Ngũ cốc ăn sáng nhiều đường, thịt nguội, đồ chiên ngập dầu hay bánh mì trắng… không có trong chế độ ăn hàng ngày của một bác sĩ tim mạch 20 năm kinh nghiệm ở Mỹ.
Tiến sĩ Sanjay Bhojraj là bác sĩ tim mạch can thiệp được chứng nhận bởi hội đồng chuyên môn, đồng thời có chứng chỉ hành nghề y học chức năng. Ông là một trong những người tiên phong trong kết hợp tim mạch học chính xác với y học lối sống, đồng thời là nhà sáng lập Well12 – chương trình chăm sóc sức khỏe giúp người tham gia đảo ngược bệnh mạn tính thông qua dinh dưỡng, thực hành thở và phân tích hệ gene.
Bác sĩ Bhojraj cũng là giảng viên cấp quốc gia của Viện Y học Chức năng Mỹ (IFM), thường xuyên chia sẻ kiến thức trên Instagram.
Bác sĩ tim mạch Sanjay Bhojraj. Ảnh: IFM
Sau hai thập kỷ điều trị bệnh tim, tắc nghẽn động mạch và rối loạn chuyển hóa, bác sĩ Bhojraj nhận ra rằng: Nhiều bệnh nhân tin họ đã làm mọi thứ “đúng cách” như tập thể dục đều đặn và kiểm soát căng thẳng, nhưng cuối cùng vẫn phải tìm đến phòng khám của ông với những vấn đề tim mạch nghiêm trọng.
Điểm chung, theo ông, nằm ở những lựa chọn thực phẩm hàng ngày. Bác sĩ Bhojraj cho biết có 9 loại thực phẩm phổ biến ở Mỹ mà “dù được trả tiền ông cũng không ăn”.
Ngũ cốc ăn sáng nhiều đường

Ngũ cốc được gắn mác “‘tốt cho sức khỏe” nhưng phần lớn chỉ là món tráng miệng trá hình. Theo bác sĩ, ăn chúng vào buổi sáng chẳng khác nào dùng một chiếc bánh donut phủ đường.
Lượng đường cao khiến đường huyết tăng vọt, không chỉ làm cơ thể uể oải giữa buổi mà còn kích hoạt sự gia tăng insulin đột ngột, buộc quá trình chuyển hóa hoạt động quá mức. Về lâu dài, điều này bào mòn hệ mạch máu. Ông cho biết đã gặp nhiều bệnh nhân phát triển tình trạng kháng insulin, mệt mỏi mạn tính và biến chứng tim mạch – tất cả đều có liên quan đến thói quen ăn sáng này.
Gợi ý thay thế: Yến mạch nguyên hạt nấu cùng quả mọng và một chút quế vừa giàu chất xơ, chất chống oxy hóa và cung cấp năng lượng ổn định hơn.
Thịt nguội chế biến sẵn
Tiện lợi và dễ mang theo, nhưng món ăn quen thuộc này lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Thịt nguội thường được bảo quản bằng nitrat và nitrit – những chất có thể chuyển hóa thành các hợp chất gây ung thư trong cơ thể. Những chất này không chỉ làm tăng nguy cơ ung thư mà còn làm tăng huyết áp và gây tổn thương động mạch lâu dài.
Gợi ý thay thế: Tự nướng ức gà hoặc gà tây và thái lát tươi.
Nước ngọt có gas và nước tăng lực
Theo bác sĩ Bhojraj, các loại đồ uống này giáng “đòn kép” lên cơ thể: làm đường huyết tăng vọt, buộc tuyến thượng thận hoạt động quá mức và đưa vào cơ thể hàng loạt hợp chất thúc đẩy viêm.
Ngay cả phiên bản “ăn kiêng” cũng không phải lựa chọn an toàn hơn. Ông cảnh báo chất tạo ngọt nhân tạo có thể làm xáo trộn hệ vi sinh đường ruột – yếu tố đóng vai trò quan trọng với quá trình chuyển hóa và sức khỏe tim mạch. Về lâu dài, chúng không chỉ đẩy nhanh quá trình lão hóa mà còn khiến cơ thể mệt mỏi, khó chịu hơn.
Gợi ý thay thế: Nước khoáng có gas vắt chanh hoặc trà thảo mộc ướp lạnh.
Đồ ăn nhanh chiên ngập dầu

