3 kiểu người càng ở gần, tình hình tài chính càng tệ

Dòng tiền của mỗi người không chỉ bị ảnh hưởng bởi mức thu nhập hay cách chi tiêu cá nhân, mà còn chịu tác động rất lớn từ những mối quan hệ xung quanh. Có những người bạn rất tốt tính, nhưng càng ở gần, càng chơi thân thì ví tiền của mình lại càng “mỏng” đi lúc nào không hay. Vấn đề không nằm ở việc giúp đỡ hay cho vay tiền, mà nằm ở thói quen tài chính và cách ứng xử với tiền bạc của họ.

1 – Người vay lắt nhắt vài trăm nghìn

Kiểu người này thường xuất hiện rất tự nhiên trong cuộc sống hằng ngày: “Cho mình mượn 200 nghìn mai trả”, “ứng mình 300 nghìn vài hôm nhé”, “mượn 80 nghìn đổ xăng nha”,…

Mỗi lần vay không lớn, thậm chí nhỏ đến mức khiến mình ngại từ chối vì sợ mang tiếng keo kiệt. Nhưng chính sự “nhỏ nhỏ cho qua” ấy lại là vấn đề. Khi một người có thói quen vay lắt nhắt, điều đó thường phản ánh việc họ không quản lý được dòng tiền ngắn hạn của bản thân, lúc nào cũng thiếu hụt dù số tiền không đáng bao nhiêu.

Nếu ở gần, mình rất dễ trở thành “ví dự phòng” cho họ mà không hề nhận ra. Ban đầu chỉ là vài trăm nghìn, sau dần thành thói quen, và mình cũng quen với việc tiền trong tài khoản cứ hao hụt từng chút một. Nguy hiểm hơn, vì số tiền nhỏ nên nhiều khi mình không nhớ để đòi, người vay cũng không chủ động trả, lâu dần biến thành những khoản tiền không cánh mà bay.

Về lâu dài, những khoản nhỏ cộng lại có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch chi tiêu, tiết kiệm của mình, nhất là với người đang cố gắng kiểm soát tài chính cá nhân.

2 – Người vay tiền xong trả “xé lẻ”

Khác với kiểu vay lắt nhắt từ đầu, kiểu người này thường vay một khoản tương đối rõ ràng, nhưng cách trả lại khiến mọi thứ trở nên rối rắm. Họ có thể vay vài triệu, rồi trả dần mỗi lần vài trăm nghìn. Nghe thì có vẻ họ vẫn trả, không quỵt, nhưng vấn đề nằm ở chỗ dòng tiền của mình bị phá vỡ hoàn toàn.

Thay vì thu hồi một khoản tiền “thành tấm thành món” để dùng vào việc khác, mình phải liên tục nhớ xem họ còn nợ bao nhiêu, đã trả bao nhiêu, còn lại bao lâu. Điều này không chỉ gây phiền về mặt quản lý, mà còn tạo áp lực tâm lý: ngại nhắc, sợ mất lòng, nhưng không nhắc thì tiền không về.

Ở gần những người có thói quen trả nợ “xé lẻ” kiểu này,  mình rất dễ rơi vào trạng thái tài chính thiếu chủ động, lúc nào cũng có tiền “trên giấy” nhưng không dùng được. Nếu không khéo, mình sẽ phải bù đắp bằng tiền của chính mình cho những kế hoạch khác, từ đó ảnh hưởng đến tiết kiệm và đầu tư.

3 – Người luôn than hết tiền

Đây là kiểu người không nhất thiết vay tiền trực tiếp, nhưng lại có sức ảnh hưởng âm thầm và dai dẳng nhất. Họ lúc nào cũng trong trạng thái “hết tiền”, “tháng này kẹt quá”, “chưa đến cuối tháng đã sạch ví”.

Khi ở gần, những câu than thở lặp đi lặp lại này rất dễ tạo ra cảm giác đồng cảm, khiến mình chủ động chi trả thay, từ bữa ăn, ly cà phê cho đến những khoản chi chung khác. Ban đầu là giúp cho vui, cho thoải mái mối quan hệ, nhưng dần dần, mình trở thành người gánh phần nhiều hơn mà không hề có thỏa thuận rõ ràng.

Chưa kể, việc thường xuyên tiếp xúc với tư duy “lúc nào cũng thiếu tiền” có thể ảnh hưởng ngược lại đến tư duy tài chính của mình, khiến mình dễ buông lỏng kỷ luật chi tiêu, tự nhủ rằng ai cũng khó khăn cả. Ở lâu với kiểu người này, tài chính không tệ đi vì một khoản vay cụ thể, mà vì rất nhiều khoản chi nhỏ phát sinh từ sự cả nể và thói quen chi hộ.

Nhìn chung, cả ba kiểu người trên đều không hẳn là xấu. Vấn đề nằm ở việc thói quen tài chính của họ không lành mạnh, và nếu mình không có ranh giới rõ ràng, sự ảnh hưởng là điều khó tránh. Giữ khoảng cách ở đây không có nghĩa là cắt đứt hay lạnh lùng, mà là học cách nói “không” đúng lúc, không để sự cả nể làm lệch kế hoạch tài chính cá nhân. Khi quản lý tốt các mối quan hệ liên quan đến tiền bạc, mình không chỉ giữ được ví tiền, mà còn giữ được sự thoải mái và lâu dài cho chính những mối quan hệ đó.