Vì sao Sở Tài chính Cà Mau từ chối ‘gỡ’ nợ lương cho 2 trung tâm y tế?

Ngày 16.1, lãnh đạo ngành y tế tỉnh Cà Mau xác nhận, Sở Y tế đã có tờ trình xin hỗ trợ bổ sung kinh phí năm 2025 cho Trung tâm y tế khu vực Phú Tân và Trung tâm y tế khu vực Ngọc Hiển, nhưng không được Sở Tài chính đồng ý.

Theo Sở Y tế Cà Mau, trong năm 2025, Trung tâm y tế khu vực Phú Tân và Trung tâm y tế khu vực Ngọc Hiển đã được bổ sung dự toán hơn 4,98 tỉ đồng (Phú Tân hơn 1,84 tỉ đồng, Ngọc Hiển hơn 3,14 tỉ đồng). Tuy nhiên, báo cáo từ 2 trung tâm y tế cho thấy nguồn kinh phí này không đủ bù đắp thiếu hụt kéo dài, đặc biệt là chi lương, phụ cấp và các khoản đóng góp theo lương vào những tháng cuối năm, khi nguồn thu khám chữa bệnh bảo hiểm y tế (KCB BHYT) chậm thanh toán.

Tại Trung tâm y tế khu vực Phú Tân, do không đủ nguồn chi trả lương, đơn vị phải tạm mượn từ nguồn dự phòng, dân số và các trạm y tế xã để chi lương trước. Đến cuối năm 2025, trung tâm không còn nguồn chi trả lương, phụ cấp từ tháng 9 đến tháng 12 và phát sinh nợ bảo hiểm xã hội (BHXH), BHYT hơn 1,8 tỉ đồng. Đơn vị này cũng chưa được cơ quan BHXH thanh toán kịp thời phần vượt dự toán các năm 2023 và 2024, dẫn đến đơn vị đã thiếu nguồn hoạt động. Sau khi loại trừ các khoản chi chưa phù hợp, Sở Y tế xác định nhu cầu hỗ trợ thực tế của đơn vị này lên tới hơn 6,06 tỉ đồng.

Trung tâm y tế khu vực Ngọc Hiển cũng trong tình trạng mất cân đối. Dù đã cắt giảm mạnh các khoản chi chưa thật sự cần thiết và ưu tiên cho con người, đơn vị vẫn thiếu gần 1,45 tỉ đồng để bảo đảm chi lương và các khoản theo lương trong năm 2025.

Từ thực tế trên, Sở Y tế cho rằng việc thiếu hụt kinh phí kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, tâm lý viên chức và sự ổn định hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân, nên đề nghị hỗ trợ bổ sung tổng cộng hơn 7,5 tỉ đồng cho hai trung tâm.

Sở Tài chính “lắc đầu”

Tuy nhiên, Sở Tài chính khẳng định ngân sách nhà nước đã cơ bản hỗ trợ đủ kinh phí chi thường xuyên năm 2025 theo Quyết định số 01977/QĐ-UBND ngày 3.12.2025, trong đó Trung tâm y tế khu vực Phú Tân được bổ sung hơn 1,58 tỉ đồng và Trung tâm y tế khu vực Ngọc Hiển hơn 3,14 tỉ đồng. Theo sở này, việc tiếp tục xin cấp bổ sung để xử lý phần thiếu hụt từ các năm trước là chưa phù hợp và chưa đủ cơ sở pháp lý.

Cũng theo Sở Tài chính, nguyên nhân thiếu hụt mà Sở Y tế nêu liên quan giá dịch vụ KCB BHYT không đủ chi trả tiền lương và phần chi vượt dự toán các năm trước chưa được thanh quyết toán, trong khi việc rà soát mới dừng ở báo cáo số liệu, chưa kiểm tra chứng từ chi thực tế.

Sở Tài chính cho rằng việc xét duyệt quyết toán phải căn cứ chứng từ hợp pháp, số liệu khớp với Kho bạc Nhà nước, và không thể dùng ngân sách để cấp bù phần tiền lương đã kết cấu trong giá dịch vụ KCB BHYT của các năm trước. Trên cơ sở đó, cơ quan này đề nghị Sở Y tế kiểm tra toàn diện tình hình thu, chi tại hai trung tâm, làm rõ nguyên nhân mất cân đối và phối hợp với cơ quan BHXH để xử lý theo đúng quy định.

Như Thanh Niên đã thông tin, ông Mạc Hoàng Nhủ, Giám đốc Trung tâm y tế khu vực Phú Tân, cho biết từ năm 2023 sang năm 2024, đơn vị đã hụt nguồn kinh phí hơn 8 tỉ đồng. Đến năm 2025, khoản thiếu hụt tiếp tục phát sinh khoảng 1,8 tỉ đồng.

Nguồn thu không đủ bù chi, trung tâm phải mượn chi phí cấp trên để duy trì hoạt động. Tuy nhiên, giải pháp tình thế này không thể kéo dài. Hệ quả là tiền lương của cán bộ, nhân viên từ tháng 9 đến tháng 12.2025 không được chi trả. Bước sang tháng 1.2026, khoản nợ lương đã kéo dài 4 tháng liên tiếp. Theo lãnh đạo trung tâm, tiền trực mới chỉ được chi cho một số tháng, phần còn lại đến nay trung tâm vẫn chưa có nguồn. Riêng dự chi tiền lương cho số nhân viên đang thiếu hụt đã lên hơn 6 tỉ đồng, nhưng đơn vị chưa thể cân đối để thanh toán.