Từ ngày mai, 8.000 tấn rác mỗi ngày được Hà Nội phân loại, xử lý thế nào?

Trao đổi với Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Quý, Trưởng phòng Quản lý chất thải rắn (Sở NN-MT Hà Nội), cho biết mỗi ngày, Hà Nội phát sinh khoảng 7.500 – 8.000 tấn rác thải sinh hoạt. Từ ngày 8.1, việc phân loại, thu gom và xử lý rác được thực hiện đồng bộ theo Quyết định 87 của thành phố.

ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG

“Đường đi” của rác thải sinh hoạt sau khi được phân loại

Theo quyết định, rác sinh hoạt phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân được phân loại tại nguồn thành 3 nhóm, 4 loại. Đó là, chất thải rắn (hay còn gọi là rác) có khả năng tái sử dụng, tái chế; chất thải thực phẩm; chất thải nguy hại và chất thải rắn sinh hoạt khác.

Ông Quý cho biết, Quyết định 87 đã vạch rõ “đường đi” đối với 4 loại rác sau phân loại. Cụ thể, đối với nhóm rác tái chế (giấy, nhựa, kim loại thải…) thì người dân đã quen phân loại từ lâu thông qua lực lượng thu gom phi chính thức (đồng nát).

ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG

Trong luật Bảo vệ môi trường, rác tái chế đã được “luật hóa”, có tên chính thức và phải đi đúng quy trình. Theo đó, người dân sẽ phân loại giấy, nhựa… vào túi riêng và chuyển giao cho tổ chức, cá nhân tái sử dụng, tái chế hoặc đơn vị cung ứng dịch vụ thu gom, vận chuyển hoặc lưu giữ tại nhà và định kỳ mang đến điểm thu mua tập trung do UBND cấp xã quy định.

Với nhóm rác thải cồng kềnh (giường, tủ, bàn ghế hỏng, bỏ đi…), đây là loại rác gây áp lực lớn cho hạ tầng đô thị nếu bị đổ bừa bãi. Quy định được đưa ra là UBND cấp xã bố trí điểm tập kết cố định để người dân tự mang đến và không phải trả phí; hoặc người dân gọi đơn vị có chức năng đến lấy tại nhà với chi phí vận chuyển tự thỏa thuận.

Về hướng xử lý, sau khi thu gom, rác cồng kềnh được tháo dỡ, làm nhỏ để vận chuyển, rồi đưa đi xử lý tại các cơ sở. Ví dụ với đồ gỗ sau khi nghiền vụn có thể bán cho các lò đốt sinh khối.

Với nhóm rác nguy hại như pin, thiết bị điện tử hỏng, theo quy định, UBND cấp xã có trách nhiệm bố trí điểm lưu chứa an toàn trong thời hạn tối đa một năm, sau đó ký hợp đồng với đơn vị được cấp phép xử lý chuyên biệt.

ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG

Chất thải thực phẩm được phép gom chung với loại rác nào?

Theo ông Quý, việc phân loại chất thải rắn sinh hoạt cần phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương, bảo đảm đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường, công nghệ xử lý chất thải hiện có, điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội và nguồn lực tài chính của địa phương.

UBND xã căn cứ hạ tầng xử lý chất thải thực phẩm của thành phố và mô hình xử lý địa phương để quyết định việc phân loại chất thải thực phẩm. Trong trường hợp này, chất thải thực phẩm được gom chung trong nhóm “rác khác”. 

Nhóm rác này vẫn được thu gom như trước đây rồi mang đến các nhà máy xử lý chất thải tập trung lớn tại Khu liên hợp xử lý chất thải Nam Sơn (xã Trung Giã) hoặc Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn (P.Tùng Thiện), là 2 nơi có nhà máy đốt rác, phát điện.

Ông Quý cũng thông tin, từ năm 2023 đến nay, Sở TN-MT (nay là Sở NN-MT) đã có nhiều văn bản gửi các địa phương, trong đó đã có nội dung hướng dẫn về phân loại rác, xây dựng kế hoạch, công tác tuyên truyền và xử phạt.

Ông Quý cho hay, trước đây việc phân loại rác mới chỉ mang tính chất khuyến khích, tuy nhiên luật Bảo vệ môi trường đã quy định bắt buộc và có các chế tài xử phạt với hành vi không phân loại rác theo Nghị định 45 năm 2022 của Chính phủ. 

Ngoài chế tài theo quy định chung, Quyết định 87 cho phép cơ sở thu gom, vận chuyển có quyền từ chối thu gom, vận chuyển rác sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân không phân loại. Theo ông Quý, điều này sẽ tạo áp lực để người dân tuân thủ việc phân loại rác tại hộ gia đình.