Trong cáo trạng vụ án xảy ra tại Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (Vicem) và các đơn vị liên quan, VKSND Tối cao đã chỉ ra hành vi Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí tại Dự án Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại Vicem (Khu đô thị mới Cầu Giấy, TP Hà Nội).
Chuỗi sai phạm từ đánh giá, thẩm định đến phê duyệt
Theo cáo trạng, ngày 14/3/2006, ông Lê Văn Chung, Chủ tịch HĐQT Vicem, ký văn bản số 399 đề nghị Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng cho phép Vicem đầu tư dự án trên. Hồ sơ đề xuất thể hiện tổng mức đầu tư là hơn 488 tỷ đồng, quy mô 25 tầng nổi, 2 tầng hầm, phục vụ làm trụ sở làm việc và cho thuê văn phòng.
Ngày 11/11/2008, UBND TP Hà Nội ban hành quyết định chấp thuận giao chủ đầu tư nghiên cứu lập dự án tại khu đô thị mới Cầu Giấy. Tuy nhiên, quá trình triển khai sau đó bị cáo buộc là chuỗi sai phạm từ khâu đánh giá hiệu quả, thẩm định đến phê duyệt chủ trương đầu tư.
Dự án Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại Vicem (Ảnh: Trần Kháng).
Cụ thể, cơ quan tố tụng xác định, dù đã có tài liệu phản ánh giá thuê văn phòng trên thị trường chỉ khoảng 20-23,6 USD/m2, giá trông giữ ô tô khoảng 800.000 đồng/xe/tháng, xe máy khoảng 45.000 đồng/xe/tháng, nhưng ông Dư Ngọc Long (Giám đốc Ban quản lý Dự án Vicem) vẫn tham mưu tính toán hiệu quả dự án dựa trên các mức giá “đội” lên.
Trong đó, giá thuê là 40-50 USD/m2/tháng, ô tô 1 triệu đồng/xe/tháng, xe máy 150.000 đồng/xe/tháng. Việc nâng các chỉ số doanh thu đầu vào để nhằm “đẩy” dự án thành “phương án có hiệu quả kinh tế”.
Trên cơ sở đó, ngày 22/7/2010, ông Nguyễn Ngọc Anh (Tổng Giám đốc Vicem) ký văn bản đề nghị UBND TP Hà Nội cấp giấy chứng nhận đầu tư dự án. Ngày 20/9/2010, Vicem được cấp Giấy chứng nhận đầu tư, với tổng vốn đầu tư dự kiến là hơn 1.480 tỷ đồng.
Tuy nhiên, theo cáo trạng, trong khi hồ sơ dự án của đơn vị tư vấn VNCC chưa phát hành, ông Chung và ông Ngọc Anh vẫn chỉ đạo thông qua các cuộc họp tại Vicem để triển khai. Sau đó, ông Dư Ngọc Long tiếp tục ký các tờ trình đề nghị thẩm định dự án, lần lượt đề xuất tổng mức đầu tư 1.951 tỷ đồng (ngày 2/8/2010) và 2.743 tỷ đồng (ngày 24/11/2011).
Đáng chú ý, ông Hoàng Ngọc Hiếu (Trưởng phòng thẩm định) bị cáo buộc đã không thẩm định theo quy định, không xem xét các yếu tố bảo đảm hiệu quả dự án mà sử dụng luôn số liệu do ông Long đề nghị để ban hành các văn bản thẩm định.
Từ đây, cơ quan thẩm định soạn thảo văn bản để ông Nguyễn Ngọc Anh ký trình Hội đồng thành viên phê duyệt dự án với tổng mức tương ứng 1.951 tỷ đồng và 2.743 tỷ đồng.
Sau khi có ý kiến đồng ý của các thành viên HĐTV, ông Lê Văn Chung đã ký các quyết định phê duyệt tổng mức đầu tư.
Điểm đáng lưu ý, trong cả hai lần phê duyệt, HĐTV đã căn cứ số liệu do VNCC “lập khống”, trong khi tổng mức đầu tư được duyệt cao hơn tổng mức nêu trong Giấy chứng nhận đầu tư dự án, nhưng Vicem không điều chỉnh giấy chứng nhận theo quy định.
Trong chuỗi sai phạm này, tài liệu điều tra xác định để có cơ sở triển khai, ngày 23/3/2010, Vicem ký hợp đồng với Công ty KSP Jurgen Engel Architekten GmbH (Đức); ngày 24/3/2010, KSP ký hợp đồng thầu phụ với VNCC, giao VNCC lập dự án.
Tại VNCC, ông Đặng Kim Khôi (Tổng Giám đốc) giao ông Trần Bình Trọng (Phó Tổng giám đốc) chỉ đạo; ông Nguyễn Lâm Cường làm chủ nhiệm dự án; bà Đoàn Thị Mai Lan phụ trách mảng kinh tế dự toán.
Khi lập hồ sơ, ông Nguyễn Lâm Cường được xác định đã làm theo yêu cầu của ông Dư Ngọc Long (theo chủ trương đầu tư của lãnh đạo Vicem) và chỉ đạo bà Đoàn Thị Mai Lan nâng “khống” doanh thu đầu vào để thuyết minh dự án có hiệu quả.
Cáo trạng nêu, bà Lan không khảo sát giá thị trường mà tự tính toán, đưa số liệu nâng khống vào hồ sơ; ông Cường báo cáo và được ông Trần Bình Trọng đồng ý, ký phát hành “Bản thuyết minh” và “Hồ sơ dự án”. Các hồ sơ này về sau được ông Dư Ngọc Long sử dụng làm căn cứ tham mưu, trình HĐTV Vicem phê duyệt tổng mức đầu tư.
Thiệt hại hơn 381 tỷ đồng
Liên quan sai phạm, ngày 11/10/2016, Kiểm toán Nhà nước kết luận Vicem điều chỉnh dự án với cơ sở xác định giá cho thuê tăng mang tính chủ quan, khiến các chỉ tiêu tài chính, hiệu quả kinh tế không chính xác.
Ngày 13/10/2017, Bộ Tài chính tiếp tục nêu trong kết luận thanh tra rằng Vicem lập, phê duyệt dự án không đánh giá đúng giá thuê văn phòng thị trường Hà Nội; giá thuê lập 45-50 USD, trong khi mức tham khảo cùng thời điểm chỉ khoảng 28 USD/tháng, do đó nếu tiếp tục thực hiện sẽ không bảo đảm hiệu quả đầu tư.
Dự án Trung tâm điều hành và giao dịch thương mại Vicem được khởi công ngày 6/5/2011. Đến ngày 9/8/2015, công trình hoàn thành phần thô và cất nóc, sau đó dừng thi công cho tới nay, không đưa vào khai thác, sử dụng.
Tổng số tiền Vicem đã đầu tư cho dự án được xác định là 1.245 tỷ đồng. Trong giai đoạn từ ngày 4/11/2011 đến 3/8/2016, Vicem vay một phần từ ngân hàng để đầu tư. Đến tháng 8/2016, Vicem đã tất toán toàn bộ khoản vay gần 720 tỷ đồng. Dù đã trả hết nợ gốc, dự án vẫn “nằm im”, không tạo ra dòng tiền như kỳ vọng.
Theo cáo trạng, hậu quả thiệt hại tại dự án là hơn 381 tỷ đồng.
Nguồn: https://dantri.com.vn/phap-luat/vicem-bien-toa-thap-nghin-ty-thanh-khoi-be-tong-vo-gia-tri-giua-thu-do-20251231214143322.htm
