Xây dựng hệ thống y tế thông minh từ những quyết sách bước ngoặt

Trao đổi với phóng viên Dân trí, Thầy thuốc nhân dân, PGS.TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, năm vừa qua, ngành y tế địa phương đã đạt được những thành quả quan trọng trong công tác chuyển đổi số.

Xây dựng bệnh án điện tử và kho dữ liệu ngành y

Kết quả nổi bật trước hết là triển khai bệnh án điện tử. Đến nay, 163/164 bệnh viện trên địa bàn TPHCM đã triển khai bệnh án điện tử, đạt tỷ lệ 99,4%. Trong đó, khoảng 64% bệnh viện công lập và 65% bệnh viện tư nhân đã triển khai ở quy mô toàn bệnh viện.

Đây là bước tiến lớn, khẳng định quyết tâm và sự đồng thuận cao của toàn hệ thống, đồng thời tạo nền tảng quan trọng để hình thành kho dữ liệu lớn ngành y tế và tiến tới mô hình “bệnh viện không giấy”.

Để có được thành quả này, không thể không kể đến vai trò của Chỉ thị số 07/CT-TTg được Thủ tướng Chính phủ ký ban hành ngày 14/3/2025, nêu rõ 100% các bệnh viện trên toàn quốc phải triển khai bệnh án điện tử, hoàn thành trong tháng 9 của năm 2025.

Chỉ đạo của Thủ tướng như một “lời hiệu triệu”, để hệ thống y tế toàn quốc khẩn trương vào cuộc.

Đoàn công tác của Bộ Y tế kiểm tra việc vận hành bệnh án điện tử ở Bệnh viện Chợ Rẫy, TPHCM (Ảnh: BV).

Lãnh đạo Sở Y tế TPHCM cho biết, sau khi đạt được kết quả bước đầu về việc triển khai bệnh án điện tử, tất cả 164 giám đốc bệnh viện – từ Bộ, ngành đến thành phố và các cơ sở ngoài công lập – đã ký đồng thuận xây dựng kho dữ liệu tập trung phục vụ công tác quản lý, điều hành và phát triển y tế thông minh, với các nội dung chủ đạo:

Thực hiện trích xuất, chuẩn hóa và cung cấp đầy đủ, chính xác, kịp thời các bộ dữ liệu theo yêu cầu, bao gồm dữ liệu khám chữa bệnh, nhân lực y tế, thiết bị y tế, dược, quản lý chất lượng, an toàn người bệnh;

Tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật và quy chế của ngành y tế về bảo mật dữ liệu y tế, thông tin cá nhân người bệnh và nhân viên y tế;

Chỉ sử dụng dữ liệu vào mục đích quản lý, điều hành, nghiên cứu và phát triển ngành y tế; không chia sẻ cho bên thứ ba khi chưa được sự cho phép của cơ quan quản lý;

Bố trí nhân sự chuyên trách phối hợp cùng chuyên viên của cơ quan quản lý trong việc kết nối, chuẩn hóa và cập nhật dữ liệu thường xuyên, liên tục; Tham gia tập huấn, triển khai các công cụ, phần mềm, chuẩn kỹ thuật do Sở Y tế hướng dẫn.

Khai thác và sử dụng dữ liệu theo đúng quy định, thẩm quyền, phạm vi được phân quyền; Góp ý, phản hồi nhằm hoàn thiện hệ thống kho dữ liệu của ngành y tế.

Lãnh đạo các bệnh viện cùng giơ bảng đồng thuận tham gia xây dựng kho dữ liệu ngành y tế TPHCM (Ảnh: PT).

Sở Y tế TPHCM kỳ vọng, việc xây dựng và sử dụng hiệu quả kho dữ liệu nêu trên sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, cho từng bệnh viện và toàn ngành.

Yêu cầu triển khai thực chất, hiệu quả Nghị quyết số 72

Đánh giá kết quả năm qua, ông Nguyễn Phước Lộc, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM ghi nhận những nỗ lực của toàn ngành y tế TPHCM trong công tác phòng, chống dịch bệnh, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, củng cố y tế cơ sở, đầu tư hạ tầng và kỹ thuật chuyên sâu, đồng thời từng bước định hình các mô hình tổ chức y tế hiện đại.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Bí thư Thành ủy TPHCM lưu ý ngành y tế cần nhận diện đầy đủ các thách thức mới, bảo đảm bước đi năm 2026 vững chắc hơn, nhanh hơn và bền vững hơn.

