Từ chương trình hot, được khán giả mong ngóng…
Ra đời từ năm 2003, Táo quân đã trở thành “món ăn tinh thần” không thể thiếu của người Việt mỗi đêm giao thừa. Hơn cả một chương trình giải trí, Táo quân là “đặc sản” thời sự, nơi những vấn đề nhức nhối được phản ánh thẳng thắn và sâu cay thông qua lăng kính hài hước.
Giữa nhịp sống hối hả, chính tiếng cười trào phúng và những câu chuyện của Táo quân đã gắn kết mọi thế hệ trong gia đình, cùng nhau quây quần vào khoảnh khắc thiêng liêng chia tay năm cũ.
Sau 22 năm, đây thực sự là chương trình “quốc dân” để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng công chúng.
Trong số đầu tiên, nghệ sĩ Quốc Trượng đảm nhận vai Ngọc Hoàng giữa bối cảnh trang phục còn đơn giản, sơ sài. Điểm nhấn thú vị nằm ở sự tính toán của bộ đôi Nam Tào – Bắc Đẩu: Một Công Lý “hầm hố”, đầu trọc nhưng cử chỉ điệu đà, đối lập với một Xuân Bắc thư sinh nhưng ăn to nói lớn.
“Táo quân 2016” là chương trình tạo được tiếng vang trong dư luận.
Theo thời gian, Táo quân dần “lột xác” đầy ấn tượng với sự đầu tư kỹ lưỡng từ nội dung đến hình thức.
Để rồi sau hơn 2 thập kỷ, chương trình đã gặt hái những “quả ngọt” chín muồi – đó là những mùa chầu đậm đà, thâm thúy và đầy dư vị – để lại dấu ấn khó phai trong lòng khán giả mỗi dịp Tết về.
Khán giả quên sao được cuộc thi “Hoa Táo” của Táo quân 2009 – kịch bản dựa theo cuộc thi hoa hậu, hay năm 2011 là “Táo Idol” theo chương trình Thần tượng âm nhạc Việt Nam – Vietnam Idol.
Đến năm 2013 kịch bản lại mượn chương trình Giọng hát Việt, năm 2015 với Ai là triệu phú và Chiếc nón kỳ diệu – Vòng quay tham nhũng là câu chuyện của Táo quân 2016.
Chưa kể, đó còn là những ca khúc, những bản nhạc chế đình đám, gây sốt của Táo quân mỗi năm đến nay vẫn thu hút lượt xem khủng trên YouTube hay mạng xã hội.
Khán giả vẫn như in giai điệu bài Lụt từ ngã tư đường phố năm 2009, sau trận lụt lịch sử ở Hà Nội.
Năm 2011, bài hát chế Đi học với những ca từ cười ra… nước mắt: “Hôm qua em đến trường, bạn đánh em gần chết. Bao nhiêu bạn quay phim, cả trường em biết hết…”.
Hay năm 2013, ca khúc Hoang mang Style (cải biên từ Gangnam Style) của Táo Kinh tế Quang Thắng với câu: “Một năm kinh tế buồn” vừa hài hước, vừa phản ánh thời điểm khó khăn của đất nước. Hay Y tế xinh (Con bướm xuân), Không cảm xúc của táo Điện Lực…
Những câu thoại độc đáo thành trend (xu hướng) của Táo quân nhiều năm qua vẫn khiến khán giả ở mọi thế hệ ghi nhớ mãi về sau.
Trích đoạn “Táo quân 2016” (Video: VFC).
Táo quân 2016, ngoài vòng quay tham nhũng còn có rất nhiều câu thoại hài hước nhưng vô cùng thâm thúy: “Nước trong thì không có cá, người tốt quá thì không ai chơi”, “Nghèo bền vững, tham nhũng giữ ở mức ổn định”, “Không làm gì mà vẫn giàu, chỉ có đi lừa đảo”, “Người dân ăn cá urê, ăn rau dầu nhớt, uống chè phân lân”, “Giàu thì nó ghét, đói rét thì nó khinh, thông minh thì nó tìm cách tiêu diệt”, “Trước mình cần một chỗ đứng, bây giờ mình cần đứng đúng chỗ đó”…
Táo quân 2018 với những câu nói thú vị khác đã được đưa vào chương trình khiến khán giả không thể quên: “Cuộc đời thật lắm éo le, nhân sâm thì ít mà rễ tre thì nhiều”, “Cầm tiền thì sợ tiền rơi. Cầm tờ A4 đời đời ấm no”…
Câu thoại “Cống rãnh mà đòi sóng sánh với đại dương, kênh mương mà đòi tương đương với thủy điện” của “cô Đẩu” Công Lý đến nay vẫn nằm lòng với nhiều tầng lớp khán giả.
NSND Tự Long từng bồi hồi nhớ lại thời hoàng kim của Táo quân: Những năm nội dung được khen ngợi, ngay sáng mùng 1 Tết, các đĩa lậu đã được in và bày bán tràn lan khắp các chợ.
NSND Quốc Khánh (vai Ngọc Hoàng) và NSND Xuân Bắc (vai Nam Tào) trong “Táo quân”.
