Hiệu ứng tích cực từ “mắt thần giao thông”

Sau một thời gian Công an TP Hà Nội đưa vào vận hành Trung tâm Điều khiển giao thông ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), những chuyển động tích cực đã thể hiện rõ tại nhiều nút giao thông trọng điểm.

Từ việc giảm ùn tắc, rút ngắn thời gian di chuyển đến chuyện thay đổi ý thức chấp hành pháp luật của người dân, hệ thống “mắt thần giao thông” không chỉ hỗ trợ lực lượng CSGT mà còn mở ra cách tiếp cận mới trong vấn đề quản trị đô thị hiện đại.

Trung tâm Điều khiển giao thông Hà Nội chính thức hoạt động từ ngày 13-12-2025. Trung tâm này tích hợp và xử lý dữ liệu giao thông theo thời gian thực, kết nối với 1.837 camera các loại, trong đó có camera AI chuyên dụng. Hệ thống hiện vận hành điều khiển tự động tại 195/564 nút đèn tín hiệu trên toàn thành phố. Với độ phân giải cao, khả năng phân tích hình ảnh, đo đếm lưu lượng và lưu trữ dữ liệu tối đa 75 ngày, camera AI tạo ra nền tảng dữ liệu đầy đủ, chính xác cho công tác điều hành giao thông.

Điểm khác biệt căn bản của hệ thống mới là cách điều khiển đèn tín hiệu. Thay vì cài đặt “cứng” theo khung giờ cao điểm – thấp điểm như trước đây, AI phân tích dữ liệu thời gian thực để điều chỉnh linh hoạt chu kỳ đèn xanh – đỏ tại từng nút giao thông, đồng thời phối hợp các nút liên tiếp trên cùng tuyến, hình thành “làn sóng xanh”.

Theo CSGT Hà Nội, hệ thống này đã giúp các phương tiện rút ngắn khoảng 31% thời gian hành trình, tăng tốc độ lưu thông trung bình và giảm số lần dừng chờ đèn đỏ. Chu kỳ đèn tối thiểu được thiết kế 15 giây, kèm 8 giây đếm lùi trước khi chuyển màu, giúp người đi đường chủ động hơn. Sau mốc tối thiểu, hệ thống tiếp tục đo đếm lưu lượng để kéo dài chu kỳ – có thể tới 100 giây khi mật độ phương tiện cao. Cách “đếm xe cho đèn” này khắc phục tình trạng nơi thừa, nơi thiếu thời gian đèn xanh – nguyên nhân gây ùn ứ cục bộ trước đây.

Camera AI cũng trở thành “trợ thủ” đắc lực trong việc xử lý vi phạm. Hệ thống camera PTZ có khả năng xoay, zoom, mở rộng góc quan sát, phục vụ cả việc bảo đảm an ninh trật tự và xử lý tình huống đột xuất. Phòng CSGT Công an TP Hà Nội đã gửi hàng trăm thông báo phạt nguội với các trường hợp vi phạm được phát hiện qua camera AI. Việc xử lý trên môi trường điện tử tạo nên “sức răn đe mềm”, bảo đảm tính khách quan, minh bạch và thuận tiện cho người dân khi tra cứu, giải quyết vi phạm.

Một hiệu quả đáng chú ý khác là tác động tích cực tới hành vi xã hội. Khi đèn tín hiệu được điều khiển hợp lý, thời gian chờ không quá dài, người dân có xu hướng kiên nhẫn và tuân thủ quy định hơn, hạn chế vượt đèn đỏ, leo lề hay đi ngược chiều. Từ đó, “mắt thần giao thông” không chỉ giám sát mà còn góp phần hình thành thói quen chấp hành pháp luật một cách tự giác, bền vững.

Từ những hiệu ứng ban đầu nêu trên, có thể thấy camera AI đang chuyển vai trò từ công cụ giám sát sang cảm biến đô thị, cung cấp dữ liệu cho dự báo và điều hành thông minh. Hiệu ứng ấy cũng góp phần xây dựng văn hóa giao thông – nền tảng cốt lõi để xử lý căn cơ, bền vững bài toán trật tự an toàn giao thông, hướng tới một thủ đô văn minh, hiện đại.