Tay chân, mặt to dần do u tuyến yên

Tay chân to dần từ khi Hoàng 15 tuổi, bác sĩ chẩn đoán do thay đổi sinh lý tuổi dậy thì. Nay anh 29 tuổi, vùng cổ to rõ hơn, tăng huyết áp, được bác sĩ một bệnh viện chẩn đoán ung thư tuyến giáp, anh đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM kiểm tra lại.

ThS.BS.CKII Chu Tấn Sĩ, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống, Trung tâm Khoa học Thần kinh, ghi nhận bàn tay và bàn chân người bệnh to bất thường, khuôn mặt thô, huyết áp tăng khó kiểm soát không phù hợp với thay đổi sinh lý đơn thuần. Kết quả chụp MRI 3 Tesla não cho thấy anh Hoàng có khối u lớn ở tuyến yên xâm lấn hố yên và chèn ép các cấu trúc lân cận. Chỉ số phản ánh tình trạng hormone tăng trưởng GH và IGF-1 cao, trong khi TSH (hormone do tuyến yên sản xuất) không giảm. “Đây là dấu hiệu bất thường cho thấy nguồn hormone xuất phát từ u tuyến yên”, bác sĩ Tấn Sĩ nói.

Khối u tiết đồng thời hai loại là hormone tăng trưởng (GH) và hormone kích thích tuyến giáp (TSH). GH tăng kéo dài khiến cơ thể phát triển quá mức trong nhiều năm gây bệnh to cực và chứng khổng lồ, còn tình trạng tăng TSH làm rối loạn hoạt động tuyến giáp gây biểu hiện giống cường giáp, ung thư tuyến giáp.

Các bác sĩ phẫu thuật nội soi cho anh Hoàng, tiếp cận khối u qua đường xoang bướm ngắn nhất vào hố yên. Do xương và mô mềm của người bệnh dày, cứng, bác sĩ phải mài xương nhiều, cầm máu liên tục để đảm bảo phẫu trường an toàn. Sau khi mở màng cứng, tiếp cận u, bác sĩ sử dụng hệ thống cắt hút siêu âm Cusa để tán nhỏ, hút từng phần khối u, đồng thời bóc tách, loại bỏ hoàn toàn bao u.

Hậu phẫu, huyết áp người bệnh được kiểm soát tốt, các triệu chứng căng cứng vùng mặt, cảm giác nặng ở tay chân giảm rõ rệt. Kết quả xét nghiệm sau 7 ngày cho thấy nồng độ GH và IGF-1 giảm nhanh, TSH và hormone tuyến giáp trở về mức phù hợp với đáp ứng sinh lý, không còn tình trạng rối loạn điều hòa nội tiết như trước. Anh Hoàng xuất viện, tái khám định kỳ, làm xét nghiệm, chụp MRI kiểm tra nhằm theo dõi chức năng tuyến yên, phát hiện sớm nguy cơ tái phát.

Theo bác sĩ Sĩ, u tuyến yên đồng tiết TSH và GH không chỉ gây tay chân to dần, khuôn mặt thô, mà còn làm rối loạn hoạt động tuyến giáp, tăng huyết áp khó kiểm soát, tim đập nhanh, ảnh hưởng lâu dài đến tim mạch, chuyển hóa. Triệu chứng tiến triển chậm, kéo dài nhiều năm, bệnh thường dễ bị chẩn đoán nhầm là thay đổi sinh lý hoặc bệnh lý riêng lẻ của tuyến giáp. Khi có biểu hiện bất thường, người bệnh nên đi khám để được kiểm tra toàn diện, xác định đúng nguyên nhân gây bệnh, từ đó lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Trọng Nghĩa