NSND Nguyễn Hải: “Tôi không có tiền tỷ tiết kiệm, 3 thế hệ vẫn ở nhà 41m2”

Những chuyện “dở khóc, dở cười” khi đóng vai phản diện…

Nhắc đến NSND Nguyễn Hải, khán giả nhớ đến vai Khả của “Chuyện làng Nhô”, Cấn của “Quỳnh búp bê”… Khi ra ngoài đường, anh có được khán giả gọi bằng tên nhân vật?

– Có chứ, mỗi khi ra đường, tôi hay được khán giả nhận ra. Họ nhắc lại vai diễn như Trịnh Khả trong Chuyện làng Nhô, Lê Thanh trong Chạy án, hay Cấn ở Quỳnh búp bê…

Mới đây, khi đang quay một bộ phim khác, khán giả nhìn thấy lại gọi: “Cấn ơi”. Tôi mới đùa rằng, đó có phải tên tôi đâu. Khán giả nói: “Em gọi tên anh trong phim Quỳnh búp bê, sao anh diễn ghê gớm thế mà ngoài đời hiền vậy?”…

Khi đi ăn, gặp gỡ bạn bè, tôi cũng được khán giả níu lại nói chuyện, xin chụp ảnh. Có lần tôi về Ninh Bình ăn cưới, mọi người đến xin chụp ảnh nhiều đến nỗi chụp xong, tôi không còn kịp ăn cỗ mà phải… di chuyển luôn.

Nhiều khi đi với vợ, thấy cô ấy đứng đợi chồng lâu sốt ruột, tôi cũng phải “nháy mắt” với vợ để cô ấy thông cảm với khán giả. Nhưng tôi vui vì được mọi người yêu mến như vậy.

Khi làm phim, tôi diễn hết mình để ra “chất”, sao cho nhân vật đó có tính đại chúng, gần gũi với mọi người. Nếu diễn mà không ai nhớ đến thì buồn lắm!

NSND Nguyễn Hải trong cuộc trò chuyện với phóng viên Dân trí.

Cuộc sống về hưu của NSND Nguyễn Hải thế nào?

– Thú thực là tôi rất bận. Hiện, tôi đảm nhận vị trí Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển nghệ thuật ứng dụng (thuộc Hiệp hội Làng nghề Việt Nam), phụ trách mảng giáo dục, tuyên truyền.

Tôi cũng mở một trung tâm giáo dục, thi thoảng đi dạy cho các câu lạc bộ điện ảnh, câu lạc bộ văn học nghệ thuật ở một số trường THCS, THPT hay một số trung tâm trải nghiệm làm phim.

Tôi còn là một luật sư, chuyên tư vấn pháp luật miễn phí cho người dân. Khi là một luật sư, tôi tư vấn rất thận trọng. Nguyên tắc của tôi là không hứa điều gì cả, mà trên cơ sở những quy định của luật pháp trang bị cho người dân những kiến thức chuẩn nhất.

Ngoài ra, tôi còn tham gia chương trình Nhịp cầu nhân ái, Vòng tay nhân ái, tham gia chương trình thiện nguyện ở Lai Châu, Tuyên Quang, Cao Bằng… Thú thật là tôi đi nhiều đến nỗi không có thời gian để nghỉ ngơi.

Thời gian gần đây, anh còn làm giám khảo một số cuộc thi sắc đẹp. Anh có áp lực khi ngồi “ghế nóng” không?

– Là một nghệ sĩ nên tôi rất yêu cái đẹp, ngồi chấm thi, tôi cũng đánh giá đúng năng lực của thí sinh thôi. Ban tổ chức thường có các tiêu chí cụ thể, giám khảo càng bám sát tiêu chí, chất lượng cuộc thi càng nâng cao.

Nam nghệ sĩ thừa nhận, khuôn mặt mình có “chất đểu”, hợp với những vai phản diện.

Công việc bận rộn thế, anh sắp xếp thời gian thế nào để ở bên vợ con?

– Tôi cố gắng ăn cơm cùng gia đình càng nhiều càng tốt. Đôi khi đang đi làm, tôi chợt nhớ: Tuần này mình chưa ăn bữa nào cùng vợ, con nên cũng áy náy.

Nhưng vợ tôi không trách chuyện đó, trước cô ấy cũng học cùng lớp diễn viên khóa 1, Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội cùng NSND Minh Hòa, NSƯT Bích Thủy, NSƯT Quốc Tuấn… sau chuyển sang dạy âm nhạc, nên rất thông cảm công việc của chồng.

Tôi cũng tự nhủ, mình không phải là người quá cần tiền nên cũng tiết chế và nhận những việc mình thích thôi để được ở gần với gia đình hơn.

