Từ Nghị quyết 72 đến cuộc kiến thiết “chăm sóc trọn đời” của y tế Thủ đô

Nền tảng vững chắc tạo xung lực phát triển

Hà Nội hiện có một mạng lưới y tế công lập lớn với 42 bệnh viện, 11 cơ sở trợ giúp xã hội và 126 trạm y tế cấp xã. Trong đó nổi bật là 3 bệnh viện chuyên sâu (Tim Hà Nội, Ung Bướu Hà Nội, Phụ sản Hà Nội) đã làm chủ nhiều kỹ thuật y khoa hiện đại ngang tầm khu vực và thế giới.

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Đức Giang thực hiện ca lấy – ghép tạng (Ảnh: Đỗ Ngọc Lưu).

Ngành y tế Thủ đô sở hữu đội ngũ nhân lực hùng hậu với hơn 28.100 người (trên 5.400 bác sĩ) tại các đơn vị công lập trực thuộc. Đồng thời, Hà Nội tích cực hợp tác quốc tế với các nền y học phát triển (Pháp, Đức, Mỹ, Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore…), qua đó nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.

Bên cạnh hệ thống y tế thuộc thành phố, trên địa bàn Hà Nội có 35 bệnh viện tuyến Trung ương và bộ, ngành, đóng góp quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu và khám chữa bệnh cho người dân.

Khối y tế tư nhân cũng phát triển mạnh với 2 bệnh viện đạt chuẩn quốc tế (nhiều bệnh viện khác đang trên lộ trình đạt chuẩn), khoảng 5.000 cơ sở khám chữa bệnh và 10.000 cơ sở dược ngoài công lập, giúp giảm tải cho bệnh viện công và đảm bảo cung ứng thuốc cho người dân.

Về y tế dự phòng, Hà Nội duy trì tỷ lệ tiêm chủng mở rộng trên 95%, kiểm soát hiệu quả nhiều dịch bệnh; tuổi thọ trung bình đạt 76,5 tuổi, số năm sống khỏe mạnh đạt 67 năm, thể hiện rõ vai trò nòng cốt của y tế Thủ đô trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là một trong những đột phá chiến lược.

Điều này đòi hỏi hệ thống y tế Thủ đô cần đổi mới mạnh mẽ về tư duy, đầu tư đồng bộ, nâng cao chất lượng, hiệu quả để đáp ứng với yêu cầu trong tình hình mới.

Theo TS.BS Nguyễn Trọng Diện – Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, thời gian qua, Thủ đô Hà Nội là một trong những địa phương phát triển mạnh mẽ lĩnh vực y tế chuyên sâu.

Thành phố có nhiều lợi thế khi tập trung hệ thống các trường đại học y – dược, các viện nghiên cứu, cùng các bệnh viện chuyên sâu của các bộ, ngành Trung ương và các bệnh viện tuyến cuối của Thủ đô.

TS.BS Nguyễn Trọng Diện – Giám đốc Sở Y tế Hà Nội (Ảnh: Minh Nhật).

Đây là nền tảng quan trọng để Hà Nội nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, làm chủ nhiều kỹ thuật y học hiện đại.

“Trên cơ sở đó, ngành y tế đã tham mưu UBND Thành phố và Thành ủy xây dựng, chuẩn bị ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Để triển khai hiệu quả Nghị quyết này, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa toàn bộ hệ thống y tế trên địa bàn Thủ đô với các bộ, ngành, các địa phương, các viện nghiên cứu, đặc biệt là phát huy nguồn nhân lực y tế chất lượng cao của Hà Nội”, TS Diện nhấn mạnh.

Những trụ cột phát triển nâng tầm y tế Thủ đô

Hội nghị diễn ra vào chiều 13/1 (Ảnh: Minh Nhật).

Chiều 13/1, Sở Y tế Hà Nội tổ chức hội nghị phối hợp thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Hội nghị có sự tham gia của đại diện Bộ Y tế, cùng lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội và hệ thống bệnh viện công lập, ngoài công lập, các bệnh viện trực thuộc bộ, ngành Trung ương đóng trên địa bàn.

Các bên cùng thảo luận, đóng góp ý kiến để trả lời một câu hỏi lớn: Hà Nội sẽ kiến thiết lại hệ thống y tế của mình như thế nào để xứng với vai trò trung tâm?

