Những ngày gần đây, thị trường tài chính toàn cầu đang trải qua rung lắc dữ dội. Theo nhận định từ TipRanks, nhà đầu tư hiện nay như đang mắc kẹt giữa cơn bão mà không có la bàn: cổ phiếu nhảy múa loạn xạ, tin tức tiêu cực dồn dập và tài khoản của nhiều người đang “bốc hơi” từng ngày.
Tuy nhiên, lịch sử phố Wall đã chứng minh chính trong thời khắc hỗn loạn nhất, các khối tài sản khổng lồ mới được tạo ra. Warren Buffett, một tượng đài đầu tư vĩ đại, không xây dựng huyền thoại của mình bằng cách né tránh bão tố, mà bằng cách đón nhận chúng. Kể từ năm 1965, cổ phiếu Berkshire Hathaway của ông đạt mức lợi suất kép trung bình 19,9%/năm, bỏ xa chỉ số S&P 500.
Warren Buffett đã xây dựng nên huyền thoại đầu tư của mình không phải bằng cách né tránh các cú sập thị trường, mà bằng cách đón nhận chúng (Ảnh: AI/ Journee-Mondiale).
Dưới đây là 5 nguyên tắc “bất di bất dịch” được tổng hợp từ The Globe and Mail và TipRanks, giúp Buffett giữ cái đầu lạnh và ví tiền dày giữa tâm bão.
Giữ “cái đầu lạnh” và gạt bỏ tiếng ồn
Nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất là tuyệt đối không hoảng loạn.
Buffett thường trích dẫn bài thơ “If” của Rudyard Kipling với thông điệp: “Hãy giữ được cái đầu lạnh khi tất cả xung quanh đang mất bình tĩnh”. Ông cảnh báo rằng, việc để cảm xúc chi phối nút lệnh “bán” khi thị trường lao dốc chẳng khác nào hành động tự sát tài chính. Bán vì sợ hãi đồng nghĩa với việc bạn tự tay hiện thực hóa khoản lỗ, hay nói cách khác là “tự cắt vào thịt mình”.
Dữ liệu lịch sử là liều thuốc an thần tốt nhất. Theo thống kê, từ năm 1928 đến nay, bất chấp vô số cuộc suy thoái kinh tế hay khủng hoảng địa chính trị, thị trường chứng khoán Mỹ vẫn luôn đi lên trong dài hạn. Một khoản đầu tư 100 USD vào S&P 500 từ năm 1928 hiện đã trị giá gần 1 triệu USD. Vì vậy, những biến động ngắn hạn chỉ là “tiếng ồn”, đừng để chúng làm lu mờ bức tranh tăng trưởng dài hạn.
Tư duy đi siêu thị: Mua hàng hiệu giá bèo
Câu nói kinh điển của Buffett “hãy sợ hãi khi người khác tham lam, và hãy tham lam khi người khác sợ hãi” không phải là khẩu hiệu sáo rỗng, mà là xương sống trong chiến lược làm giàu của ông.
Khi đám đông chen lấn nhau tìm lối thoát hiểm, Buffett lại bình thản rút séc. Ông ví von việc đầu tư chứng khoán giống như đi mua sắm: “Dù là mua tất hay mua cổ phiếu, tôi đều thích mua hàng chất lượng khi đang được đại hạ giá”.
Một ví dụ điển hình được tờ Zaw Thiha Tun nhắc lại là cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Khi hệ thống ngân hàng chao đảo, Buffett đã rót 5 tỷ USD vào Goldman Sachs. Thương vụ này không chỉ giúp ông sở hữu cổ phiếu của một đế chế tài chính với giá rẻ mạt, mà còn mang về khoản cổ tức béo bở 10%/năm. Kết quả, Berkshire Hathaway đã thu về hơn 3 tỷ USD lợi nhuận khi bão tan.
Bài học ở đây là hãy coi sự sụt giảm của thị trường là một đợt giảm giá lớn. Vấn đề là bạn phải đủ tỉnh táo để chọn đúng món hàng hiệu bị định giá thấp, chứ không phải vơ vét hàng kém chất lượng.
Nhìn vào “nồi cơm” của doanh nghiệp, đừng nhìn bảng điện
Làm thế nào để biết một cổ phiếu đang rẻ hay đắt? Buffett không nhìn vào các đồ thị xanh đỏ, ông nhìn vào bản chất kinh doanh.
