Bộ Y tế đề xuất sửa luật nhằm siết chặt quản lý thuốc lá thế hệ mới

Mỗi năm trên 100.000 người tử vong liên quan thuốc lá

Chiều 12-1, Bộ Y tế tổ chức hội nghị tham vấn, góp ý hồ sơ chính sách và hồ sơ Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá khu vực phía Bắc do Bộ Y tế tổ chức tại Hà Nội.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn, thuốc lá không chỉ là một sản phẩm tiêu dùng thông thường, mà là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tật, tử vong sớm và gánh nặng kinh tế cho xã hội.

Tại Việt Nam, mỗi năm có trên 100.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến thuốc lá, trong đó 84.500 người do hút thuốc chủ động và 18.800 người tử vong do phơi nhiễm khói thuốc thụ động.

Ước tính tổng chi phí y tế cho các bệnh do thuốc lá gây ra lên tới 108,7 nghìn tỉ đồng năm 2022, tạo ra gánh nặng rất lớn và kéo dài đối với hệ thống y tế, nền kinh tế và an sinh xã hội.

Mặc dù những năm gần đây tỉ lệ hút thuốc trong một số nhóm đối tượng đã giảm. Tuy nhiên Việt Nam vẫn đang là quốc gia có tỉ lệ người sử dụng thuốc lá đứng thứ 9 trên thế giới, là một trong 15 quốc gia có tỉ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc lá nhiều nhất trên thế giới và đứng thứ 3 trong khu vực ASEAN.

“Điều đó cho thấy thách thức vẫn còn rất lớn và đòi hỏi các giải pháp chính sách mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn và căn cơ hơn.

Việc sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá nhằm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật lập pháp, đề xuất các giải pháp chính sách đủ mạnh, đủ khả thi, đủ sức bảo vệ sức khỏe người dân trong bối cảnh xuất hiện ngày càng nhiều sản phẩm thuốc lá mới và các hình thức tiếp thị tinh vi hơn”, ông Thuấn nhấn mạnh.

Đề xuất đưa thuốc lá thế hệ mới vào luật

Một trong những điểm đáng chú ý nhất của dự thảo là việc bổ sung và làm rõ khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các loại thuốc lá mới.

Ông Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế, cho hay việc bổ sung các khái niệm này được xem là cơ sở quan trọng để quản lý, kiểm soát các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới nhưng chưa được điều chỉnh đầy đủ trong luật hiện hành.

Dự thảo luật cũng bổ sung về các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó bổ sung quy định cấm tàng trữ, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá mới khác. Đồng thời nghiêm cấm sản xuất, mua bán linh kiện, thiết bị rời để lắp ráp các sản phẩm này.

Ngoài ra, các hành vi quảng cáo, khuyến mại, trưng bày, tiếp thị thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng cũng bị cấm tương tự thuốc lá truyền thống, nhằm hạn chế tối đa khả năng tiếp cận của người tiêu dùng, đặc biệt là thanh thiếu niên.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế đề xuất nâng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá từ 50% lên ít nhất 85% diện tích mỗi mặt chính của bao thuốc. Đây là biện pháp mạnh nhằm giảm sức hấp dẫn của sản phẩm thuốc lá và tăng hiệu quả truyền thông về tác hại đối với sức khỏe.

Dự thảo sửa đổi quy định về bán thuốc lá theo hướng cấm trưng bày thuốc lá, vỏ bao, tên nhãn hiệu tại điểm bán. Các điểm bán phải có tủ đựng thuốc lá riêng, không để lộ sản phẩm ra bên ngoài, qua đó giảm tác động kích thích hành vi mua và sử dụng thuốc lá.

Theo Bộ Y tế, các đề xuất sửa đổi lần này nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, phù hợp với Công ước khung của Tổ chức Y tế thế giới về kiểm soát thuốc lá (FCTC), đồng thời bảo đảm quyền của người dân được sống và làm việc trong môi trường không khói thuốc.

Luật sửa đổi được kỳ vọng kiểm soát hiệu quả hơn việc sử dụng thuốc lá, thuốc lá thế hệ mới, đặc biệt trong giới trẻ hiện nay.