Hành trình từ tù nhân án chung thân thành vận động viên vô địch thế giới

John McAvoy, 42 tuổi, ở London, hiện điều hành các dự án truyền cảm hứng cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, cho biết: “Trong thời gian dài, danh tính của tôi gắn liền với tội phạm. Nhưng thời gian ở trong tù đã giải phóng tôi”.

Sinh ra trong gia đình tội phạm, John có người chú Micky là kẻ cầm đầu vụ cướp Brinks-Mat – vụ cướp vàng lớn nhất lịch sử nước Anh với số vàng thỏi trị giá 26 triệu bảng Anh bị đánh cắp từ một nhà kho gần sân bay Heathrow năm 1983. Bố dượng của John, Billy Tobin, là tên cướp có vũ trang khét tiếng và thành triệu phú khi mới 20 tuổi. Các thành viên khác trong gia đình dính líu đến rửa tiền, buôn bán ma túy và tiêu thụ xe hơi ăn cắp.

John dấn thân vào con đường tội phạm, mua một khẩu súng năm 16 tuổi. Ở tuổi 18, John bị bỏ tù 5 năm vì tội âm mưu trộm cướp, phải trải qua năm đầu tiên trong khu biệt giam. Anh được trả tự do khi chấp hành được nửa thời hạn án.

Chưa đầy 18 tháng sau, John bị bắt quả tang khi đang lên kế hoạch cướp xe chở tiền. “Nhìn ra ngoài cửa sổ đi John, anh sẽ không được nhìn thấy cảnh này trong thời gian dài đấy”, một cảnh sát nói với John.

John bị đưa đến Belmarsh, nơi từng giam giữ những tên tội phạm khét tiếng như Charles Bronson, Ian Huntley. Những “hàng xóm mới” của John là bốn kẻ khủng bố đã âm mưu đánh bom tự sát ở London vào ngày 21/7/2005.

Bước ngoặt thay đổi cuộc đời

Năm 24 tuổi, John bị tòa tuyên hai án tù chung thân vì tội tàng trữ vũ khí và âm mưu trộm cướp.

Thế giới của John đảo lộn vào ngày 14/11/2009, khi người bạn thân nhất Aaron Cloud thiệt mạng do đâm xe trong lúc chạy trốn cảnh sát Hà Lan sau vụ cướp máy rút tiền tự động. John biết được những giây phút cuối cùng của cuộc đời Aaron khi xem bản tin thời sự lúc 22h trong phòng giam. “Đó là lần đầu tiên tôi khóc kể từ khi trưởng thành”, John nói.

Nỗi mất mát khiến John nhận ra sự quý giá của sinh mạng và cho rằng rất có thể anh đã ở trong xe với bạn vào đêm đó nếu không ở trong tù. John không muốn sống trong thế giới tội phạm đó nữa, cũng không muốn “mục ruỗng trong cái lồng sắt này”.

Sáng hôm sau, John thấy bạn tù sử dụng máy tập chèo thuyền trong phòng thể dục, nỗ lực chèo 1.000 km để gây quỹ cho trung tâm chăm sóc trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo. John cũng tham gia.

Trong buổi tập đầu tiên, anh chèo được 32.000 m, bị cuốn hút bởi cảm giác hưng phấn khi nhìn vào những con số trên máy tập. “Cảm giác như tôi đã tạo ra một cánh cổng nhỏ đưa mình ra khỏi nhà tù vậy. Nó đã giải phóng tôi”, John chia sẻ.

Chỉ trong một tháng, John đã chèo được 1.000 km, sau đó tự đặt ra thử thách chèo 5.000 km – khoảng cách vượt Đại Tây Dương.

Tình cờ, nhân viên quản giáo Darren Davis nhận thấy tài năng thiên bẩm của John. Vài ngày sau, Darren cho anh xem danh sách kỷ lục thế giới và kỷ lục nước Anh đối với máy chèo thuyền trong nhà, gieo mầm ý tưởng vượt các kỷ lục vào đầu John.

Sau đó, John phá kỷ lục của nước Anh về chèo thuyền đường dài, vượt qua kỷ lục cũ hơn 8 phút. Dưới sự giám sát của Darren, anh phá vỡ bảy kỷ lục Anh và ba kỷ lục thế giới Guinness, tất cả đều diễn ra trong phòng thể dục tồi tàn của nhà tù.

Darren đến nhà tù vào cả ngày nghỉ để giám sát nỗ lực phá kỷ lục chèo thuyền trong 24 giờ của John, chứng kiến anh thành công với quãng đường hơn 260 km.

Tại phiên điều trần xin tha tù trước hạn không lâu sau, có người bày tỏ nghi ngờ về kế hoạch thay đổi cuộc đời của John. Anh kể: “Ông ta đẩy gọng kính lên sống mũi và nói ‘Anh là người đầu tiên ngồi trước mặt tôi và nói rằng khi ra tù muốn trở thành vận động viên chuyên nghiệp’. Ông ta không nghĩ kế hoạch này dựa trên thực tế”.

Thoát khỏi ngục tù nhờ nỗ lực không ngừng

John được chuyển đến một nhà tù mở có mức độ an ninh thấp ở Derbyshire và được đề nghị lấy bằng huấn luyện viên thể hình như một phương án dự phòng. Anh làm việc năm ngày một tuần tại phòng tập Fitness First ở Burton-on-Trent và trở về nhà tù HMP Sudbury mỗi tối.

Được trả tự do không lâu sau Thế vận hội London 2012, John lập tức bắt tay vào thực hiện những gì mình đã nói trong phiên điều trần xin tha tù trước hạn. Anh nhắm đến Câu lạc bộ Chèo thuyền London – trung tâm huấn luyện thể thao dành cho các vận động viên hàng đầu.

Trong thời gian bị giam giữ, John đã gửi email cho huấn luyện viên trưởng. Câu lạc bộ thường không nhận người chèo thuyền nghiệp dư, nhưng thành tích của John trên máy tập trong nhà quá ấn tượng nên họ đã cho anh một cơ hội.

Tuy nhiên, tuổi tác không đứng về phía John. Để đạt đến trình độ Olympic, anh cần phải tập chèo thuyền từ tuổi thiếu niên. Về mặt kỹ thuật, tài năng của John không phải bàn cãi, nhưng anh sẽ không bao giờ đạt đến trình độ Olympic. Vì vậy, John quyết định chuyển hướng sang Ironman – cuộc thi ba môn phối hợp đường dài kết hợp bơi, đạp xe và chạy marathon.

Chỉ với sáu tuần chuẩn bị, anh đăng ký tham gia giải Ironman UK 2013, tự học bơi và mua một chiếc xe đạp trên eBay. John hoàn thành chặng đua trong chưa đầy 12 giờ giữa trời mưa như trút nước.

Sau vài năm liền liên tục tập luyện đến kiệt sức, đến 2016, John được cán bộ quản chế cho phép rời Anh để đến Frankfurt, Đức tham dự Giải vô địch Ironman châu Âu. Anh giành chiến thắng ở nhóm tuổi mình khi hoàn thành cuộc đua trong 9 giờ 10 phút.

Câu chuyện về cựu tù nhân vừa chật vật kiếm sống vừa nỗ lực trở thành vận động viên ba môn phối hợp chuyên nghiệp được truyền đến tai các ông lớn của hãng Nike, mang lại cho John cơ hội mới.

Anh thuyết trình tại các trường học và thành lập một dự án kéo dài ba năm với Nike, mang tên Open Doors, nhằm tạo cơ hội cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn được tiếp cận các cơ sở thể thao của trường trong các kỳ nghỉ, cùng với các bữa ăn lành mạnh miễn phí.

Khi Bộ trưởng Nội vụ lúc bấy giờ là Sajid Javid dỡ bỏ các điều kiện quản chế của bản án chung thân đối với John vào năm 2019, anh chuyển đến Alpe d’Huez – một trong những ngọn núi xuất hiện trong giải đua xe đạp Tour de France.

Trong quá trình tham gia giải Ultra Trail du Mont Blanc, John được truyền cảm hứng để khởi động dự án Alpine Run Project vào năm 2023, nhằm trao quyền cho người trẻ thông qua môn chạy địa hình.

Trong cuốn sách Redemption xuất bản năm 2017, John nhớ lại suy nghĩ hồi 16 tuổi rằng những thành tựu của mình sẽ “vượt trội hơn cả bố dượng Billy và thậm chí cả chú Micky”. Anh đã làm được điều đó, theo cách tuyệt vời hơn hẳn những gì thiếu niên John McAvoy từng tưởng tượng.

Tuệ Anh (theo The Sun)