Có khán giả nhận xét, gương mặt của NSND Nguyễn Hải “hơi đểu”, lạnh lùng nên hợp với vai phản diện. Anh thấy đó là lời khen hay chê?

– Hồi mới về Đoàn Kịch nói Công an nhân dân (nay là Nhà hát Kịch Công an nhân dân), tôi thường đóng vai chính diện. Khi ê-kíp tìm một gương mặt đóng Bùi Nhiêu (dựa theo câu chuyện của vụ án Khánh Trắng) trong vở Quả báo, NSND Lê Hùng nhìn thấy tôi và chọn.

Anh Hùng nói “mày làm được đấy” và vở diễn Quả báo đã có 250 đêm diễn phục vụ khán giả. Vào một ngày, đạo diễn Đặng Lưu Việt Bảo và anh Minh Tuấn – chồng NSND Ngọc Thư – gặp tôi nói: “Ôi, Trịnh Khả đây rồi!”. Tôi mới bảo: “Tôi là Nguyễn Hải, không phải Khả”. Anh Tuấn mới nói rằng, họ đang tìm diễn viên cho phim Chuyện làng Nhô…

Khi tôi diễn vở Quả báo, các anh ấy đã đến xem nên muốn mời tôi vào phim. Thực ra, khi vào phim này, tôi thấy mình có duyên bởi trước đó, NSND Bùi Bài Bình đã được chọn vào vai Trịnh Khả nhưng vì bận nên không tham gia được.

Từ Chuyện làng Nhô, tôi được nhiều đạo diễn mời vào các vai phản diện, xã hội đen. Với mỗi phim, tôi cố gắng không lặp lại tính cách nhân vật.

Nguyễn Hải từng bị các con xa lánh khi đóng vai người xấu, có tính cách nham hiểm ở phim truyền hình.

Liên tục được chọn đóng các vai đểu, có bao giờ Nguyễn Hải thấy nhàm chán với chính mình? Anh có gặp chuyện “dở khóc dở cười” khi vào những vai ấy?

– Tôi không thấy nhàm chán mà luôn tìm cái mới để thể hiện trong phim. Khi tôi làm vở Quả báo, con trai lớn cũng được bà xã đưa đến xem. Đến cảnh có bạo lực, con rú ầm lên :”Bố ác quá” và khi bố bị trừng phạt, con phi từ cánh gà ra sân khấu nói: “Không được đánh bố cháu” khiến anh em diễn viên phải túm lại.

Đến khi tôi làm phim Chuyện làng Nhô, con trai bị bạn bè thường xuyên trêu chọc, mắng mỏ: “Bố mày là tên tội phạm”, “Mày là con nhà mất dạy”… khiến con sợ hãi và thường xuyên… bỏ học.

Con bỏ học nhiều đến mức cô giáo cũ không nhận vào lớp nữa. Sau đó, có cô giáo Hạnh đã nhận vào lớp mới để giáo dục, dạy con trưởng thành hơn.

Con gái tôi cũng xem bố đóng vai phản diện nên khi về nhà, nhìn thấy bố là tránh xa và trốn vào một góc. Bố gọi mãi mới dám đến gần.

Chuyện làng Nhô dù được các đạo diễn trong nghề đánh giá cao, nhưng khi phim lên sóng, bố tôi ở quê xem phim thấy tôi đóng vai lưu manh tri thức, tính cách nham hiểm thì rất tức giận.

Bố nhờ người ở quê lên Hà Nội nói với tôi rằng: “Bao nhiêu vai tử tế thì không đóng, lại đóng cái vai… thằng mất dạy, bảo nó đừng vác mặt về quê thời gian này…”. Ông nói vậy vì bị hàng xóm xì xào, lên án vai diễn của tôi.

Nếu ngày ấy có điện thoại, tôi sẽ gọi về để thanh minh và giải thích cho bố hiểu đó chỉ là những vai diễn trong phim, không phải ngoài đời tôi như thế. Sau này, bố hiểu hơn, hai bố con tôi có thể nói chuyện với nhau về phim ảnh thoải mái.

Bà xã tôi khi ra ngoài cũng bị một số người hỏi: “Ngoài đời ông ấy có xấu như trong phim không?”…

Căn nhà chưa đầy 50m2 và nguyên tắc sống của gia đình nam nghệ sĩ

Anh nghĩ, mình đã vượt qua cái bóng Trịnh Khả của “Chuyện làng Nhô” sau gần 30 năm phim phát sóng chưa?

– Tôi nghĩ là chưa. Tôi từng nói với các đạo diễn rằng, tôi thèm một kịch bản hay hơn Chuyện làng Nhô, để tôi có đất diễn, để phim có cách kể chuyện “mở bí mật” của đời sống đương đại…

Tôi muốn một vai diễn phản diện đa chiều, có ích. Nhân vật nói những điều nhiều người né tránh để các cơ quan chức năng lắng nghe ý kiến đó. Như thế, vai diễn của tôi không phải là xấu hoàn toàn và thông điệp cuối cùng của phim là xây dựng và phát triển một xã hội văn minh, hiện đại.

