Máy bay quân sự Mỹ tham gia chiến dịch “Cuồng nộ” (Ảnh: Reuters).
Tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về “chiến thắng hoàn toàn” tại Iran đã khiến một số đồng minh thân cận và nhiều trợ lý cấp cao lo ngại rằng lệnh ngừng bắn giữa 2 nước vẫn còn những yếu tố chưa chắc chắn, theo Wall Street Journal.
Theo nhiều quan chức, Tổng thống đã được cảnh báo về những rủi ro có thể khiến lệnh ngừng bắn bị ảnh hưởng.
Eo biển Hormuz và kho vũ khí ngầm của Iran
Hơn một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran đã bị phá hủy, nhưng một số lượng đáng kể vẫn còn tồn tại, chủ yếu được chôn sâu dưới lòng đất, theo một quan chức Mỹ.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng vẫn còn hàng chục xuồng nhỏ có thể kiểm soát hiệu quả eo biển Hormuz, ngay cả khi Mỹ tuyên bố các cuộc không kích đã đánh chìm hơn 90% hải quân chính quy của Iran.
Mỹ vẫn đang thể hiện việc họ chiếm ưu thế trước Iran trong đàm phán nhờ vào sức mạnh quân sự vượt trội hơn, nhưng Iran cũng vẫn còn những quân cờ trong tay.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tại một cuộc họp báo đã gọi chiến dịch kéo dài 5 tuần là một “chiến thắng quân sự”. Bà Leavitt cho biết vào ngày 8/4 rằng khả năng chế tạo tên lửa đạn đạo và UAV tầm xa của Iran đã bị thụt lùi nhiều năm, phần lớn thủy lôi hải quân đã bị phá hủy và không quân của nước này “không còn giá trị tác chiến”.
Trong một cuộc họp báo riêng, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói rằng quân đội Mỹ đã đạt được “mọi mục tiêu, đúng kế hoạch, đúng tiến độ, chính xác như đã đề ra ngay từ đầu”.
Tuy nhiên, các quan chức và chuyên gia quân sự cho rằng năng lực quân sự của Iran đúng là đã bị tổn hại nghiêm trọng, nhưng Tehran vẫn còn khả năng đáng kể.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly nói: “Tên lửa đạn đạo của Iran đã bị phá hủy, các cơ sở sản xuất bị san phẳng, hải quân bị đánh chìm, các lực lượng ủy nhiệm bị suy yếu, và kế hoạch sở hữu vũ khí hạt nhân đã dừng lại”.
Theo bà, Mỹ đang tạo được sức ép tối đa lên Iran khiến Tehran chấp nhận đàm phán. Tuy nhiên, Iran vẫn còn các phương án để gây áp lực ngược lại Mỹ, theo giới quan sát.
Một trong những lo ngại của các trợ lý ông Trump là Iran khó có thể mở lại eo biển Hormuz nếu không có những nhượng bộ đáng kể, điều mà ông Trump khó chấp nhận. Tình trạng bế tắc này có thể dẫn đến việc xung đột tái diễn.
Vào ngày 8/4, Iran nói với các bên trung gian rằng họ sẽ giới hạn số tàu đi qua eo biển Hormuz ở mức khoảng một chục chiếc mỗi ngày và thu phí. Hải quân Iran cũng thông báo với các tàu đang neo gần đó rằng họ vẫn cần sự cho phép của Iran để đi qua eo biển.
Vấn đề Li Băng và trữ lượng uranium làm giàu
Cũng có những câu hỏi về cách Iran có thể phản ứng trước các cuộc không kích của Israel tại Li Băng. Israel đã tấn công các mục tiêu của Hezbollah vào ngày 8/4, khiến hàng chục người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương, theo Bộ Y tế nước này. Hezbollah sau đó đã tập kích đáp trả Israel.
Iran cho rằng lệnh ngừng bắn bao gồm cả Li Băng, nhưng cả Israel và Mỹ đều phản bác. Iran sau đó thông báo đóng Hormuz và cảnh báo dừng lệnh ngừng bắn.
Phản ứng với điều này, Mỹ cho rằng Iran không nên để lệnh ngừng bắn sụp đổ vì Li Băng. Washington cũng nói rằng Israel sẽ kiềm chế hơn ở Li Băng để tạo điều kiện cho quá trình đàm phán. Tuy nhiên, điều đó cho thấy sự mong manh của thỏa thuận khi 2 bên vẫn đang có quá nhiều khác biệt.
Mặc dù chiến dịch của Mỹ và Israel đã tàn phá lực lượng quân sự thông thường của Iran, Tehran vẫn có khả năng đe dọa các nước láng giềng bằng kho tên lửa và UAV.
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết các cuộc không kích đã phá hủy khoảng 80% hệ thống phòng không của Iran, hơn 1.500 mục tiêu, cùng hơn 450 cơ sở lưu trữ tên lửa đạn đạo và 800 cơ sở lưu trữ UAV tấn công một chiều. Chiến dịch cũng đã làm suy yếu nền công nghiệp quốc phòng của Iran, bao gồm việc phá hủy hơn 80% các nhà máy sản xuất tên lửa.
Uranium có thể là vấn đề then chốt. Iran khẳng định không có kế hoạch chế tạo vũ khí hạt nhân, nhưng một trong những điều kiện để chấm dứt xung đột là Mỹ phải chấp nhận quyền làm giàu uranium của nước này.
Iran chưa cho thấy dấu hiệu sẵn sàng bàn giao lượng uranium làm giàu cao trong các tuyên bố công khai, dù bà Leavitt nói rằng Iran đã phát tín hiệu riêng về việc chuyển giao vật liệu này.
Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, Tehran vẫn còn dự trữ uranium làm giàu cao được chôn sâu dưới cơ sở Isfahan và có thể cả tại Natanz. Hai địa điểm này đã bị Mỹ không kích vào năm ngoái.
Tướng Caine cho biết khoảng 80% cơ sở công nghiệp hạt nhân của Iran đã bị tấn công, làm suy giảm thêm khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân.
Ông Hegseth cho biết chính quyền vẫn duy trì phương án thu giữ uranium của Iran nếu Tehran không đồng ý bàn giao. Đây sẽ là một chiến dịch quân sự khó khăn và tiềm ẩn rủi ro, nhưng vẫn đã được ông Trump thảo luận với các trợ lý cấp cao.
“Chúng tôi đang theo dõi. Chúng tôi biết họ có gì, và họ sẽ phải từ bỏ, chúng tôi sẽ lấy được, và sẽ lấy bằng mọi biện pháp cần thiết”, ông nhấn mạnh.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/4-diem-nghen-can-tro-lenh-ngung-ban-my-iran-20260409115254601.htm
