Những chiến lược đánh chiếm thị trường xe máy điện của Honda Việt Nam

Nắm giữ hơn 80% thị phần xe máy tại Việt Nam, vị thế thống trị của Honda là điều không cần bàn cãi trong nhiều năm qua. Nhưng riêng ở mảng xe máy điện đến trước 2026, công chúng chưa thấy bóng dáng của ông lớn số một toàn ngành cả về chiến lược lẫn tham vọng thị phần. Tuy vậy, từ 2026, mọi chuyện sẽ thay đổi, theo những gì ban lãnh đạo của Honda Nhật Bản và Honda Việt Nam chia sẻ mới đây tại Hà Nội.

Đẩy nhanh tốc độ

Ngoài việc phân phối UC3 (chưa công bố giá), Honda nói sẽ lắp ráp mẫu xe này từ nửa cuối 2026. Mẫu xe cao cấp CUV e: lần đầu mở bán với giá 65 triệu đồng kèm pin sau thời gian cho khách làm quen với hình thức cho thuê.

Đặc biệt, từ đầu 2027, Honda sẽ ra mắt hai mẫu xe dành riêng cho thị trường Việt Nam. Những sản phẩm này thuộc phân khúc phổ thông, định vị dưới mẫu xe có giá dễ tiếp cận nhất hiện nay của hãng là ICON e: (26,8 triệu chưa kèm pin, giá pin hơn 9,6 triệu đồng). Như vậy, hai cái tên sắp bán của Honda sẽ có giá dưới 30 triệu đồng, trực tiếp cạnh tranh Evo Grand, Feliz, Klara, những mẫu xe bán chạy hàng đầu của VinFast, thương hiệu hiện nắm thị phần lớn nhất mảng xe máy điện tại Việt Nam.

Từ 2027, Honda nói sẽ liên tục ra mắt xe máy điện mới cho thị trường Việt. Để chuẩn bị cho giai đoạn bùng nổ, trong 2026, hãng Nhật triển khai các trạm đổi pin, trạm sạc tại các HEAD, đại lý bán xe chính hãng của Honda, bắt đầu từ các thành phố lớn. Theo dữ liệu của Honda, hiện có khoảng 795 HEAD trên toàn quốc, nhiều nhất thị trường xe máy Việt Nam.

Tùy thuộc vào quy mô của thị trường, Honda nói sẽ triển khai trạm sạc tại các địa điểm công cộng thông qua hợp tác với các đối tác thứ ba trong tương lai. Trạm sạc cho xe máy hiện chỉ có một vài hãng như VinFast, Dat Bike đầu tư. Nhu cầu của khách chủ yếu sạc tại nhà. Riêng các chủ xe kinh doanh dịch vụ, lựa chọn còn ở các điểm sạc tư nhân.

Giống VinFast, Yamaha, Selex Motor, trạm đổi pin được Honda kỳ vọng giải quyết những bất tiện của người dùng xe máy điện, đặc biệt về thời gian sạc. Việt Nam là thị trường thứ 6 sau Nhật Bản, Thụy Điển, Ấn Độ, Thái Lan và Indonesia được hãng Nhật triển khai mô hình trạm đổi pin Honda e:Swap Battery Station.

Trên quy mô toàn cầu, Honda sẵn Mobile Power Pack e: (MPP), công nghệ pin có thể tháo rời, sạc ngoài hoặc đổi tại các trạm công cộng. Với chuẩn pin chung dùng cho các sản phẩm chạy điện, Honda có thể đẩy nhanh tốc độ ra mắt sản phẩm khi nhận thấy nhu cầu thị trường chín mùi.

Tại Việt Nam, CUV e: là mẫu xe đầu tiên có thể đổi pin tại các HEAD và bắt đầu từ tháng 4. Trong khi các trạm sạc triển khai muộn hơn, từ tháng 6.

Mô hình thu cũ đổi mới vốn quen thuộc trong ngành xe máy điện tại Việt Nam cũng được Honda áp dụng. Hiện các hãng đối thủ kết hợp bên thứ ba để định giá, mua lại xe của khách. Trong khi với Honda, các HEAD thực hiện việc này.

Trong các bài phát biểu của lãnh đạo Honda Việt Nam, mục tiêu thị phần về xe máy điện không được đưa ra. Hãng chỉ nói ngắn gọn: “Dù xăng hay điện, xe máy là Honda”. Còn ở quy mô toàn cầu, Honda tỏ rõ tham vọng là số một. Hãng muốn cứ hai xe máy bán ra, một chiếc là Honda. Hiện thị phần hãng Nhật chiếm 40% thị trường xe máy thế giới.

Trong chiến lược kinh doanh, nhà máy chuyên biệt sản xuất xe máy điện đầu tiên của Honda sẽ đi vào hoạt động tại Ấn Độ trong 2028. Từ 2030, hãng sẽ giới thiệu khoảng 30 mẫu xe máy thuần điện và doanh số xe điện trong năm ước đạt khoảng 5% toàn cầu, tức khoảng 4 triệu chiếc. Trước đó, vào 2026, mục tiêu doanh số xe máy điện trên toàn cầu của Honda là một triệu chiếc.

Vì sao Honda tăng tốc?

