50 năm Vinamilk vươn lên cùng đất nước

Trả lời Tuổi Trẻ, bà Mai Kiều Liên – Tổng giám đốc Vinamilk – nhấn mạnh: “Sự phát triển của Vinamilk trong 50 năm qua luôn gắn liền với những chính sách sáng tạo, đổi mới, quyết liệt và tự chủ của TP.HCM”.

Bà Liên nói: TP.HCM là một TP năng động và chính sự năng động này đã tạo động lực, môi trường thuận lợi để doanh nghiệp lớn mạnh và vươn ra quốc tế.

“Cái nôi” để Vinamilk trưởng thành

* Vinamilk đã vươn lên thành doanh nghiệp hàng đầu sau 50 năm, đâu là những con số ấn tượng đối với bà?

– Vinamilk được thành lập từ năm 1976 với 3 nhà máy nhỏ, cũ kỹ và lạc hậu. Đến nay, sau gần 50 năm phát triển, chúng tôi tự hào là một doanh nghiệp hàng đầu, có 16 nhà máy sữa hiện đại trong và ngoài nước, sản phẩm đã có mặt tại 65 thị trường trên thế giới. Năm nay, chúng tôi bước sang tuổi 50 với những cột mốc ấn tượng.

Mỗi năm, kim ngạch xuất khẩu của công ty đạt từ 250 – 300 triệu USD và liên tục tăng trưởng hai con số, tổng kim ngạch xuất khẩu lũy kế từ năm 1997 đến nay đã vượt 3,5 tỉ USD. Chúng tôi đã vươn lên vị trí thứ 36 trong số các công ty sữa hàng đầu thế giới và giá trị thương hiệu đạt 3 tỉ USD, đứng thứ 6 toàn cầu trong ngành sữa.

Trong 20 năm cổ phần hóa, công ty đã đóng góp vào ngân sách cả nước nói chung là 63.712 tỉ đồng, ngân sách TP.HCM khoảng 20.000 tỉ đồng và hai năm gần đây mỗi năm đóng góp cho TP (chưa sáp nhập) hơn 1.000 tỉ đồng.

* TP.HCM là nơi chứng kiến những thăng trầm trong chặng đường kinh doanh của công ty, mảnh đất này với bà đặc biệt như thế nào?

– TP.HCM đã rất sáng tạo, rất năng động khi trải qua những thời kỳ gian khó, không có chính sách và cơ chế thị trường nhưng có những bậc lão thành đã mở đường, chịu nhiều thiệt thòi nhưng đã tạo ra được chính sách để sau đó cả nước áp dụng. Thực sự thuận lợi cũng nhiều, khó khăn cũng lắm nhưng quan trọng đây là TP năng động. Chính nhờ sự năng động nên TP.HCM mới là đầu tàu kinh tế của Việt Nam.

Sự phát triển của Vinamilk đã gắn liền với những chính sách sáng tạo, đổi mới, quyết liệt và tự chủ của TP. Đặc biệt giai đoạn đổi mới, TP đã tạo điều kiện tự chủ cho công ty phát triển. Nguồn nhân lực và tài chính ban đầu của công ty cũng từ đây mà ra. Chúng tôi rất biết ơn lãnh đạo TP.

TP.HCM không chỉ là cái nôi nuôi dưỡng Vinamilk, mà ngành sữa Việt Nam cũng xuất phát từ TP.HCM, lan tỏa đến tất cả các tỉnh thành trong cả nước. Chúng tôi đã cùng TP thực hiện cuộc “cách mạng trắng” tại Việt Nam vì thế nguồn nguyên liệu sữa tươi, đàn bò của cả nước hiện nay có nguồn gốc từ TP.HCM.

Còn với bản thân tôi, thực sự cũng có những lúc khó khăn, nhất là khi mình là người đứng đầu. Khi nào tôi cũng phải nghĩ làm sao để vượt qua được, mình không vượt qua được thì làm sao công ty tồn tại, hơn 10.000 nhân viên và gia đình sẽ ảnh hưởng. Thứ hai nữa là danh dự, mình đứng đầu mà không làm được, không lo được thì mình đứng làm gì? Những động lực cứ đẩy mình đi lên, vươn lên.

* Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động, bà đánh giá như thế nào về tầm quan trọng của nội lực và kinh tế tư nhân, cũng như những trợ lực cần thiết từ chính sách?

– Đứng về góc độ doanh nghiệp, muốn phát triển thì phải có đầu ra. Bao giờ cũng thế, một đất nước muốn phát triển phải dựa vào nội lực trước. Nếu phụ thuộc quá vào bên ngoài, khi có biến động sẽ trở tay không kịp. 

