là đào sâu bản chất. Chiến thắng này được xem như lựa chọn mang tính an toàn của Viện Hàn lâm trong bối cảnh ban tổ chức hướng đến việc làm đa dạng tiêu chí vinh danh.

The Shape of Water (2017)

Trailer The Shape of Water

Tác phẩm nhận nhiều lời khen nhờ cách Guillermo del Toro tái hiện và tôn vinh tinh thần của điện ảnh cổ điển. Theo Vogue, ông pha trộn yếu tố giả tưởng, kinh dị và lãng mạn để kể câu chuyện về những con người bên lề, mượn câu chuyện cổ tích để ám chỉ nước Mỹ đương đại phân biệt đối xử với người yếu thế.

Moonlight (2016)

Theo The Guardian, chiến thắng của Moonlight trước La La Land tại Oscar 2017 cho thấy nhiều thành viên Viện Hàn lâm ưu tiên tôn vinh những tác phẩm kinh phí thấp giàu giá trị nghệ thuật. Nếu La La Land đại diện cho khía cạnh mộng mơ của tình yêu và nghệ thuật, Moonlight mang tiếng nói về bản thể, tự do và quyền được yêu thương. Bộ phim mô tả quá trình trưởng thành của một chàng trai da màu đồng tính qua nhiều lớp vấn đề xã hội như bạo lực, ma túy và định kiến nhưng vẫn giữ được sự tinh tế trong cách kể.

Cát Tiên