Hội nghị đã đề ra nhiều định hướng đột phá nhằm phát huy thế mạnh y tế Thủ đô trong giai đoạn mới. Cụ thể, bốn trọng tâm phát triển được nhấn mạnh gồm: liên thông dữ liệu, nâng cao năng lực cấp cứu ngoại viện, gây dựng thương hiệu du lịch y tế và tăng cường năng lực y tế cơ sở.

Liên thông dữ liệu y tế

Chuyển đổi số đem lại lợi ích lớn cho người bệnh (Ảnh: Mạnh Quân).

Sở Y tế Hà Nội đã triển khai đồng loạt liên thông dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh tại tất cả 42 bệnh viện công lập. Thành phố cũng như Sở Y tế Hà Nội xác định lộ trình mở rộng theo nguyên tắc “mở rộng có kiểm soát – lấy dữ liệu dùng được làm thước đo – ưu tiên lợi ích người bệnh và hiệu quả điều hành”.

Trong thời gian tới, các bệnh viện, bao gồm cả khối tư nhân và các bệnh viện thuộc bộ, ngành quản lý, cùng tham gia tích hợp dữ liệu khám chữa bệnh. Từ đó hình thành cơ sở dữ liệu lớn, phục vụ hiệu quả cho nghiên cứu khoa học, phân tích mô hình bệnh tật và hoạch định chính sách phát triển y tế của Thủ đô.

“Từ nguồn dữ liệu lớn này không chỉ hỗ trợ công tác chẩn đoán, điều trị mà còn là nền tảng để tiến tới sử dụng chung dữ liệu xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và chia sẻ nguồn nhân lực chuyên môn, góp phần hỗ trợ các đơn vị còn khó khăn về nhân lực và năng lực chuyên môn…

Đồng thời, đây cũng là tiền đề quan trọng để xây dựng và hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử toàn dân, theo dõi sức khỏe người dân xuyên suốt vòng đời”, TS Diện chia sẻ.

Nâng cao năng lực cấp cứu ngoại viện

Theo Bác sĩ Nguyễn Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội, hệ thống cấp cứu ngoại viện là khâu đầu tiên mà người dân tiếp cận khi cần sự hỗ trợ y tế khẩn cấp. Tuy nhiên, không chỉ tại Hà Nội mà trên phạm vi cả nước, cấp cứu ngoại viện hiện vẫn là “mảnh ghép còn thiếu” trong bức tranh tổng thể của hệ thống y tế.

Bác sĩ Nguyễn Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội (Ảnh: Minh Nhật).

Riêng với Hà Nội, dân số hiện khoảng 10 triệu người, thậm chí theo một số báo cáo còn cao hơn. Sau khi sáp nhập Hà Tây cũ, địa hình của Thủ đô trở nên đặc thù với sự đan xen giữa khu vực đô thị, nông thôn và miền núi. Mật độ dân cư phân bố không đồng đều.

“Bên cạnh đó, Hà Nội còn là trung tâm chính trị, văn hóa, xã hội của cả nước, thường xuyên diễn ra các hội nghị, sự kiện quan trọng của Thủ đô và quốc gia, cũng như nhiều sự kiện tập trung đông người. Đây đều là những tình huống rất nhạy cảm, đòi hỏi hệ thống cấp cứu ngoại viện phải phản ứng nhanh, hiệu quả và có độ bao phủ rộng”, BS Thành phân tích.

Cấp cứu ngoại viện có vai trò rất quan trọng (Ảnh: Mạnh Quân).

Theo BS Nguyễn Thành, trong những năm gần đây, mạng lưới cấp cứu ngoại viện của Hà Nội đã có bước phát triển đáng kể. So với năm 2018, số điểm trạm cấp cứu ngoại viện đã tăng gấp khoảng 3 lần. Tuy nhiên, trên bản đồ hiện nay vẫn còn nhiều khu vực được xem là “vùng trắng”, chưa được bao phủ đầy đủ dịch vụ cấp cứu ngoại viện.

Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết là Hà Nội phải tiếp tục mở rộng và hoàn thiện mạng lưới cấp cứu ngoại viện, nhằm bao phủ toàn bộ địa bàn thành phố, bảo đảm người dân ở bất kỳ khu vực nào cũng có thể tiếp cận dịch vụ cấp cứu kịp thời khi cần thiết.