Vì vậy, các quốc gia thường đi hai chân: thị trường nội địa và thị trường xuất khẩu. Vinamilk cũng vậy, chúng tôi luôn ưu tiên thị trường nội địa trước. Tôi cho rằng để đất nước phát triển hai con số thì vấn đề vẫn là phát triển nội lực, làm sao tăng được sức mua bằng cách tạo công ăn việc làm.

Tôi nghĩ chủ trương phát triển kinh tế tư nhân là rất đúng. Kinh tế tư nhân rất năng động, Nhà nước chỉ cần định hướng và tạo điều kiện để công ty tư nhân phát triển thông qua các chính sách ưu đãi về thuế, môi trường, quy hoạch đất đai… Khi công ty tư nhân phát triển, công ăn việc làm tăng, sức mua tăng thì nền kinh tế sẽ đi lên.

Những vấn đề doanh nghiệp khó khăn, họ đề xuất thì chính quyền cần tập trung xử lý và giải quyết nhanh. Không thể không có khó khăn, nếu thuận lợi hết thì không bao giờ người ta đi nhờ hoặc là đi đề nghị, không ai muốn phiền đến chính quyền mà đều muốn tự lực cánh sinh. 

Nhưng mà đến khi khó quá, ngoài tầm doanh nghiệp xử lý thì chỉ mong Nhà nước lắng nghe và giải quyết nhanh. TP.HCM đã rất lắng nghe nhưng vấn đề là làm sao giải quyết nhanh hơn nữa.

Đi tắt đón đầu để phát triển nhanh hơn

* Vậy doanh nghiệp đã có những chuẩn bị như thế nào để đáp ứng cho giai đoạn phát triển mới, đặc biệt là về lực lượng nhân sự?

– Chúng tôi chuẩn bị cho tương lai từ rất sớm. Mỗi một quá trình 10 năm, chúng tôi đều có sự chuẩn bị cho 10 năm tiếp theo. Hiện tại, chúng tôi đang chuẩn bị cho kỷ niệm 50 năm thành lập, tập trung vào nhân lực, chiến lược và ứng dụng những công nghệ mới nhất như trí tuệ nhân tạo…

Việc tái định vị thương hiệu cũng là một bước chuẩn bị. Công tác chuẩn bị đội ngũ kế thừa được thực hiện hằng năm, với việc đào tạo và sàng lọc liên tục để chọn ra những người đáp ứng yêu cầu.

* Công ty đã có những chiến lược gì để duy trì và nâng cao vị thế cạnh tranh?

– Cạnh tranh ở bất kỳ thị trường nào chúng tôi cũng dựa trên ba yếu tố then chốt, đó là chất lượng, giá cả và dịch vụ, trong đó chất lượng luôn được ưu tiên hàng đầu.

Chúng tôi luôn tâm niệm ba điều: tự chủ, quyết liệt và thiện tâm. Chúng tôi phải rất quyết liệt để giải quyết khó khăn trong từng thời kỳ. Văn hóa thiện tâm, làm việc thiện, không vì lợi ích cá nhân hay lợi nhuận mà làm điều không đúng, cũng là một giá trị cốt lõi để Vinamilk tồn tại và phát triển bền vững.

* Bà có lời nhắn nhủ nào dành cho các doanh nghiệp đang phát triển tại TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung?

– Nhà nước cần tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển về chính sách, môi trường và giải quyết nhanh chóng những khó khăn mà doanh nghiệp đề xuất. Các doanh nghiệp Việt Nam cũng nên hợp tác với nhau để cùng thúc đẩy nhau phát triển, tạo nên sức mạnh lớn hơn bởi một bó đũa bao giờ cũng khó bị bẻ gãy so với từng chiếc đũa đơn lẻ.

Chúng ta nên học hỏi các công nghệ mới nhất của thế giới để áp dụng một cách linh hoạt và phù hợp vào doanh nghiệp của mình, đây là một hình thức đi tắt đón đầu.

Điều quan trọng nữa là doanh nghiệp phải tìm được sản phẩm độc đáo, đáp ứng được nhu cầu thị trường. Khi sản phẩm có đầu ra tốt thì vấn đề tài chính sẽ không còn là trở ngại lớn.

Vinamilk với sự độc đáo trong việc tạo ra những sản phẩm đáp ứng đa dạng nhu cầu của người tiêu dùng đã chứng minh điều đó. Chúng tôi cũng luôn đổi mới, không bao giờ đứng yên. Dù có khó khăn, chúng tôi vẫn phải khắc phục và hoạch định chiến lược đi trước đón đầu.

Mục tiêu của chúng tôi là đưa công ty từ vị trí thứ 36 lên top 30 công ty sữa hàng đầu thế giới, nâng giá trị thương hiệu từ 3 tỉ lên 4 – 5 tỉ USD và vươn lên các vị trí cao hơn nữa trên bảng xếp hạng toàn cầu.