Trong đó, ngành y tế được yêu cầu triển khai thực chất, hiệu quả Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, cùng các chương trình hành động của Chính phủ.

Cụ thể, Đảng ủy, Ban Giám đốc Sở Y tế phải tiếp tục quán triệt sâu sắc vai trò đặc biệt quan trọng của công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; tổ chức lại hệ thống y tế theo hướng “đa tầng – đa cực – đa trung tâm”; phát triển y tế chuyên sâu xứng tầm, bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận và thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng cao.

Cùng với đó, ngành y tế cần chủ động tham mưu đầu tư hạ tầng hiện đại, đồng bộ; phát triển kỹ thuật chuyên sâu phù hợp mô hình bệnh tật; mở rộng hợp tác quốc tế trong đào tạo; xây dựng mạng lưới chăm sóc chuyên khoa sâu gắn chặt với y tế cơ sở.

Nhân viên y tế Bệnh viện Nhân dân Gia Định hướng dẫn người dân sử dụng tiện ích y tế thông minh (Ảnh: BV).

Đặc biệt, ngành y tế phải đột phá chuyển đổi số; nâng cao năng lực y tế cơ sở và chăm sóc sức khỏe ban đầu theo hướng thực chất, hiệu quả; chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng văn hóa phục vụ, hoàn thiện cơ chế phối hợp, huy động nguồn lực xã hội và thúc đẩy hội nhập.

Với năng lực chuyên môn và quyết tâm chính trị cao, hệ thống y tế TPHCM được kỳ vọng sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ năm 2026, giữ vững niềm tin của nhân dân và từng bước khẳng định vai trò trung tâm y tế chất lượng cao của khu vực.

Hiện thực hóa tinh thần và tính ưu việt của Nghị quyết 57

PGS.TS.BS Nguyễn Tri Thức, Thứ trưởng Bộ Y tế nhận định, trong các Nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng với ngành y tế.

Để hiện thực hóa tinh thần và tính ưu việt của quyết sách trên, Bộ Y tế đã ban hành các văn bản triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW trong lĩnh vực y tế, tập trung vào 7 nhóm nhiệm vụ.

Thứ nhất, nâng cao nhận thức, đột phá về đổi mới tư duy trong ngành y tế, xác định quyết tâm chính trị mạnh mẽ, quyết liệt lãnh đạo, chỉ đạo, tạo xung lực mới, khí thế mới trong toàn xã hội về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số y tế.

Thứ hai, khẩn trương, quyết liệt hoàn thiện thể chế; xóa bỏ mọi tư tưởng, quan niệm, rào cản đang cản trở sự phát triển, đưa thể chế thành một lợi thế cạnh tranh trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thứ ba, tăng cường đầu tư, hoàn thiện hạ tầng cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số y tế.

Thứ tư, phát triển, trọng dụng nhân lực chất lượng cao, nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số y tế.

Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trong hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị ngành y tế, nâng cao hiệu quả quản trị, hiệu lực quản lý nhà nước ngành y tế, bảo đảm quốc phòng và an ninh.

Thứ sáu, thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp.

Thứ bảy, tăng cường hợp tác quốc tế trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số y tế.

Những thành tựu từ chuyển đổi số giúp ngành y tế từng bước nâng cao khả năng chăm sóc sức khỏe người dân (Ảnh minh họa: NT).

Trong giai đoạn 2025-2030, để phát triển khoa học công nghệ, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định số 3548/QĐ-BYT ngày 25/11/2024 về việc phê duyệt các Chương trình khoa học công nghệ cấp Bộ Y tế, tập trung vào 5 nhóm lĩnh vực nghiên cứu.

Một là, nghiên cứu phát triển, ứng dụng kỹ thuật, phương pháp tiên tiến trong chẩn đoán và điều trị bệnh ở người. Hai là, nghiên cứu phát triển và ứng dụng công nghệ tiên tiến trong dự phòng bệnh, tật ở người; phát triển vaccine và chế phẩm sinh học.

Ba là, nghiên cứu phát triển thuốc, thiết bị y tế. Bốn là, nghiên cứu phát triển dược liệu, thuốc cổ truyền. Năm là, nghiên cứu khoa học cung cấp bằng chứng phục vụ quản lý, xây dựng chính sách ngành y tế.

Về chuyển đổi số, ngoài bệnh án điện tử, Bộ Y tế đang xây dựng Đề án tổng thể phát triển hạ tầng và ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ chuyển đổi số y tế đến năm 2030; xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế.