6 chính sách mới liên quan đến ô tô, xe máy có hiệu lực từ năm 2026

Lĩnh vực ô tô, xe máy tại Việt Nam vừa trải qua năm 2025 với nhiều thay đổi từ chính sách… tác động đến người sử dụng cũng như mua bán, kinh doanh. Bước sang năm 2026, cùng với sự chuyển mình của các lĩnh vực trong đời sống xã hội, một số chính sách, quy định mới liên quan đến lệ phí trước bạ ô tô xe máy, thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô hybrid sẽ được triển khai… Bên cạnh đó, những quy định mới về việc chở trẻ em trên ô tô hay tiêu chuẩn khí thải với ô tô tham gia giao thông sẽ chính thức có hiệu lực.

Dưới đây là 6 chính sách mới liên quan đến ô tô, xe máy có hiệu lực từ năm 2026, người sử dụng cũng như có ý định mua ô tô xe máy mới cần chú ý:

Giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô hybrid

Theo Luật Thuế Tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) được Quốc hội thông qua ngày 14.6.2025, bắt đầu từ ngày 1.1.2026, ô tô hybrid tự sạc (HEV) tức ô tô chạy bằng xăng kết hợp năng lượng điện theo quy định của Chính phủ sẽ được áp mức thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) bằng 70% so với xe xăng, dầu cùng chủng loại. Trước đó, chỉ các dòng xe PHEV (hybrid cắm sạc ngoài) được hưởng ưu đãi này.

Chính sách này được các chuyên gia trong ngành nhận định sẽ có tác động tích cực tới việc phát triển của dòng ô tô hybrid tại thị trường Việt Nam. Bởi trên lý thuyết, với các tính thuế ô tô tại Việt Nam như hiện nay, khi thuế TTĐB giảm, sẽ tạo tác động kéo giá bán các dòng xe hybrid sẽ giảm theo. Tuy nhiên, để được giảm thuế tiêu thụ đặc biệt ô tô hybrid tự sạc (HEV) phải đáp ứng điều kiện tỷ trọng xăng sử dụng không quá 70% số năng lượng sử dụng do Chính phủ quy định.

Bảng giá tính lệ phí trước bạ ô tô xe máy do Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ban hành

Cùng với việc ô tô hybrid đứng trước cơ hội giảm giá nhờ ưu đãi thuế TTĐB, bước sang năm 2026 lệ phí trước bạ với ô tô xe máy tại Việt Nam cũng sẽ có nhiều thay đổi. Theo Nghị định số 175/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 10 có quy định mới về việc phân cấp quyền hạn cho Ủy ban nhân dân (UBND) các tỉnh, thành phố trong việc ban hành bảng giá tính lệ phí trước bạ. Cụ thể, thay vì mức phí trước bạ với ô tô xe máy được áp dụng theo bảng giá do Bộ Tài chính ban hành, từ ngày 1.1.2026, giá tính lệ phí trước bạ đối với ô tô, xe máy (trừ xe chuyên dùng) căn cứ theo bảng giá do UBND cấp tỉnh ban hành.

Trường hợp phát sinh ô tô, xe máy có trong Bảng giá tính lệ phí trước bạ mà giá chuyển nhượng ô tô, xe máy trên thị trường tăng hoặc giảm từ 5% trở lên so với giá tại bảng giá tính lệ phí trước bạ; cơ quan thuế cấp tỉnh chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ban hành quyết định điều chỉnh, bổ sung trước ngày 25 của tháng cuối quý và áp dụng ngay từ đầu quý tiếp theo.

Hiện tại, lệ phí trước bạ đang được áp dụng ở mức 2% với xe máy đăng ký (lần thứ 2 trở đi là 1%). Ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống là 10% (HĐND cấp tỉnh có thể điều chỉnh tăng không quá 50% mức chung, tức tổng thu không quá 15%). Xe ô tô pick-up chở hàng ca-bin kép và xe tải VAN áp dụng mức thu bằng 60% mức thu của ô tô chở người dưới 9 chỗ. Các dòng xe ô tô chở người dưới 9 chỗ ngồi, xe bán tải vẫn nộp lệ phí trước bạ 2% khi đăng ký lần thứ 2 trở đi. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cũng đang lấy ý kiến về dự thảo thông tư mới, sửa đổi mức thu lệ phí đăng ký, cấp biển số phương tiện giao thông giảm 30% so với mức thu hiện hành tại thông tư 60/2023 (trừ mức thu lệ phí cấp đổi biển số).

Từ 1.7.2026 chở trẻ em trên ô tô không có thiết bị an toàn sẽ bị xử phạt

Theo quy định mới của luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ được Quốc hội sửa đổi, bổ sung tại kỳ họp thứ 10, khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 m trên xe ô tô, người lái xe không được cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế, trừ xe ô tô chỉ có một hàng ghế; người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em, trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách. Như vậy, luật sửa đổi đã miễn trừ trách nhiệm bắt buộc lắp đặt thiết bị an toàn khi chở trẻ em đối với xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách (taxi, xe công nghệ, xe khách…). Quy định này được áp dụng từ ngày 1.7.2026.