Honda Việt Nam cho biết, một trong những nguyên nhân chính khiến hãng đẩy nhanh tốc độ ở mảng xe máy điện là việc xe máy xăng bị cấm hoạt động ở một số phường thuộc vành đai 1 tại Hà Nội từ 1/7/2026. Từ 2028, phạm vi hạn chế xe máy xăng mở rộng ra toàn bộ vành đai 1 và một phần vành đai 2.

Đến 2030, khu vực cấm xe máy xăng sẽ được triển khai trong vành đai 3 với tổng cộng 36 phường, xã của ba vành đai ở Hà Nội. Riêng mảng kinh doanh dịch vụ, xe máy phải hoàn tất chuyển đổi sang xe điện trước năm 2030.

Hà Nội là thị trường tiêu thụ nhiều xe nhất của Honda, chiếm khoảng 8-9% hàng năm, tương đương hơn 190.000 xe. Doanh số của hãng Nhật năm 2024 là 2.147.025 xe. Vì thế, lộ trình hạn chế xe máy xăng ở các khu vực phát thải thấp (LEZ) của chính quyền thủ đô tác động lớn đến thương hiệu bán xe nhiều nhất Việt Nam.

Ở một thị trường lớn khác là TP HCM, chính quyền nơi đây cũng xây dựng lộ trình hạn chế xe máy xăng ở các vùng LEZ. Trong đề xuất mới nhất, thành phố phía nam dự kiến đến năm 2028, toàn bộ xe máy chạy xăng, dầu sẽ bị cấm lưu thông trong vùng LEZ, trừ phương tiện của người khuyết tật.

Việc các thị trường trọng điểm bán xe xăng đang được chính quyền sở tại khuyến khích hoặc buộc phải chuyển sang xe máy điện khiến các hãng truyền thống như Honda, Yamaha không thể ngồi yên. Theo một chuyên gia marketing mảng xe máy ở TP HCM, nguồn lợi khổng lồ từ hệ sinh thái bán hàng, dịch vụ xe máy xăng đã tồn tại hàng chục năm và vẫn đang vận hành ổn khiến bản thân hãng lẫn đại lý không quá quyết liệt khi chuyển sang xe máy điện.

“Nhưng nếu nhà nước can thiệp bằng chính sách, các hãng phải điều chỉnh chiến lược”, vị chuyên gia đánh giá. “Vì xuất phát điểm là xe xăng, các hãng truyền thống chuyển đổi sang xe máy điện không thể nhanh như những hãng ngay từ đầu kinh doanh xe máy điện”.

Bên cạnh động lực thúc đẩy nhờ chính sách, xu hướng sử dụng xe máy điện cũng đang tăng trưởng tại Việt Nam. Theo trang thống kê Motorcycles Data (MA), doanh số xe máy nói chung ba quý đầu 2025 tại Việt Nam đạt khoảng 2,4 triệu chiếc, tăng 15,1% so với cùng kỳ 2024. Trong đó, những dòng xe máy điện phổ thông có mức tăng doanh số mạnh nhất.

Cụ thể, các mẫu xe máy điện trang bị môtơ có công suất không quá 4 kW, không cần bằng lái (tương đương xe động cơ đốt trong dưới 50 phân khối) tăng trưởng 89% về doanh số. Dòng xe máy điện cần bằng lái, tương đương xe động cơ đốt trong trên 50 phân khối, tăng nhiều nhất, 178%.

Còn theo số liệu nửa đầu 2025, toàn ngành xe máy điện Việt Nam bán ra 209.000 xe, tăng gần gấp đôi (99,2%) so với cùng kỳ 2024. Con số này chỉ xếp sau Trung Quốc và Ấn Độ, đưa Việt Nam vươn lên vị trí thứ ba toàn cầu về tiêu thụ xe máy điện.

VinFast hiện dẫn đầu thị phần xe máy điện trong nước. Hãng mới công bố doanh số mảng xe máy điện, đạp điện nửa đầu 2025 trên toàn cầu ở mức 114.484 xe, hầu hết đều từ Việt Nam. Dự báo thị trường tiếp tục tăng về nhu cầu, hãng này đặt mục tiêu bán khoảng 1,5 triệu xe máy điện trong 2026 thông qua hơn 600 nhà phân phối trên cả nước.

So với doanh số năm 2024 của Honda khoảng 2,14 triệu xe, mục tiêu của VinFast tương đương 70% Honda. Nếu đạt mức bán này, VinFast nhiều khả năng chiếm vị trí thứ hai thị trường về thị phần của hãng xe lâu đời – Yamaha. Toàn thị trường Việt trong 2024 tiêu thụ khoảng 2,65 triệu xe, tức doanh số Yamaha cao nhất không quá 51.000 chiếc.

Trang MA cho biết, doanh số xe máy của Honda sau ba quý đầu 2025 tăng 6,3%, Yamaha ngược lại, giảm 6,8%. Còn VinFast tăng 354% so với cùng kỳ 2024.

Với thế mạnh thương hiệu và độ phủ đại lý rộng khắp cả nước, Honda có cơ sở để biến mình thành một đối thủ lớn trên thị trường xe máy điện, tương tự mảng xe máy xăng. Nhiều năm qua, khi Honda tiến vào một phân khúc xe máy nào đó, dù là người đi sau nhưng luôn về trước. Nhưng đó là câu chuyện của xe xăng, còn xe điện, dù Honda hay hãng khổng lồ nào, cũng cần thời gian, ít nhất để quy chuẩn hệ thống sạc, pin.

Thành Nhạn