Theo bác sĩ Bhojraj, dù hấp dẫn và dễ gây nghiện, các món chiên ngập dầu như xúc xích bọc bột chiên hay khoai tây chiên thường được chế biến bằng dầu hạt công nghiệp. Ở nhiệt độ cao, những loại dầu này dễ bị oxy hóa, tạo ra các phụ phẩm có khả năng gây hại cho cơ thể.
Ông cảnh báo các hợp chất này có thể lắng đọng trong thành động mạch, thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa, làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, đột quỵ và nhồi máu cơ tim. Vị bác sĩ ví von mỗi miếng đồ chiên giống như giấy nhám chà xát lên thành mạch.
Gợi ý thay thế: Các món nướng bằng lò, sử dụng dầu ô liu hoặc dầu bơ.
Bơ thực vật và các loại bơ phết thay thế
Từng được quảng bá là lựa chọn tốt cho tim mạch thay cho bơ động vật, bơ thực vật hóa ra lại là một trong những lầm tưởng lớn nhất về dinh dưỡng của thế kỷ trước. Theo bác sĩ Bhojraj, nhiều sản phẩm hiện nay vẫn chứa chất béo chuyển hóa (trans fat) – loại chất béo được xử lý công nghiệp để kéo dài thời hạn sử dụng nhưng gây hại thực sự cho cơ thể.
Trans fat làm tăng cholesterol xấu (LDL), giảm cholesterol tốt (HDL) và khiến thành động mạch kém đàn hồi. Ngay cả khi tiêu thụ với lượng nhỏ, chúng cũng có thể gây tổn thương lớp nội mô – lớp lót bên trong mạch máu.
Gợi ý thay thế: Bơ từ bò ăn cỏ hoặc dầu ô liu nguyên chất (extra-virgin).
Thịt thuần chay siêu chế biến
Theo bác sĩ Bhojraj, “thuần chay” không đồng nghĩa với tốt cho tim mạch. Nhiều sản phẩm thay thế thịt hiện nay thuộc nhóm siêu chế biến, chứa hàm lượng muối cao, dầu gây viêm và các phụ gia tổng hợp như methylcellulose hay protein đậu nành cô lập.
Ông nhấn mạnh việc không chứa thịt không có nghĩa là có lợi cho sức khỏe. Nếu bảng thành phần phức tạp đến mức phải có kiến thức hóa học mới hiểu hết, thì đó có lẽ không phải thứ nên đưa vào cơ thể.
Gợi ý thay thế: Đậu lăng, các loại đậu hoặc đậu phụ ít qua chế biến.
Bánh mì trắng và tinh bột tinh luyện

Theo bác sĩ Bhojraj, khi một loại ngũ cốc bị loại bỏ chất xơ, khoáng chất và vi chất dinh dưỡng, phần còn lại gần như hoạt động trong cơ thể giống như đường. Điều này áp dụng với bánh mì trắng, bánh quy giòn và cả nhiều sản phẩm gắn mác “đa ngũ cốc” nhưng thực chất đã qua tinh chế.
Những thực phẩm này được tiêu hóa nhanh, làm đường huyết tăng vọt rồi sụt giảm, kéo theo tích trữ mỡ và nguy cơ kháng insulin. Về lâu dài, thói quen này làm gia tăng khả năng mắc tiểu đường type 2 và bệnh tim mạch.
Gợi ý thay thế: Bánh mì làm từ 100% ngũ cốc nguyên hạt hoặc ngũ cốc nảy mầm.
Súp đóng hộp có hàm lượng natri cao
Một cốc súp đóng hộp có thể chứa từ 80% đến 100% lượng natri cần thiết hàng ngày của bạn. Lượng natri dư thừa làm tăng huyết áp, gây áp lực lên thận và làm tăng nguy cơ suy tim. Bác sĩ Bhojraj khuyên nếu không thể uống một cốc nước biển, hãy suy nghĩ kỹ trước khi nhấp một ngụm súp mặn này.
Gợi ý thay thế: Súp tự nấu với rau củ tươi, thảo mộc và muối biển cho vừa ăn.
Kem béo pha cà phê có hương vị
Theo bác sĩ Bhojraj, chút kem béo thêm vào cà phê buổi sáng thực chất có thể là “hỗn hợp hóa học” gồm dầu hydro hóa, hương liệu nhân tạo và đường bổ sung. Dù lượng dùng mỗi lần không nhiều, nhưng tích lũy qua ngày tháng, chúng có thể thúc đẩy viêm và hình thành mảng bám trong động mạch ngay từ đầu ngày.
Gợi ý thay thế: Sữa hạnh nhân hoặc sữa yến mạch không đường, thêm chút quế hoặc vani tự nhiên để tạo hương vị.
Một số người đang hồi phục sau cơn đau tim, thường băn khoăn khi nào đời sống tình dục của họ sẽ trở lại ‘bình thường’ mà không gây áp lực cho tim.
Nguồn: https://www.24h.com.vn/suc-khoe-doi-song/9-thuc-pham-bac-si-tim-mach-du-duoc-tra-tien-cung-khong-an-c62a1742555.html


