Phó Tổng thống Mỹ JD Vance (Ảnh: Reuters).
Ông Vance cáo buộc Đan Mạch, một đồng minh NATO, cùng với phần còn lại của châu Âu đã không làm đủ để bảo vệ hòn đảo có vị trí chiến lược quan trọng trước những toan tính từ các đối thủ của Mỹ.
Châu Âu đang gấp rút thống nhất một kế hoạch phản ứng phối hợp sau khi Nhà Trắng tuyên bố trong tuần này rằng ông Trump muốn mua Greenland và không loại trừ khả năng sử dụng biện pháp quân sự.
“Tôi cho rằng lời khuyên của tôi dành cho các nhà lãnh đạo châu Âu và bất kỳ ai khác là hãy coi ý định của Tổng thống Mỹ là nghiêm túc”, ông Vance nói trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng khi được hỏi về Greenland.
Ông Vance kêu gọi châu Âu đặc biệt chú ý đến lập luận của ông Trump rằng Mỹ cần hòn đảo này cho mục đích “phòng thủ tên lửa”, trong bối cảnh các đối thủ của Washington gia tăng hoạt động quân sự ở khu vực lân cận, đồng thời các khối băng ở Bắc Cực đang tan chảy do biến đổi khí hậu.
“Vì vậy, điều chúng tôi yêu cầu các đối tác châu Âu làm là phải coi trọng hơn an ninh của khu vực này, bởi nếu họ không làm vậy thì Mỹ sẽ buộc phải làm điều gì đó”, ông Vance nói.
“Cụ thể đó là điều gì thì tôi sẽ để Tổng thống quyết định, trong khi chúng tôi tiếp tục tiến hành ngoại giao với các đối tác châu Âu và tất cả các bên liên quan về vấn đề này”, ông Vance nhấn mạnh.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dự kiến sẽ gặp các quan chức Đan Mạch và Greenland vào tuần tới. Ông Trump từ lâu đã nói đến việc muốn giành quyền kiểm soát Greenland, nhưng cả hòn đảo và Đan Mạch đều bác bỏ điều này.
Một làn sóng ngoại giao đang diễn ra khi các nước châu Âu tìm cách ngăn chặn một cuộc khủng hoảng, đồng thời tránh làm phật ý ông Trump, theo AFP.
Thủ tướng Anh Keir Starmer “đã nêu rõ lập trường của mình về Greenland” trong cuộc điện đàm với ông Trump ngày 7/1, và sau đó cho biết có thể làm nhiều hơn nữa để bảo vệ “Bắc Cực cao” trước các đối thủ trong cuộc gọi thứ 2vào ngày 8/1, theo Văn phòng Thủ tướng Anh.
Ông Vance đã gặp Phó Thủ tướng Anh David Lammy tại Washington trong các cuộc đàm phán tập trung vào cuộc chiến tại Ukraine, song vấn đề Greenland cũng có thể được đưa ra thảo luận.
Các nước châu Âu đã thể hiện sự đoàn kết với Đan Mạch, với nhiều lãnh đạo chủ chốt ra tuyên bố chung cùng Copenhagen, khẳng định rằng chỉ Đan Mạch và Greenland mới có quyền quyết định tương lai của hòn đảo.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thậm chí ngày 8/1 còn cảnh báo rằng Mỹ đang “quay lưng” với các đồng minh, trong một trong những tuyên bố cứng rắn nhất từ trước tới nay đối với các chính sách của ông Trump.
Chiến lược an ninh quốc gia mới của chính quyền ông Trump được công bố vào tháng 12 đã dùng những từ ngữ tương đối mạnh về châu Âu, cảnh báo rằng các quốc gia ở lục địa này đang đối mặt với “sự suy giảm kinh tế”. Mỹ cũng chỉ ra các vấn đề của châu Âu mà Washington không đồng tình về chính sách di cư “biến đổi châu lục và tạo xung đột”, kiểm duyệt vấn đề tự do ngôn luận, tỷ lệ sinh giảm, mất bản sắc dân tộc và lòng tự tin.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/my-canh-bao-chau-au-y-tuong-kiem-soat-greenland-la-nghiem-tuc-20260109090733925.htm