Đến những mùa “Táo quân” thay đổi và ngày càng đuối, nhạt
Gần một thập kỷ qua, Táo quân dần chững lại khi chất trào phúng thâm thúy bị đánh giá giảm, “đuối” dần về nội dung.
Có thời điểm, chương trình rơi vào thế khó khi phải loay hoay cân bằng giữa tính chính luận với giải trí, cũng như nỗ lực chuyển giao giữa đội hình diễn viên cũ và mới.
Vào năm 2020, Táo quân phải tạm dừng sau 16 năm phát sóng liên tiếp, khi bị giới chuyên môn đánh giá chương trình thiếu đổi mới.
Thay vào đó, VTV chiếu chương trình hài mang tên Làng Vũ Đại thời hội nhập với hình thức mới, có sự góp mặt lần đầu tiên của nghệ sĩ Xuân Hinh (vai Chí Phèo) và Thanh Thanh Hiền (vai Phó Đoan).
Khác với Táo quân – vốn tổng kết và đối thoại các vấn đề nóng trong năm – phiên bản này chỉ điểm qua một số câu chuyện dân sinh, hiện tượng truyền thông xã hội, đặt trọng tâm vào hành trình “đổi đời” của làng Vũ Đại trong bối cảnh hội nhập.
Đó là câu chuyện phát triển du lịch, làm kinh tế và thay đổi diện mạo đời sống nông thôn, được kể bằng ngôn ngữ sân khấu và hệ nhân vật quen thuộc từ văn học, điển tích dân gian.
Sau năm 2020, Táo quân trở lại với nhiều đổi mới về cả nội dung lẫn dàn nghệ sĩ. Dù tích cực “bắt trend” mạng xã hội và bổ sung những gương mặt mới để làm mới hình thức báo cáo, chương trình vẫn bị đánh giá là thiếu đột phá và chưa tạo được dấu ấn mạnh mẽ như kỳ vọng.
“Táo quân 2022”, cặp diễn viên trẻ Duy Nam (trái) và Trung Ruồi đã thay thế Xuân Bắc và Công Lý.
Năm 2022, chương trình vắng bóng NSND Công Lý và NSND Xuân Bắc. Năm 2023, Táo quân kỷ niệm hành trình 20 năm bằng kịch bản mô phỏng một cuộc thi sắc đẹp, quy tụ dàn nghệ sĩ kỳ cựu đã gắn bó gần 2 thập kỷ như: NSND Quốc Khánh, NSND Công Lý, NSND Xuân Bắc, NSND Tự Long, NSƯT Chí Trung…
Tuy nhiên, dấu mốc tuổi 20 lại không rực rỡ như kỳ vọng. Sau khi lên sóng, bên cạnh một vài ý kiến tích cực, chương trình phải đối mặt với làn sóng phê bình gay gắt. Nhiều khán giả thẳng thắn nhận xét nội dung ngày càng “nhạt”, thiếu điểm nhấn và lặp lại lối mòn, thậm chí cho rằng chương trình nên dừng lại khi đã cạn kiệt ý tưởng sáng tạo.
PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái từng cho rằng, những năm trở lại đây, chương trình không mang đến nhiều thú vị như trước.
Có thể do bị “soi” nhiều quá nên ê-kíp không dám mạnh tay và cũng có thể do khán giả đòi hỏi ngày càng cao nên chưa đáp ứng kịp.
Táo quân 2024 đánh dấu sự thay đổi về nội dung, hình thức thể hiện và dàn nghệ sĩ nhưng vẫn thiếu tiếng cười thâm thúy khi đề cập đến những vụ việc nhức nhối trong một năm qua.
Ê-kíp nỗ lực đổi mới nhưng tổng thể chương trình bị chê rời rạc, kém thu hút.
Từ trái sang phải: NSND Xuân Bắc, NSƯT Chí Trung, NSND Tự Long trong “Táo quân 2023”.
Tết Nguyên đán 2026 không có “Táo quân” gây tranh cãi
Đến mùa 2025, Táo quân thực sự bùng nổ với format (định dạng) mới mẻ và sự trở lại của dàn nghệ sĩ thương hiệu như Tự Long, Chí Trung, Quang Thắng, Vân Dung.
Chương trình khiến khán giả thích thú khi “gãi đúng chỗ ngứa” qua các vấn đề thời sự và trào lưu mạng xã hội đình đám như chuyện sáp nhập, “đám giỗ bên cồn” hay trào lưu “Baby Three”, bộ môn pickleball.
Đặc biệt, phần âm nhạc với những bản “hit” được viết lại lời như Đừng làm trái tim anh đau, Tái sinh, Bật tình yêu lên… đã tạo nên một bữa tiệc giải trí sôi động và đầy lôi cuốn.
Sau màn hồi sinh đầy ấn tượng ấy, những tưởng Táo quân sẽ tiếp tục thừa thắng xông lên, thì bất ngờ đến ngày 7/1, VTV thông báo chương trình sẽ tạm nghỉ sau 22 năm gắn bó.