Khi Luật Thủ đô (sửa đổi) được thông qua, Hà Nội kỳ vọng có cơ chế đặc thù để tổ chức hệ thống cấp cứu ngoài bệnh viện, đa dạng phương tiện trong cấp cứu ban đầu cho người dân, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế nhanh nhất, kịp thời nhất khi có tình huống khẩn cấp.

Xây dựng thương hiệu “y tế du lịch”

Gia đình Úc đưa con gái sang Việt Nam để phẫu thuật nội soi 1 lỗ tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Ảnh: BVCC).

Hà Nội định hướng phát triển các dịch vụ y tế gắn với du lịch, xây dựng thương hiệu y tế Thủ đô để thu hút không chỉ người dân trong nước mà cả du khách quốc tế đến khám chữa bệnh định kỳ, kết hợp chăm sóc sức khỏe dài hạn tại Hà Nội.

“Đối với y tế chuyên sâu, dù các bệnh viện đã triển khai nhiều kỹ thuật hiện đại, song việc xây dựng thương hiệu dịch vụ y tế gắn với du lịch y tế hiện vẫn còn manh mún.

Chúng tôi rất mong các bệnh viện tiếp tục trao đổi, đề xuất giải pháp để xây dựng mạng lưới y tế Thủ đô có thương hiệu, để mỗi khi người dân trong nước hay du khách đến Hà Nội, đều lựa chọn y tế Thủ đô là nơi khám chữa bệnh định kỳ và chăm sóc sức khỏe lâu dài”, TS.BS Nguyễn Trọng Diện chia sẻ.

Tạo liên kết nâng cao chất lượng y tế cơ sở

Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng (Hà Nội) sáng 14/1 chính thức khoác lên mình một “tấm áo mới”, khi trở thành nơi đầu tiên thí điểm mô hình liên kết giữa bệnh viện tuyến trên và y tế cơ sở.

Thay vì khung cảnh vắng lặng thông thường, Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng trở nên đông đúc với hàng trăm người dân đến khám, bởi sự có mặt và hỗ trợ của nhiều chuyên gia y tế giỏi từ bệnh viện tuyến trên.

Nghị quyết 72 đặc biệt nhấn mạnh chăm sóc sức khỏe ngay từ tuyến cơ sở (Ảnh: Minh Nhật).

Mô hình liên kết giữa Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng là bước đi nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và chỉ đạo của TP Hà Nội về việc đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần dân, sát dân hơn.

Đây cũng là định hướng rất quan trọng được đề cập trong dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng.

Hà Nội có 126 trạm y tế xã, phường với địa bàn rộng và dân số đông, song năng lực tuyến cơ sở còn hạn chế.

Theo Giám đốc Sở Y tế Hà Nội, thời gian qua, tại Hà Nội Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và các bệnh viện trước đây là bệnh viện tuyến huyện, đã tham gia hỗ trợ trạm y tế xã rất tích cực.

Cụ thể, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đang hỗ trợ toàn diện, đưa trang thiết bị và nhân lực xuống trạm y tế phường.

Bệnh viện Đa khoa Đức Giang hỗ trợ 14 xã, phường bằng công nghệ thông tin, khám chữa bệnh từ xa và vận chuyển mẫu bệnh phẩm bằng máy bay không người lái. Bệnh viện Tim Hà Nội cũng hỗ trợ nhiều xã, phường.

Giám đốc Sở Y tế Hà Nội bày tỏ kỳ vọng, các bệnh viện trung ương cũng có thể tham gia hỗ trợ các xã, phường.

“Trên địa bàn có hơn 130 bệnh viện, trong khi chỉ có 126 xã, phường. Chúng tôi mong muốn được hỗ trợ theo hướng mỗi bệnh viện giúp đỡ một xã, phường, như vậy có thể phủ kín y tế cơ sở. Y tế cơ sở mạnh thì y tế chuyên sâu mới vững”, TS Diện nhấn mạnh.

Từ năm 2026, thành phố phấn đấu mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc chuyên đề ít nhất một lần/năm. Để thực hiện mục tiêu này, các bệnh viện tuyến trên và cơ sở y tế lớn trên địa bàn sẽ hỗ trợ toàn diện, thường xuyên cho tuyến dưới, bảo đảm mọi người dân đều được quản lý, chăm sóc sức khỏe liên tục và kịp thời.