Lắng nghe vị Tổng Giám đốc Nhật Bản nói chuyện với sinh viên Việt Nam về ‘mục đích tồn tại’

Ông không bắt đầu buổi trò chuyện với sinh viên bằng những con số doanh thu, thị phần hay chiến lược tăng trưởng.

Câu chuyện mở ra bằng một chia sẻ rất đời: “Khi bằng tuổi các bạn, tôi cũng từng loay hoay không biết nên chọn công việc gì, làm thế nào để đóng góp cho xã hội, và đâu là con đường đúng cho cuộc đời mình.”

Một chương trình “Gặp gỡ doanh nghiệp” vì thế đã trở thành một cuộc đối thoại về “mục đích tồn tại”, về vai trò của doanh nghiệp trong xã hội, và về cách một lãnh đạo người Nhật dẫn dắt một tổ chức tại Việt Nam không chỉ bằng quản trị, mà bằng triết lý.

Từ quản trị doanh nghiệp đến “quản lý dựa trên mục đích tồn tại”

Gia nhập Tập đoàn Ajinomoto từ năm 1992, ông Tsutomu Nara có 34 năm làm việc tại 6 quốc gia: Nhật Bản, Trung Quốc, Peru, Indonesia, Philippines và Việt Nam.

Với ông, mỗi điểm đến không chỉ là một vị trí công tác, mà là bài học về con người, văn hóa và trách nhiệm của doanh nghiệp đối với xã hội sở tại.

Ông đến Việt Nam năm 2022 – thời điểm đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh, với lực lượng lao động trẻ dồi dào cùng nhiều thách thức mới về sức khỏe, môi trường, dinh dưỡng.

“Việt Nam là một đất nước yên bình nhưng phát triển rất nhanh. Điều khiến tôi ấn tượng nhất không chỉ là tốc độ tăng trưởng, mà là con người – thân thiện, chăm chỉ và đầy khát vọng vươn lên,” ông chia sẻ.

Chính cảm nhận đó đã định hình cách ông nhìn nhận vai trò của Ajinomoto Việt Nam: không chỉ là một công ty thực phẩm, mà là một phần của xã hội Việt Nam.

Trong buổi giao lưu với sinh viên, ông dành nhiều thời gian nói về một khái niệm tưởng chừng trừu tượng nhưng lại rất thực tế: “mục đích tồn tại”.

Theo ông, một tổ chức chỉ thực sự vững mạnh khi trả lời được câu hỏi: vì sao chúng ta tồn tại ở đây? Không phải “chúng ta muốn trở thành ai”, mà là “chúng ta có thể đóng góp gì cho xã hội”.

Từ tháng 4-2023, công ty công bố Mục đích tồn tại của mình: “Góp phần mang đến sức khỏe và hạnh phúc cho người dân và xã hội Việt Nam thông qua việc cung cấp những sản phẩm chất lượng và sáng kiến có giá trị, dựa trên nền tảng khoa học về axit amin (AminoScience).”

Đây không chỉ là một khẩu hiệu. Với ông Nara, đó là kim chỉ nam cho mọi quyết định quản trị – từ phát triển sản phẩm, vận hành nhà máy đến phát triển con người.

Ajinomoto Việt Nam áp dụng phương thức “quản lý dựa trên mục đích tồn tại”, trong đó mỗi nhân viên được khuyến khích xác định mục đích cá nhân và tìm điểm giao thoa với mục tiêu chung của tổ chức.

“Khi người lao động cảm thấy họ không chỉ làm việc cho một công ty, mà đang góp phần tạo ra giá trị có ý nghĩa cho xã hội, họ sẽ làm việc với đam mê, sáng tạo và sự gắn kết lâu dài hơn”, ông nói.

Kinh doanh không tách rời xã hội

Một điểm nhấn khác trong buổi chia sẻ là khái niệm ‘Hoạt động tạo lập giá trị chung của Tập đoàn Ajinomoto’ (Ajinomoto Group Creating Shared Value – ASV) – cách công ty cụ thể hóa triết lý phát triển bền vững.

Theo ông Tsutomu Nara, ASV không phải là hoạt động trách nhiệm xã hội nằm ngoài kinh doanh, mà là cách doanh nghiệp đồng thời tạo ra giá trị kinh tế và giá trị xã hội ngay trong hoạt động cốt lõi.

Tại công ty, ASV được triển khai theo ba hướng chính. Thứ nhất là tái định vị sản phẩm và thị trường, xuất phát từ các vấn đề sức khỏe cộng đồng.

Từ thực tế người Việt tiêu thụ muối gần gấp đôi mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới, công ty phát triển các sản phẩm giảm muối như nước tương Phú Sĩ giảm muối hay hạt nêm Aji-ngon® Heo giảm muối – vừa mở rộng thị trường, vừa góp phần cải thiện sức khỏe người tiêu dùng.

Thứ hai là cải thiện năng suất trong chuỗi giá trị. Một ví dụ điển hình là việc công ty chuyển từ sử dụng dầu diesel sang hệ thống lò hơi sinh học vận hành bằng trấu ép – phế phẩm nông nghiệp từ năm 2014.

Giải pháp này giúp giảm chi phí sản xuất và cắt giảm đáng kể lượng phát thải CO₂, thể hiện mối liên hệ giữa hiệu quả kinh tế và trách nhiệm môi trường.

Thứ ba là phát triển cộng đồng địa phương. Ajinomoto Việt Nam phối hợp với các bộ, ngành triển khai những chương trình dài hạn như Dự án Bữa ăn học đường, Chương trình Dinh dưỡng Bà mẹ và Trẻ em, cùng các sáng kiến giảm rác thải, tái chế, sử dụng phụ phẩm nông nghiệp trong sản xuất.

Với ông Nara, thành công của doanh nghiệp không thể tách rời sự phát triển của cộng đồng nơi doanh nghiệp hoạt động.

Trong phần giao lưu, nhiều sinh viên đặt câu hỏi về nghề nghiệp, về cách chọn môi trường làm việc trong bối cảnh thị trường lao động biến động.

Câu trả lời của vị TGĐ Nhật Bản không nằm ở kỹ năng cứng hay lộ trình thăng tiến, mà quay về điều căn bản nhất. Ông khuyên sinh viên ba điều: hiểu rõ điểm mạnh và giá trị của bản thân để xác định mục đích cho cuộc sống và công việc; tìm một môi trường làm việc nơi có thể gắn kết và phát triển lâu dài; và luôn tự hỏi giá trị mình tạo ra không chỉ cho bản thân, mà cho gia đình, cộng đồng và xã hội.

Đó cũng là tinh thần xuyên suốt trong hành trình lãnh đạo của ông Tsutomu Nara tại công ty – một hành trình cho thấy thành công của một doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam không chỉ được đo bằng thời gian hiện diện hay quy mô hoạt động, mà bằng cách doanh nghiệp đó lựa chọn đồng hành cùng xã hội Việt Nam.

Buổi chia sẻ khép lại, nhưng thông điệp thì còn ở lại: trong một thế giới nhiều biến động, điều giúp con người và tổ chức đứng vững không chỉ là năng lực, mà là mục đích – đủ rõ để dẫn đường, và đủ nhân văn để kết nối.