Cách Israel ‘tọa sơn quan hổ đấu’

Những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục phát đi những tín hiệu cứng rắn về một cuộc tấn công quân sự nhắm vào Tehran.

Trong một diễn biến mới nhất, sáng 15–1, Cơ quan Hàng không liên bang Mỹ cho biết Iran bất ngờ thông báo đóng không phận, trong khi Washington điều thêm một tàu sân bay đến Trung Đông, làm dấy lên khả năng xảy ra xung đột quân sự giữa hai nước.

Trong khi đó Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người vốn nổi tiếng với những bài diễn thuyết đanh thép chống lại Tehran, lại chọn cách im lặng đầy ẩn ý.

‘Ẩn mình chờ thời’

Theo tờ Financial Times, ngoài một bình luận ngắn gọn ngày 11–1 về “sự dũng cảm của người dân Iran”, Thủ tướng Israel hầu như không nói gì về chiến dịch trấn áp bạo lực đang làm rung chuyển nước Cộng hòa Hồi giáo trong những tuần gần đây.

Giới phân tích cho rằng đây không phải là sự thờ ơ, mà là một sự “im lặng chờ thời”.

Đài CNN dẫn nguồn tin cho hay gần đây, ông Netanyahu đã tổ chức một số cuộc tham vấn an ninh về tình hình ở Iran. Tuy nhiên Văn phòng Thủ tướng đã khuyên các bộ trưởng nước này “giữ im lặng”.

Thị trưởng thành phố Ramat Gan của Israel viết trên Facebook: “Lần này tình hình ít phụ thuộc vào chúng ta hơn, mà phụ thuộc vào những gì xảy ra ở Iran – hoặc trong suy nghĩ của Tổng thống Trump”.

Theo cựu Cố vấn an ninh quốc gia Israel Yaakov Amidror, Tel Aviv đang ở vị thế “không thể thua”. Dù ông Trump chọn cách lật đổ chế độ hay dùng sức ép quân sự để buộc Iran ký kết thỏa thuận hạt nhân mới, Israel đều là bên hưởng lợi.

Dù vậy con đường “chờ đợi” này không trải hoa hồng. Theo ông Amidror, Tel Aviv cũng đã chuẩn bị tinh thần trở thành mục tiêu trả đũa của Iran, tương tự kịch bản năm 1991 khi cựu Tổng thống Iraq Saddam Hussein giội tên lửa vào Israel để đáp trả việc Mỹ ném bom Baghdad. 

Chờ Mỹ giải quyết ‘việc còn dang dở’

Trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày năm ngoái, Israel đã phô diễn sức mạnh khi phá hủy hệ thống phòng không của Iran và ám sát các nhà khoa học hạt nhân và lãnh đạo cấp cao. 

Nước này cũng làm dấy lên nỗi lo trong nội bộ Tehran về sự tồn tại của các phần tử phản bội, đồng thời thuyết phục Mỹ triển khai vũ khí tấn công các cơ sở hạt nhân ngầm của Iran. 

Tuy nhiên, các quan chức Israel vẫn coi đây là một “công việc dang dở”. Họ cho rằng ông Trump đã thúc đẩy ngừng bắn quá sớm, trước khi Israel kịp xóa sổ hoàn toàn năng lực tên lửa đạn đạo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Phát biểu trong chuyến thăm của ông Netanyahu vào tháng trước, Tổng thống Trump cho hay Mỹ sẽ “không còn lựa chọn nào khác” ngoài việc tấn công Iran nếu phát hiện nước này đang tái xây dựng kho vũ khí. 

Trước làn sóng trấn áp người biểu tình ngày càng khốc liệt của chính quyền Iran, cùng những cam kết sẽ “giải cứu” họ từ ông Trump, các chuyên gia nhận định Israel hiện đang nhìn thấy cơ hội hưởng lợi mà không cần trực tiếp can dự.

“Đây là một cơ hội mang tính lịch sử để tạo ra thay đổi – một sự thay đổi sâu rộng và kịch tính – trên toàn Trung Đông và cả thế giới” – ông Zohar Palti, cựu lãnh đạo bộ phận hoạch định chính sách của Bộ Quốc phòng Israel và cựu chỉ huy tình báo Mossad, nhận định.

Một cựu quan chức Mỹ từng phụ trách hồ sơ Iran và khu vực cũng cho biết Israel hiểu rõ họ đang nắm trong tay “một khung cửa sổ vàng với ông Trump”, khi vị Tổng thống Mỹ phần lớn sẵn sàng “thuê ngoài” vấn đề Iran cho Israel xử lý.