(PLO)- Chỉ 4 ngày sau khi quyết định ly hôn có hiệu lực, người mẹ nộp đơn xin thay đổi quyền nuôi con; 2 cấp tòa có phán quyết khác nhau…
Trưa hôm ấy, đứng nơi hành lang phòng xử, chị T cứ ôm chặt tập hồ sơ. Là một bác sĩ, chị giữ gìn từng trang kết quả xét nghiệm của con bằng tất cả sự cẩn trọng và tỉ mỉ của nghề nghiệp. Ánh mắt chị trĩu nặng âu lo vì sợ không giành lại được quyền nuôi con.
Bé G con gái chị chưa tròn 3 tuổi, mắc bệnh thiếu máu bẩm sinh. Đây cũng là một trong những lý do khiến chị quyết tâm giành quyền nuôi con để chị có điều kiện chăm sóc con mình.
Cuộc hôn nhân của chị T rơi vào tình trạng phải ly hôn. Hai bên thỏa thuận: Cha trực tiếp nuôi con, mẹ được đón con về bên ngoại từ chiều thứ Năm đến hết Chủ nhật hằng tuần. Tuy nhiên, chỉ 4 ngày sau khi quyết định ly hôn có hiệu lực, chị nộp đơn đến tòa xin thay đổi quyền trực tiếp nuôi con.
Tại phiên toà sơ thẩm, hai bên tranh luận nhiều về môi trường tốt nhất cho bé N. Phía người cha cho rằng ông có điều kiện về kinh tế, bé G đã quen sống với nhà nội, được yêu thương chăm sóc… Phía người mẹ nói rằng ông bà ngoại đều công tác trong ngành y, dì của bé là giáo viên mầm non. Tất cả luôn sẵn sàng để xử lý các tình huống khẩn cấp và chăm sóc dài hạn cho tình trạng bệnh lý đặc biệt của bé G.
HĐXX sơ thẩm đã áp dụng Án lệ số 54/2022 với nhận định người mẹ tự ý bỏ đi, con được cha nuôi dưỡng tốt và đã quen với môi trường sống đó.
Sau đó, chị T kháng cáo. Ở cấp phúc thẩm, phía chị T cho rằng việc áp dụng Án lệ số 54/2022 là khiên cưỡng. Khác với án lệ về việc người mẹ bỏ rơi con trong thời gian dài, chị T chưa từng bỏ con. Hành động nộp đơn khởi kiện chỉ 4 ngày sau khi ly hôn cho thấy ý chí giành quyền nuôi con của chị là nhất quán và cấp thiết…
Sau cùng, HĐXX cấp phúc thẩm đã chấp nhận yêu cầu của chị T, sửa án sơ thẩm, tuyên giao bé G cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng; người cha được đảm bảo quyền thăm nom, chăm sóc con theo quy định pháp luật.
Áp dụng Án lệ số 54/2022 phải đúng tình huống
Án lệ số 54/2022 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao được phát triển từ Bản án dân sự phúc thẩm số 165/2021/HNGĐ-PT ngày 16-9-2021 của TAND Cấp cao tại Đà Nẵng.
Theo khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác. Tuy nhiên, Án lệ số 54/2022 đã tạo ra một ngoại lệ dựa trên thực tế xét xử.
Tình huống của vụ án: Người vợ và người chồng ly hôn. Họ có một con chung dưới 36 tháng tuổi. Theo nguyên tắc thông thường, người vợ sẽ được quyền trực tiếp nuôi dưỡng đứa trẻ này. Tuy nhiên, thực tế cho thấy người vợ đã tự ý bỏ về nhà bố mẹ đẻ, mang theo con và ngăn cản người chồng thăm nom, chăm sóc con chung. Người chồng có công việc ổn định, thu nhập tốt, có chỗ ở và điều kiện chăm sóc con tốt hơn (có sự hỗ trợ của ông bà nội).
Phán quyết của Tòa án (Nội dung án lệ):
Tòa án nhận định rằng hành vi ngăn cản quyền thăm nom của người mẹ đã ảnh hưởng đến tình cảm cha con và sự phát triển toàn diện của trẻ. Do đó, trong vụ án ly hôn, nếu con chung dưới 36 tháng tuổi nhưng người mẹ có hành vi cản trở, ngăn cấm người cha thực hiện quyền thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng con; đồng thời người cha có đủ điều kiện để nuôi dưỡng con tốt hơn thì Tòa án xem xét giao con cho người cha trực tiếp nuôi dưỡng.
Án lệ số 54/2022 có ý nghĩa thực tiễn rất lớn trong việc bảo vệ lợi ích tốt nhất của trẻ em. Trước đây, quan điểm “con dưới 36 tháng tuổi tự động theo mẹ” rất phổ biến. Án lệ số 54/2022 khẳng định quyền ưu tiên của mẹ không phải là tuyệt đối nếu mẹ không đảm bảo được quyền lợi của con, bao gồm quyền được kết nối với cha.
Nguồn: https://plo.vn/4-ngay-sau-khi-quyet-dinh-ly-hon-co-hieu-luc-nguoi-me-xin-thay-doi-quyen-nuoi-con-post885047.html
