6 nước ra tuyên bố chung về Hormuz, Iran và Nga cảnh báo

Iran đã phong tỏa một phần eo biển Hormuz (Ảnh: AFP).

“Chúng tôi bày tỏ sự sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực phù hợp nhằm đảm bảo việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz. Chúng tôi hoan nghênh cam kết của các quốc gia đang tham gia công tác chuẩn bị kế hoạch”, tuyên bố chung của lãnh đạo các nước Anh, Pháp, Đức, Italy, Hà Lan và Nhật Bản được Văn phòng Thủ tướng Anh Keir Starmer công bố ngày 19/3 nêu rõ.

Văn bản cũng lên án “những cuộc tấn công gần đây của Iran nhằm vào các tàu thương mại không vũ trang tại Vùng Vịnh, các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự bao gồm cơ sở dầu khí, cũng như việc lực lượng Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển Hormuz”.

“Chúng tôi kêu gọi Iran ngay lập tức chấm dứt các mối đe dọa, việc rải thủy lôi, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa, cũng như những nỗ lực khác nhằm phong tỏa eo biển đối với hoạt động vận tải thương mại, và tuân thủ Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc”, tuyên bố nhấn mạnh.

Tuy nhiên, tuyên bố không có sự chỉ trích nào đối với các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào các cơ sở dân sự tại Iran.

Hiện chưa rõ sự hỗ trợ cụ thể của các nước đối với kế hoạch mở lại eo biển Hormuz mà chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra.

Một quan chức quốc phòng Anh cho biết, nước này đã điều một nhóm nhỏ các nhà hoạch định quân sự sang làm việc với Mỹ trong bối cảnh các nỗ lực xây dựng một “kế hoạch tập thể khả thi” nhằm mở lại eo biển Hormuz. Các nhà hoạch định này sẽ tham gia cùng những nhân sự Anh đã làm việc với Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ.

Trong khi đó, khi được hỏi liệu Tổng thống Mỹ Donald Trump có đề nghị Nhật Bản điều tàu chiến hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz hay không, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết, bà đã giải thích với ông Trump rằng khả năng triển khai lực lượng quân sự ra nước ngoài của Nhật Bản vẫn bị hạn chế bởi hiến pháp.

“Dù cuộc trao đổi mang tính nhạy cảm, sự đồng thuận là việc đảm bảo an toàn cho eo biển Hormuz là tối quan trọng. Tuy nhiên, có những hành động chúng tôi có thể và không thể thực hiện trong khuôn khổ luật pháp Nhật Bản, vì vậy tôi đã đưa ra lời giải thích chi tiết và đầy đủ về vấn đề này”, bà Takaichi nói.

Luật pháp Nhật Bản cho phép triển khai các tàu của Lực lượng Phòng vệ biển Nhật Bản trong các hoạt động thực thi pháp luật, chẳng hạn như nhiệm vụ chống cướp biển ngoài khơi Somalia mà Nhật Bản tham gia năm 2009. Tuy nhiên, Thủ tướng Nhật Bản vẫn bị pháp luật cấm ra lệnh cho tàu hải quân tham chiến ở nước ngoài.

Eo biển Hormuz là tuyến đường vận tải năng lượng quan trọng (Ảnh: Aljazeera).