Thông tin này lập tức thổi bùng lên những luồng ý kiến trái chiều. Nhiều khán giả ủng hộ việc dừng lại để đổi mới, như bạn Dương Tạ cho hay: “Cá nhân tôi cho rằng bỏ là hợp lý. Hiện nay có nhiều chương trình, lựa chọn khác hay hơn. Bên cạnh đó, chương trình chỉ dừng lại ở mức “phản ánh”, “đả kích”, không giải quyết được gốc rễ vấn đề. Bao nhiêu năm vẫn vậy”.
Độc giả Mr. Tuấn cũng đồng tình: “Có thể thấy thiếu đi cái gì đó, nhưng đã đến lúc cần thay đổi đi vào thực tế hơn là châm chọc, gây cười trên cái gọi là “vô cớ””.
Nhìn nhận một cách khách quan hơn, khán giả Nguyễn Văn Thanh bình luận: “Tôi phải thừa nhận Táo quân rất hay trong 20 năm qua, và hụt hẫng khi Tết thiếu nó. Nhưng món ngon phải thay đổi. Thà rằng dừng Táo quân để tìm cảm hứng mới còn hơn tâm huyết bị chê. Có thể trở lại khi ý tưởng được đa số ủng hộ với sự đoàn kết trên dưới, gọi là có duyên vậy. Cảm ơn Táo quân“.
Nhung Hoàng Nguyên thẳng thắn hơn: “Món ngon nào ăn mãi cũng chán. Các ý tưởng sáng tạo không đủ tầm, không còn hấp dẫn, nghệ sĩ hay thì già, nghệ sĩ trẻ thì nhạt. Đổi món là chính xác”.
Các nghệ sĩ: Tự Long, Quang Thắng, Chí Trung, Vân Dung (từ trái sang) trên sân khấu “Táo quân 2025”.
Ở chiều ngược lại, sự thiếu vắng này để lại khoảng trống khó lấp đầy trong lòng nhiều người.
Khán giả Trí Hữu chia sẻ: “Hy vọng Tết Nguyên đán 2027 và nhiều Tết năm khác sẽ có Táo quân – Gặp nhau cuối năm”.
Với chị Lương Huệ, niềm tiếc nuối còn đi kèm những kỷ niệm: “Lại nhớ giao thừa 2019 cũng không có Táo quân, hôm đó mưa to sấm chớp, có nơi mưa đá. Rồi năm đó dịch Covid-19 bùng phát. Nghĩ lại vẫn thấy buồn”.
Cảm giác hụt hẫng hiện rõ trong kế hoạch đón năm mới của nhiều gia đình. Chị Hoàng Thị Hiền chia sẻ: “Tôi vừa nói với bố mẹ là Tết này ở nhà xem Táo quân vì nghĩ năm nay có nhiều chuyện xã hội đáng nói. Giờ nghe tin mà buồn quá”.
Còn với anh Lê Xuân Liêm bày tỏ: “Tôi xem Táo quân từ hồi học cấp 2. Bây giờ con tôi cũng học cấp 2. Chương trình này là “món ăn tinh thần” không thể thiếu mỗi đêm giao thừa. Nếu bỏ thì thực sự rất trống trải”.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, nghệ sĩ Vân Dung chia sẻ: “Tôi nghĩ những khán giả muốn Táo quân tiếp tục và những người cho rằng nên dừng lại đều xuất phát từ một điểm chung: Tình yêu dành cho chương trình. Có người muốn gìn giữ những ký ức đẹp nhất, không muốn Táo quân bị soi xét, mổ xẻ thêm nữa để rồi mất đi sự trọn vẹn vốn có”.
Nghệ sĩ Vân Dung cho rằng, nhiều người xem Táo quân như bánh chưng, cành đào ngày Tết – một biểu tượng phải luôn đủ đầy, đẹp đẽ trong ký ức.
Bởi vậy, với chị dù ý kiến khác nhau, tất cả đều bắt nguồn từ tình cảm dành cho chương trình, chứ không phải sự phủ nhận. Đó là cách khán giả bày tỏ yêu thương với một món ăn tinh thần đã trở thành “gia vị Tết” suốt hơn 2 thập kỷ qua.
NSND Tự Long (đóng vai Táo Văn hóa – Giáo dục, Táo Xã hội, Táo Mạng… trong chương trình Táo quân) bày tỏ sự tiếc nuối khi chương trình Táo quân không tiếp tục lên sóng trong năm nay.
Nam nghệ sĩ nhìn nhận, trong quá trình phát sóng, Táo quân từng tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều, song đó là điều khó tránh khỏi với một chương trình có sức ảnh hưởng lớn. Việc tạm dừng và thay thế bằng format mới, theo NSND Tự Long, xuất phát từ mong muốn mang đến không khí Tết tích cực, nhẹ nhàng hơn cho khán giả.
Ảnh: VFC, VTV
Nguồn: https://dantri.com.vn/giai-tri/22-nam-tao-quan-tu-chuong-trinh-duoc-san-don-den-tam-dung-gay-tranh-cai-20260109153459573.htm
