5 “đừng” buộc phải nhớ!

Nếu phải nói thật, lời khuyên quan trọng nhất tôi có thể đưa ra cho người mua nhà lần đầu là: đừng tin trọn vẹn bất kỳ lời khuyên nào, kể cả từ người đã mua nhà như tôi. Không phải vì ai cố tình nói sai, mà vì mỗi quyết định mua nhà chỉ đúng trong một hoàn cảnh rất cụ thể.

Đừng mua nhà dựa trên cảm giác “chịu được” ở thời điểm hiện tại

Khi mua nhà, hầu hết người mua đều tự hỏi mình có trả nổi hay không. Câu trả lời thường là “có”, nếu chỉ nhìn vào thu nhập hiện tại. Nhưng sau khi ở một thời gian, tôi mới hiểu câu hỏi đúng không phải là trả nổi, mà là sau khi trả nợ, cuộc sống còn khoảng thở hay không. Nếu khoản vay khiến bạn phải giữ thu nhập ở mức hiện tại bằng mọi giá, đó là một áp lực rất khác so với việc chỉ đơn giản là có đủ tiền trả ngân hàng.

Đừng vay tối đa chỉ vì ngân hàng cho phép

Ngân hàng xét duyệt dựa trên khả năng trả nợ trên giấy, không dựa trên khả năng chịu đựng áp lực của bạn trong 15-25 năm. Khi đã có nhà, tôi nhận ra vay sát trần không khiến mình phá sản, nhưng khiến mọi quyết định tài chính khác đều phải dè chừng. Nếu có thể quay lại, tôi sẽ vay ít hơn mức được duyệt, dù điều đó đồng nghĩa với việc mua căn nhỏ hơn hoặc xa hơn.

Đừng tin rằng ở rồi sẽ quen với mọi bất tiện

Trước khi mua, tôi từng tin rằng khoảng cách xa hơn, diện tích nhỏ hơn hay tiện ích thiếu hơn đều là chuyện có thể thích nghi. Thực tế là có những thứ quen dần, nhưng cũng có những thứ trở thành bất tiện cố định và lặp lại mỗi ngày. Sau một đến hai năm, những bất tiện này không biến mất, mà chỉ trở nên rõ ràng hơn khi cuộc sống thay đổi.

Đừng coi nhà là lời giải cho cảm giác bất ổn

Nhiều người mua nhà với kỳ vọng rằng sở hữu một tài sản lớn sẽ mang lại cảm giác an tâm. Sau khi mua, tôi mới hiểu ngôi nhà chỉ chuyển đổi dạng bất ổn, từ không có tài sản sang áp lực duy trì tài sản. Nếu bạn đang mua nhà để giải quyết cảm giác lo lắng về tương lai, rất có thể bạn sẽ thất vọng khi nhận ra lo lắng đó không tự biến mất.

Đừng bỏ qua kịch bản xấu chỉ vì nó khó chịu

Trước khi mua, tôi cũng từng tránh nghĩ đến những tình huống như thu nhập giảm, công việc thay đổi hay phải bán sớm. Sau khi ở một thời gian, tôi mới thấy đây mới là phần cần nghĩ kỹ nhất. Không phải để bi quan, mà để biết mình sẽ xoay xở thế nào nếu mọi thứ không đi đúng kế hoạch.

Và cuối cùng, hãy dùng lời khuyên để soi lại mình, không phải để ra quyết định thay mình

Tôi có thể kể cho bạn nghe tôi đã sống thế nào sau khi mua nhà, đã quen hay chưa quen với áp lực ra sao. Nhưng tôi không thể biết bạn sẽ sống trong hoàn cảnh nào 3–5 năm tới. Lời khuyên, kể cả từ người đã trải qua, chỉ nên giúp bạn đặt câu hỏi tốt hơn cho chính mình, chứ không nên trở thành lý do để bạn xuống tiền.

Nếu phải gói gọn lại trong một câu, thì lời khuyên sát nhất tôi có thể đưa ra là: mua nhà chỉ nên diễn ra khi bạn chấp nhận được việc quyết định này sẽ ràng buộc bạn trong nhiều năm, và bạn đã tính toán đủ kỹ để vẫn sống được với nó khi mọi thứ không diễn ra đúng như kỳ vọng ban đầu.