Nguy cơ lây HPV, viêm gan B từ dịch vụ chăm sóc da chuyên sâu

Ngô Hương, 24 tuổi ở TP HCM theo học nghề tại spa từ khi vừa rời ghế phổ thông. Ban đầu, công việc chủ yếu là chăm sóc da cơ bản, massage, vệ sinh da mặt. Thời gian gần đây, Hương được thực hiện các dịch vụ chuyên sâu như nặn mụn viêm, mủ, phun xăm môi, mày. Đây đều là những thao tác đòi hỏi tiếp xúc trực tiếp với da của khách hàng.

Dù spa của Hương có quy trình vệ sinh, sát khuẩn dụng cụ, nhưng không phải lúc nào mọi thao tác cũng diễn ra hoàn hảo. Đồng thời, làm việc trong môi trường kín, tiếp xúc với nhiều khách hàng mỗi ngày nhưng không thể nắm được tình trạng sức khỏe của từng người khiến cô luôn cảm thấy lo lắng.

Hương giải thích những dịp cận lễ phải làm liên tục từ sáng đến tối, thay găng tay không kịp nghỉ. Nhiều ca mụn viêm nặng, phải vừa nặn vừa lau máu, dịch tiết.

“Lúc đó chỉ tập trung làm cho xong, về nhà mình cứ nghĩ mãi, không biết có sơ suất gì không. Nếu ốm nặng một lần, mất bao nhiêu tiền và gia đình tôi không có ai lo chi phí”, Hương nói.

Cô bắt đầu tìm hiểu kỹ hơn về các bệnh có thể lây qua đường máu, dịch tiết hoặc tiếp xúc gần trong môi trường spa. Để yên tâm hơn, Hương quyết định đi kiểm tra sức khỏe và chủ động tiêm phòng viêm gan B do kháng thể suy giảm.

Còn Thảo Ngọc, 23 tuổi, quê Vĩnh Long, theo nghề làm nails đã gần hai năm. Những ngày đầu vào nghề, cô thường không đeo găng tay khi làm cho khách vì thấy vướng víu, khó cắt da và thao tác không “đã tay”.

Thói quen ấy kéo dài cho đến một buổi đông khách, trong lúc xử lý phần da khóe cho một khách nữ lớn tuổi, Ngọc lỡ tay cắt sâu khiến máu chảy nhiều hơn bình thường. Cô vội vàng lau sạch, sát khuẩn rồi tiếp tục làm cho khách kế tiếp. Sau lần đó, Ngọc chuyển sang dùng loại găng tay mỏng, ôm sát để vẫn giữ được cảm giác khi thao tác nhưng hạn chế tiếp xúc trực tiếp với máu.

Thời gian tới, Ngọc dự định mở rộng, thêm dịch vụ tẩy và triệt lông cho khách nữ. Cô cho biết đã lên kế hoạch tiêm phòng HPV cho mình và nhân viên để chủ động bảo vệ bản thân trước khi triển khai dịch vụ mới.

BS Phạm Đình Đông, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết nhóm nghề làm đẹp có thao tác xâm lấn như nhân viên spa, phun xăm, làm nails, wax… thường xuyên đối mặt nguy cơ phơi nhiễm bệnh truyền nhiễm lây qua đường máu như HIV, viêm gan B, viêm gan C. Một số dịch vụ làm đẹp vùng kín có thể truyền bệnh lây qua dịch tiết như herpes sinh dục, HPV. Ngoài ra dụng cụ không đảm bảo khử khuẩn đúng cách có thể lây các bệnh giang mai, uốn ván.

Nhiều người mang virus nhưng không có triệu chứng, hoặc khách cũng không biết mình đang nhiễm, khiến người làm nghề dễ rơi vào tình huống “không thấy nguy hiểm nên chủ quan”.

Theo BS Đông, nhiều loại vi khuẩn và virus có khả năng tồn tại trên bề mặt dụng cụ trong thời gian dài, bám ở các khe nhỏ, khớp nối hoặc bề mặt kim loại, nên nếu chỉ rửa bằng nước hoặc vệ sinh qua loa, mầm bệnh vẫn có thể bị bỏ sót và tiếp tục lây truyền qua những vết trầy xước rất nhỏ trên da.

Một số bệnh có thể tiến triển âm thầm, để lại hậu quả lâu dài. Chẳng hạn, viêm gan B và C có thể diễn tiến mạn tính, làm tăng nguy cơ xơ gan, suy gan và ung thư gan theo thời gian. HIV gây suy giảm miễn dịch nặng, nhiễm trùng cơ hội nếu không phát hiện và điều trị sớm. Còn virus HPV tiến triển gây mụn cóc sinh dục và các bệnh ung thư ở cổ tử cung, âm hộ, âm đạo, hậu môn và hầu họng.

Do đó, theo BS Đông, người làm nghề cần sử dụng găng tay đúng loại, thay găng giữa các khách, che phủ vết xước trước khi thao tác, tuyệt đối không dùng chung dụng cụ chưa tiệt khuẩn. Với phun xăm, kim và đầu mực phải dùng một lần; với kềm cắt da, cần đảm bảo quy trình khử khuẩn chuẩn…

Trong nhóm nguy cơ nghề nghiệp này, viêm gan B và HPV là hai bệnh đã có vaccine phòng ngừa và nên được cân nhắc tiêm sớm, đặc biệt với người thường xuyên làm thủ thuật có khả năng gây trầy xước, chảy máu hoặc tiếp xúc gần vùng da – niêm mạc của khách.

Trong đó, viêm gan B có vaccine loại đơn và phối hợp trong một mũi tiêm. Trẻ sơ sinh cần tiêm trong 24 giờ sau sinh, tiếp tục theo lịch với vaccine 5 trong 1 hoặc 6 trong 1. Người lớn cần tiêm đủ ba mũi trong 6 tháng, xét nghiệm kháng thể trước khi tiêm và tiêm nhắc lại nếu kháng thể dưới mức bảo vệ.

Còn với HPV, hiện Việt Nam sử dụng vaccine Gardasil cho bé gái và phụ nữ 9-26 tuổi, vaccine thế hệ mới Gardasil 9 cho cả nam và nữ 9-45 tuổi. Hai loại vaccine này giúp phòng sùi mào gà và nhiều bệnh ung thư do HPV gây ra, với hiệu quả bảo vệ trên 90%.

Nữ từ 9 đến dưới 14 tuổi tiêm hai mũi Gardasil, cách nhau 6-12 tháng, nữ từ 14-26 tuổi tiêm ba mũi. Với Gardasil 9, trẻ từ 9 tuổi đến dưới 15 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau 6-12 tháng, người từ 15-45 tuổi tiêm ba mũi trong vòng 6 tháng.

Nguyên Bình