Trong những lúc thị trường giảm sâu 30-40%, Buffett thường tự đặt câu hỏi rất đời thường: “Liệu việc cổ phiếu giảm giá có khiến năm tới người ta uống ít Coca-Cola hơn không? Có làm họ ngừng quẹt thẻ American Express không?”.
Nếu câu trả lời là “không”, thì giá trị nội tại của doanh nghiệp vẫn còn nguyên vẹn. Việc thị trường định giá thấp cổ phiếu lúc này chỉ là sự sai lệch tạm thời do tâm lý đám đông.
Thương vụ Washington Post năm 1973 là minh chứng hùng hồn. Giữa lúc thị trường lao dốc, Buffett đã mua cổ phiếu này với giá chỉ bằng 25% giá trị thực mà ông tính toán. Thậm chí sau khi ông mua, giá còn giảm sâu hơn. Nhưng nhờ kiên định với “giá trị cốt lõi”, khoản đầu tư 10,6 triệu USD ban đầu của ông đã tăng lên hơn 200 triệu USD vào năm 1985 – mức sinh lời gần 1.900%.
Nói “không” với đòn bẩy tài chính
Một nguyên tắc sống còn mà TipRanks nhấn mạnh trong triết lý của Buffett là đừng bao giờ đầu tư bằng tiền vay.
Thị trường vốn dĩ đã khó lường, việc sử dụng đòn bẩy chỉ khiến rủi ro nhân lên gấp bội. Khi thị trường đi xuống, áp lực trả nợ có thể buộc bạn phải bán tháo cổ phiếu đúng ngay đáy, biến một cú vấp ngã tạm thời thành thảm họa phá sản.
Buffett tin vào sức mạnh của lãi suất kép, nhưng lãi suất kép cần thời gian. Vay nợ sẽ tước đi của bạn đặc quyền được kiên nhẫn chờ đợi. Với Buffett, thà đi chậm mà chắc còn hơn chạy nhanh để rồi ngã gãy chân.
Tiền mặt là đạn dược, không phải tiền chết
Trong khi nhiều chuyên gia tài chính khuyên không nên để tiền mặt nằm im vì sợ lạm phát, Buffett lại có tư duy ngược dòng. Với ông, tiền mặt là “đạn dược”, là oxy để duy trì sự sống và là vũ khí để tấn công khi cơ hội đến.
Kho tiền mặt khổng lồ của Berkshire Hathaway thường bị chỉ trích là lãng phí trong giai đoạn thị trường hưng phấn lại trở thành “vua” khi khủng hoảng ập đến. Năm 2010, sau khi đã chi hàng chục tỷ USD để bắt đáy, ông vẫn cam kết duy trì tối thiểu 10 tỷ USD tiền mặt trong quỹ (thực tế thường giữ gần 20 tỷ USD).
Bước sang giữa thập niên 2020, khi thị trường liên tục bất ổn, Buffett một lần nữa đang nắm giữ lượng tiền mặt kỷ lục. Đó không phải là sự sợ hãi, mà là sự chuẩn bị của một tay thợ săn lão luyện đang chờ đợi con mồi ngon nhất xuất hiện.
Warren Buffett không thể dự đoán trước các cú sập thị trường, nhưng ông luôn khuyên nhà đầu tư đừng chạy theo đám đông (Ảnh: Getty).
Thị trường chứng khoán, xét cho cùng, là một bài kiểm tra tâm lý khắc nghiệt. Những đợt rung lắc, sụt giảm không phải là lỗi của hệ thống, mà là đặc tính vốn có của cuộc chơi.
Thay vì cố gắng đoán đỉnh đoán đáy – một trò chơi mà Buffett gọi là “của kẻ ngốc”, nhà đầu tư cá nhân nên tập trung vào giá trị dài hạn. Khi bạn sở hữu một phần của doanh nghiệp tuyệt vời, thời gian sẽ là người bạn đồng hành tốt nhất.
Như chính Warren Buffett đã đúc kết một câu nói thấm thía, đủ để làm kim chỉ nam cho bất kỳ ai muốn bước chân vào thị trường tài chính: “Thị trường chứng khoán được thiết kế để chuyển tiền từ túi người nôn nóng sang túi người kiên nhẫn”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/5-nguyen-tac-vang-giup-warren-buffett-hot-bac-khi-chung-khoan-giam-20260204205527397.htm