Nam diễn viên nói, bà xã là người tâm lý, hiểu chồng nên anh luôn yên tâm sáng tạo nghệ thuật.

Ngoài vai phản diện, Nguyễn Hải còn được chú ý đến các vai công an. Anh thích đóng vai xã hội đen hay chiến sĩ công an?

– Quyết định đóng vai nào không phải do diễn viên, chúng tôi chỉ quyết định được việc diễn thế nào cho hay hơn thôi.

Khi vào vai công an chính trực, tôi xác định phải nêu được mặt khó khăn gian khổ, hy sinh thầm lặng của ngành. Khi đóng vai công an vi phạm pháp luật, thông điệp đưa ra là phải đề cao cảnh giác, phòng ngừa với cái xấu để xây dựng cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.

Đạo diễn sẽ là người nhìn ra, ai hợp với vai nào. Có thể vai đó mình thích nhưng chưa chắc đã làm tới thì sao?

Tham gia nhiều phim hot của VTV, có khi nào Nguyễn Hải “say nắng” bạn diễn? Bà xã anh có hay ghen không?

– Khi diễn cùng đồng nghiệp xinh đẹp, tài năng, tôi cũng thấy… yêu. Họ đáng yêu ở cách diễn, khuôn mặt, cách nói chuyện hay.

Phụ nữ nào cũng ghen, nhưng chỉ ghen ở mức độ chấp nhận được để khẳng định chủ quyền là được. Nếu ghen quá, sẽ phản tác dụng, gây hậu quả nghiêm trọng. Vậy là phải ghen… có văn hóa.

Bà xã tôi không bao giờ kiểm soát điện thoại của chồng. Nhưng khi tôi ra ngoài, cô ấy vẫn lo lắng đấy, như tôi vậy, khi vợ ra ngoài cũng thấp thỏm lắm!

Theo Nguyễn Hải, anh sống giản dị cùng vợ và các con trong căn nhà nhỏ trên phố Kim Ngưu, Hà Nội.

Anh nghĩ sao về thông tin “NSND Nguyễn Hải là đại gia khi có nhiều nhà đất, tiền vàng”?

– Tôi chưa bao giờ nói mình nhiều tiền. Tôi không có tiền, vàng tiết kiệm, không có tiền tỷ gửi ngân hàng. Gia đình tôi 3 thế hệ gồm: vợ chồng tôi, vợ chồng con trai, vợ chồng con gái và các cháu đang ở một ngôi nhà 41m2, nằm trong ngõ nhỏ ở phố Kim Ngưu (Hà Nội).

Nhưng nhà chật không sợ, chỉ sợ cái bụng nhỏ hẹp, không quan tâm đến nhau. Tôi có một nguyên tắc là các con, kể cả dâu, rể phải yêu thương nhau, các cháu nội, ngoại được đối xử công bằng như nhau.

Giới trẻ khi lập gia đình thường thích ở riêng cho thoải mái. Các con anh thì sao?

– Nếu các con muốn ở riêng thì tôi và vợ sẽ đồng ý nhưng chúng luôn nói: “Bố mẹ đi đâu, bọn con sẽ ở đó”. Nhà tôi tuy nhỏ nhưng ấm cúng. Ba gia đình ở cùng nhau, các con phải nhẫn nhịn, nhìn nhau mà sống.

Con trai lớn sẽ là anh cả, chỉ đạo hướng dẫn các em trong nhà, cái gì vướng mắc không giải quyết được thì xin ý kiến của bố mẹ. Nếu bố mẹ không quyết được thì họp gia đình. Nhưng may mắn là nhà tôi chưa phải họp nội bộ lần nào (cười).

Ngoài đời anh có khó tính như những vai phản diện trên phim?

– Tôi nhận mình rất gia trưởng, thương yêu vợ, con hết lòng. Tôi là người đàn ông của gia đình nên chịu trách nhiệm “đứng mũi chịu sào”, lo cho vợ con, dạy bảo các cháu.

Các con tôi hằng ngày ra khỏi nhà và đi làm về đều chào ba mẹ. Tôi luôn muốn các con, các cháu giữ được nếp nhà.

Tôi tự hào vì có vợ tâm lý, các con ngoan ngoãn, trưởng thành, các cháu khỏe mạnh, nghe lời người lớn. Cứ đi làm về, thấy người thân yêu mình vui vẻ, đón mình bên mâm cơm nóng là tôi thấy mình hạnh phúc, không cần gì hơn!

Xin cảm ơn anh vì những chia sẻ!

Ảnh: Nguyễn Hà Nam