Cuộc bỏ phiếu kịch tính tại Thượng viện Mỹ về việc ngăn ông Trump hành động quân sự ở Venezuela

Theo báo New York Times, các lãnh đạo Đảng Cộng hòa cuối cùng đã giành đủ sự ủng hộ cho một động tác thủ tục để “giết chết” nghị quyết nói trên, sau khi hai Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Josh Hawley (bang Missouri) và Todd Young (bang Indiana) thay đổi lập trường giờ chót và chung tay ngăn chặn việc đưa nghị quyết ra bỏ phiếu.

Sự thay đổi này dẫn đến thế hòa 50 phiếu ủng hộ – 50 phiếu chống. Vào cuối ngày 14-1 theo giờ địa phương, Phó tổng thống Mỹ JD Vance, với tư cách Chủ tịch Thượng viện, đã đến đồi Capitol trong đêm bỏ lá phiếu quyết định theo hướng có lợi cho phe Cộng hòa.

Như vậy nghị quyết trên đã “chết” khi chưa qua khỏi cửa Thượng viện để tới Hạ viện và bàn làm việc của ông Trump. 

Trước đó Thượng viện Mỹ bỏ phiếu thúc đẩy nghị quyết vào hôm 8-1, được xem như “bắn phát súng cảnh cáo” ông Trump, để tiếp tục tranh luận, bỏ phiếu trong tuần này.

Ông Hawley và ông Young trước đó nằm trong nhóm năm nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã bắt tay với Đảng Dân chủ ủng hộ kiến nghị thúc đẩy nghị quyết vào tuần trước, nhằm hạn chế quyền hạn chiến tranh của Tổng thống Trump.

Động thái lúc đó đã khiến ông Trump phản ứng gay gắt. Trên mạng xã hội, ông Trump lên án “sự ngu ngốc” của nhóm thượng nghị sĩ Cộng hòa này và nói rằng họ nên mất ghế trong Quốc hội. Các quan chức Nhà Trắng và lãnh đạo Cộng hòa từ đó cũng gây sức ép để năm người này thay đổi lá phiếu.

Ông Hawley và ông Young cho hay đã nhận được cuộc gọi từ ông Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio. Ba thượng nghị sĩ Cộng hòa vẫn giữ quan điểm hợp cùng phe Dân chủ là Susan Collins, Lisa Murkowski và Rand Paul.

Nỗ lực làm chệch hướng nghị quyết bắt đầu gần như ngay lập tức sau cuộc bỏ phiếu tuần trước, tập trung vào lập luận rằng lực lượng Mỹ không còn hoạt động tại Venezuela và nhiệm vụ đã hoàn tất. 

Chính quyền Tổng thống Donald Trump và các lãnh đạo Đảng Cộng hòa tìm cách mô tả hành động quân sự này là một chiến dịch riêng lẻ, có giới hạn, chứ không phải là sự can dự kéo dài vô thời hạn, qua đó làm giảm bớt lo ngại của các nghị sĩ về những bước đi tiếp theo.

Hôm 13-1, Thượng nghị sĩ Cộng hòa James Risch đã gửi thư yêu cầu Nhà Trắng xác nhận rằng chiến dịch Quyết tâm Tuyệt đối (Operation Absolute Resolve) đã kết thúc và rằng “quân nhân Mỹ không còn tham gia các hoạt động thù địch tại Venezuela”.

Trong phản hồi gửi sáng 14-1, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhấn mạnh phạm vi hạn chế của chiến dịch và cam đoan với ông Risch rằng “hiện không có lực lượng vũ trang Mỹ nào ở Venezuela”.

Ông cũng nêu rõ mọi hành động quân sự trong tương lai, nếu đưa quân Mỹ tham chiến, sẽ được tiến hành “phù hợp với Hiến pháp” và Quốc hội nước này sẽ được thông báo theo đúng Nghị quyết Quyền hạn chiến tranh.