Như vậy, bắt đầu từ ngày 1.7.2026, nếu người điều khiển ô tô không chấp hành các quy định về việc chở trẻ em trên ô tô theo luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ sẽ bị xử phạt hành chính. Cụ thể, theo khoản 3, điều 6, Nghị định 168/2024/NĐ-CP người điều khiển ô tô chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 m trên xe ô tô ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ loại xe ô tô chỉ có một hàng ghế) hoặc không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định sẽ bị phạt tiền 800.000 – 1.000.000 đồng.

Từ 1.7.2026, ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ bắt buộc lắp thiết bị giám sát hành trình

Bên cạnh quy định mới về việc chở trẻ em trên ô tô, theo quy định mới liên quan đến lĩnh vực Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, bắt đầu từ ngày 1.7.2026, xe ô tô kinh doanh vận tải hàng hóa, xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách dưới 8 chỗ (không kể chỗ của người lái xe), xe ô tô đầu kéo, xe cứu thương, xe vận tải nội bộ phải lắp thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe.

Riêng xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách từ 8 chỗ trở lên (không kể chỗ của người lái xe), phải lắp thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách. Việc lắp camera ghi nhận hình ảnh người lái xe và camera trong khoang chở khách sẽ giúp nâng cao an toàn cho hành khách, giảm tình trạng nhồi nhét; hỗ trợ xác minh khiếu nại, bảo vệ lái xe và doanh nghiệp trước các tranh chấp; chủ động xử lý các tình huống vi phạm hoặc sự cố phát sinh trên hành trình.

Từ 1.3.2026 áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô tô tham gia giao thông đường bộ

Bắt đầu từ ngày 1.3.2026, để đảm bảo điều kiện lưu thông, tham gia giao thông đường bộ, ô tô phải đáp ứng các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải. Cụ thể, Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg ban hành ngày 28.11.2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1.3.2026 quy định rõ lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ. Theo lộ trình áp dụng, kể từ 1.3.2026, ô tô sản xuất trước năm 1999 phải đạt tiêu chuẩn mức 1 (tương đương tiêu chuẩn Euro 1). Ô tô sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016 áp dụng mức 2 (tương đương Euro 2). Ô tô sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 áp dụng mức 3 (tương đương Euro 3).

Riêng TP.HCM và Hà Nội áp dụng tiêu chuẩn khắt khe hơn so với các địa phương khác: Từ 1.1.2029, ô tô tham gia giao thông trên địa bàn TP.Hà Nội và TP.HCM phải đáp ứng quy định về khí thải từ mức 2 trở lên. Trong đó, ô tô sản xuất từ 2022 muốn di chuyển vào địa bàn 2 thành phố này phải đạt tiêu chuẩn Euro 4 từ 1.3.2026 và đạt tiêu chuẩn Euro 5 từ 1.1.2028. Các loại phương tiện đời cũ hơn – sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 – có thêm thời gian nâng cấp, bảo dưỡng tới 1.1.2027 mới áp dụng mức 4 và đến 1.1.2032 sẽ nâng mức tiêu chuẩn khí thải lên cao nhất – mức 5 (Euro 5).

Từ 1.3.2026, tăng mức xử phạt với hành vi vi phạm trong hoạt động thuê và thuê xe tự lái

Bước sang năm 2025, nhiều hành vi vi phạm luật giao thông đường bộ sẽ bị xử phạt nặng về hành chính, trong đó đáng chú ý là những quy định xử phạt hành chính với hành vi vi phạm trong hoạt động thuê và thuê xe tự lái. Theo đó, Nghị định 336/2025/NĐ-CP (Nghị định 336/2025) quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ, được Chính phủ ban hành vào ngày 22.12.2025 và có hiệu lực từ ngày 1.3.2026 sẽ tăng mức phạt hành chính với nhiều hành vi vi phạm đồng thời bổ sung thêm các hành vi bị xử phạt nhằm tăng cường quản lý trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Trong đó, lần đầu tiên các hành vi vi phạm trong lĩnh vực thuê xe tự lái được quy định rõ trong một điều luật, đi cùng mức phạt có thể lên tới 60 triệu đồng. Cụ thể, điều 15, Nghị định 336/2025 quy định rõ mức phạt tiền từ 8 – 10 triệu đồng đối với cá nhân, từ 16 – 20 triệu đồng đối với tổ chức kinh doanh dịch vụ cho thuê phương tiện thực hiện hành vi vi phạm không ký kết hợp đồng cho thuê phương tiện để tự lái với người thuê.

Với các hành vi vi phạm như bố trí lái xe cho người thuê phương tiện để tự lái; không ký kết hợp đồng cho thuê phương tiện tự lái với bên thuê để kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, vận tải nội bộ và ký kết hợp đồng cho thuê phương tiện để kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, vận tải nội bộ mà không thể hiện nội dung không kèm người lái xe với bên thuê sẽ bị phạt tiền 10 – 15 triệu đồng đối với cá nhân, 20 – 30 triệu đồng đối với tổ chức kinh doanh dịch vụ cho thuê phương tiện.

Đặc biệt, hành vi vi phạm cho thuê phương tiện khi người thuê phương tiện để tự lái không có giấy phép lái xe đang còn điểm, còn hiệu lực phù hợp với loại xe cho thuê sẽ bị xử phạt 8 – 30 triệu đồng đối với cá nhân, 56 – 60 triệu đồng đối với tổ chức kinh doanh dịch vụ cho thuê phương tiện.