Hỏng thận do viên sỏi tắc nghẽn ở niệu quản

Chị Lan 48 tuổi, khám sức khỏe định kỳ tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, siêu âm và CT cho thấy thận giãn như một túi nước lớn, nhu mô thận mỏng còn 1-2 mm, gần như không còn khả năng lọc máu. ThS.BS Nguyễn Tân Cương, Phó khoa Tiết niệu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, cho biết nguyên nhân là một viên sỏi kích thước 8×10 mm kẹt lại ở đoạn 1/3 giữa niệu quản (ống dẫn nước tiểu từ thận xuống bàng quang) gây tắc nghẽn kéo dài, khiến nước tiểu ứ đọng, làm thận giãn dần và suy kiệt chức năng.

Bác sĩ phẫu thuật nội soi tán sỏi ngược dòng bằng laser để phá vỡ sỏi ở niệu quản và một số viên sỏi nhỏ trên thận. Bệnh nhân được đặt ống sonde JJ lưu thông nước tiểu từ thận xuống bàng quang giải quyết tình trạng ứ nước. Toàn bộ sỏi được lấy sạch, đường niệu quản được dẫn lưu tạm thời để chờ thận hồi phục.

Ba tháng sau chị Lan tái khám, thận vẫn ứ nước nặng. Đoạn niệu quản từng bị sỏi kẹt đã viêm dính và xơ hẹp, không còn khả năng dẫn lưu dù hết sỏi. “Có tạo hình lại niệu quản thì chức năng thận cũng không thể phục hồi”, bác sĩ Cương nói, giải thích thêm nếu giữ lại thận có nguy cơ nhiễm khuẩn, gây tăng huyết áp, thậm chí biến chứng nặng hơn về sau. Chị Lan quyết định phẫu thuật cắt thận trái tránh biến chứng.

Êkíp phẫu thuật nội soi cắt thận trái theo đường sau phúc mạc. Hậu phẫu, chị Lan hồi phục nhanh, sức khỏe tốt, được xuất viện sau 4 ngày. Bác sĩ lưu ý người bệnh tái khám đúng lịch để đánh giá chức năng thận định kỳ, chăm sóc quả thận còn lại khỏe mạnh, tránh tổn thương.

Theo bác sĩ Cương, thận hư do kẹt sỏi là biến chứng nguy hiểm xảy ra khi viên sỏi di chuyển và gây tắc nghẽn niệu quản, phát hiện quá muộn khiến thận bị ứ nước, dễ nhiễm trùng và dần suy giảm chức năng. Do đó, khi phát hiện sỏi gây tắc nghẽn, cần điều trị kịp thời để bảo tồn chức năng thận. Sỏi nhỏ, ít đau hoặc đau thoáng qua nhưng tổn thương thận diễn ra âm thầm. Khi phát hiện muộn, thận có thể đã mất chức năng hoàn toàn, không thể hồi phục.

Người chỉ còn một quả thận cần bảo vệ chức năng thận còn lại, uống đủ nước, hạn chế muối, tránh tự ý dùng thuốc giảm đau hay thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc vì dễ gây độc thận. Duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát huyết áp, đường huyết, tránh bia rượu, tái khám định kỳ và xét nghiệm chức năng thận theo hướng dẫn. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau hông lưng, phù, tiểu buốt hoặc tăng huyết áp, cần đến bệnh viện ngay để được đánh giá chức năng thận kịp thời.

Hà Thanh

*Tên người bệnh đã được thay đổi