Phi công F-16 Ukraine kể về mối đe dọa từ tiêm kích Nga

Trong video được không quân Ukraine đăng hôm 5/1, một phi công F-16 cho biết những chiến thuật mà họ học hỏi trong khóa đào tạo ở nước ngoài “không hoàn toàn phù hợp”, do chúng được xây dựng dựa trên những cuộc chiến có bản chất khác với xung đột Ukraine.

“Chúng tôi phải ngồi lại để vạch ra chiến thuật đánh chặn tên lửa hành trình và máy bay không người lái (UAV), cũng như phương thức chiến đấu với đối phương gần tiền tuyến”, phi công này cho hay.

Phi công F-16 Ukraine kể về mối đe dọa từ tiêm kích Nga

Quân nhân Ukraine cho biết tính đến đầu năm nay, phi đội F-16 đã phá hủy hơn 1.000 mục tiêu bay, trong đó có tên lửa hành trình và UAV tự sát. “Chúng tôi cũng đã thực hiện hơn 1.600 cuộc tập kích nhằm vào mục tiêu mặt đất. Khối lượng công việc khổng lồ đã được hoàn thành”, phi công Ukraine nói.

Anh cho biết đội hình F-16 Ukraine phải đối mặt với hỏa lực đánh chặn của Nga trong gần như mọi chuyến xuất kích, trong đó nguy hiểm nhất là tiêm kích MiG-31, Su-35S và chiến đấu cơ tàng hình Su-57. “Họ có khả năng tuần tiễu ở độ cao lớn, chờ chúng tôi xuất hiện để tung đòn tập kích. Đáng tiếc là Ukraine không sở hữu khả năng tương tự”, phi công Ukraine thừa nhận.

Hoạt động độ cao lớn giúp mở rộng tầm theo dõi của radar trên tiêm kích, cũng như cho phép tên lửa đạt tầm bắn tối ưu theo thiết kế.

Mối đe dọa từ tiêm kích Nga buộc những chiếc F-16 Ukraine phải bay thấp, gần mặt đất. Phương thức này giúp chiến đấu cơ Ukraine tận dụng nhiễu địa vật, cũng như hạn chế tầm nhìn thẳng đến radar trên tiêm kích và hệ thống phòng không Nga. Đổi lại, khả năng quan sát của radar và tầm bắn vũ khí sẽ bị giảm đáng kể.

“Phi công cũng cần liên tục cơ động khi bị đối phương khóa mục tiêu và phóng tên lửa tấn công. Bất chấp những hạn chế về năng lực, chúng tôi vẫn thực hiện nhiệm vụ. Chúng tôi biết mình đang mạo hiểm”, phi công Ukraine cho hay.

Phi công Ukraine đánh giá F-16 là “chiến đấu cơ rất hiệu quả”, đặc biệt ca ngợi hệ thống vũ khí và chỉ thị mục tiêu trên máy bay. Quân nhân này tiết lộ các đối tác nước ngoài, vốn từng đào tạo anh và đồng đội, giờ đang học hỏi kinh nghiệm từ Ukraine khi chứng kiến hiệu quả tác chiến của họ.

Đại tá Yuri Ignat, thư ký báo chí Bộ tư lệnh không quân Ukraine, hồi giữa năm ngoái thừa nhận phi đội F-16 Ukraine “không thể đấu tay đôi” với tiêm kích Su-35S Nga. Ông thêm rằng máy bay Nga luôn hiệp đồng chặt chẽ với những tổ hợp phòng không có uy lực mạnh như S-400, càng gây thêm khó khăn cho phi đội F-16 Ukraine.

Sergey Chemezov, tổng giám đốc tập đoàn quốc phòng Rostec của Nga, hồi tháng 11/2025 khẳng định Su-35S có khả năng tập kích mục tiêu ở khoảng cách hàng trăm km, khiến chiến đấu cơ Ukraine phải bay ở độ cao tối thiểu tại hậu phương. “Đó là lý do các chiến đấu cơ Ukraine, trong đó có F-16 và Mirage 2000, không thể tiếp cận tiền tuyến để phóng tên lửa đối không”, ông nói.

Đan Mạch, Hà Lan, Na Uy và Bỉ năm 2023 cam kết viện trợ tổng cộng 85 tiêm kích F-16 do Mỹ sản xuất cho Ukraine, những chiếc đầu tiên được bàn giao vào tháng 8/2024.

Ukraine đã mất 4 tiêm kích F-16 trong tình huống chiến đấu kể từ khi bắt đầu vận hành dòng phi cơ này hồi tháng 8/2024. Quân đội Nga cũng nhiều lần tập kích bằng UAV tự sát và tên lửa nhằm vào những căn cứ đóng quân của phi đội F-16 Ukraine. Bộ tư lệnh không quân Ukraine nhiều lần ngầm thừa nhận những địa điểm này trúng đòn tập kích, song từ chối tiết lộ thiệt hại.

Phạm Giang (Theo War Zone, Defence Blog)