7 cú sốc tâm lý gần như ai cũng dính

Giá niêm yết không phản ánh giá giao dịch

Mua nhà lần đầu thường được nhìn như một bài toán tài chính, nhưng khi thật sự bước vào quá trình đi xem nhà, nhiều người mới nhận ra cú sốc lớn nhất không nằm ở con số trên hợp đồng mà ở cách thị trường vận hành.

Giá trên các nền tảng chỉ mang tính tham khảo, bởi những mức giá thấp thường gắn với căn đã bán, căn vị trí kém hoặc điều kiện thanh toán không thuận lợi. Giá giao dịch thực sự chỉ xuất hiện khi người mua thể hiện nhu cầu rõ ràng, và biên độ chênh vài trăm triệu nhanh chóng trở thành điều bình thường.

Ngân sách chỉ đáp ứng được một phần kỳ vọng

Sau vài buổi đi xem, người mua nhận ra mình không thực sự biết mình cần gì. Trước đó, nhu cầu nghe rất hợp lý: gần trung tâm, tiện đi làm, ngân sách vừa phải. Nhưng thực tế cho thấy ngân sách thường chỉ đáp ứng được khoảng hai phần ba kỳ vọng, và mỗi căn nhà đều buộc người mua phải đánh đổi ít nhất một tiêu chí. Mua nhà lần đầu vì thế không phải là chọn căn tốt nhất, mà là xác định rõ mình sẵn sàng bỏ lại điều gì.

Cạnh tranh tồn tại ngay cả khi không có đấu giá

Quá trình đi xem nhà nhanh chóng cho thấy đây không chỉ là hoạt động khảo sát đơn thuần. Việc nhiều người cùng xem một căn, thông tin về “khách khác” luôn được nhắc tới và cảm giác phải quyết định nhanh khiến người mua, đặc biệt là người mua lần đầu, chịu áp lực cạnh tranh rõ rệt dù không có một cuộc đấu giá chính thức nào diễn ra.

Bất cân xứng thông tin giữa người mua và môi giới

Trong bối cảnh đó, những câu nói quen thuộc của môi giới như “căn này đang có người giữ chỗ”, “giá này là tốt nhất khu rồi” hay “không chốt hôm nay là mất” trở thành một cú sốc về mặt thông tin. Những phát biểu này có thể đúng trong một số trường hợp, nhưng cũng thường được sử dụng để rút ngắn thời gian cân nhắc của người mua. Người mua lần đầu thường chỉ nhận ra điều này sau vài vòng xem nhà.

Không chốt căn nào cũng là một kết quả

Nhiều người trải qua giai đoạn tưởng như sắp mua được nhà rồi nhưng cuối cùng vẫn không chốt căn nào. Sau khi đi xem, làm việc với ngân hàng và trao đổi với gia đình, việc dừng lại phản ánh việc người mua đã xác định rõ hơn ngưỡng chịu đựng rủi ro của mình. Ở góc độ tài chính, đây không phải là thất bại mà là một bước sàng lọc cần thiết.

Ra quyết định khó hơn đi xem nhà

Khi bước vào giai đoạn quyết định, người mua lần đầu phải đối mặt với những câu hỏi không có đáp án hoàn hảo: nếu thu nhập giảm, nếu lãi suất tăng, nếu cần bán sớm thì khả năng thanh khoản ra sao. Điều này buộc người mua chấp nhận rằng quyết định mua nhà chỉ có thể là phù hợp với hoàn cảnh cá nhân, chứ hiếm khi là lựa chọn tối ưu tuyệt đối.

Người mua lần đầu thường đánh giá thấp chi phí và rủi ro

Cú sốc cuối cùng là việc hầu như ai mua nhà lần đầu cũng có một mức ngây thơ nhất định, từ việc đánh giá thấp chi phí phát sinh, đánh giá cao khả năng thích nghi sau khi mua cho tới niềm tin rằng mọi thứ sẽ ổn dần theo thời gian. Tuy vậy, chính mức ngây thơ này lại khiến nhiều người dám bước vào thị trường thay vì đứng ngoài quan sát quá lâu.