Doanh nghiệp, cửa hàng sẽ được thực hiện kê khai, tự quyết giá xăng dầu

Theo ông Trần Hữu Linh – Cục trưởng Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước, năm 2026 sẽ là năm đặc biệt với mặt hàng xăng dầu. 

Với dự thảo nghị định kinh doanh xăng dầu sắp được ban hành cũng như việc chuyển đổi chủng loại xăng dầu, năm 2026 sẽ là năm bước ngoặt, có những thay đổi cơ bản, là năm cách mạng với mặt hàng xăng dầu.

Đáp ứng tổng nguồn tối thiểu 31,7 triệu m3/tấn

Thực tế này diễn ra trong bối cảnh năm 2025, nguồn cung xăng dầu được đảm bảo với 28,6 triệu m³/tấn được cung ứng ra thị trường, việc điều hành giá được linh hoạt, góp phần ổn định vĩ mô. Thị trường xăng dầu cũng có sự sàng lọc với 276 thương nhân phân phối ban đầu giảm còn 252 thương nhân, khi cơ quan chức năng tước và thu hồi 16 giấy phép.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thị trường xăng dầu còn tồn tại một số hạn chế như việc một số thương nhân chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định, chưa đáp ứng kế hoạch tổng nguồn tối thiểu được phân giao; công tác kiểm tra, xử lý vi phạm ở một số thời điểm, địa bàn chưa thực sự đồng bộ.

Để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số, Bộ Công Thương đặt ra mục tiêu tổng nguồn tối thiểu là 31,7 triệu m³/tấn xăng dầu. 

Do đó, trách nhiệm của các thương nhân kinh doanh xăng dầu là phải đảm bảo hoạt động sản xuất, cung ứng cho toàn bộ hệ thống. Đặc biệt là cần đảm bảo việc phối trộn, cung ứng xăng E10 và việc này bộ sẽ thực hiện kiểm tra ngay từ tháng 3-2026, đảm bảo không thiếu hụt.

Ông Linh cho biết nghị định quản lý kinh doanh xăng dầu mới dự kiến sẽ được ban hành thay thế các nghị định trước đây, gắn với chính sách về nhiên liệu sinh học, quản lý minh bạch. 

Với nghị định mới, sẽ trả lại quyền điều hành cho các doanh nghiệp và bộ ngành chỉ kiểm tra, hậu kiểm. Bộ ban hành rõ danh sách thương nhân trong kê khai giá và phối hợp với Bộ Tài chính trong quản lý quỹ bình ổn xăng dầu.

Với các thương nhân sản xuất, kinh doanh xăng dầu, ông Linh nhấn mạnh yêu cầu phải đảm bảo nguồn cung trong mọi tình huống, không gián đoạn nguồn cung, thực hiện tổng nguồn tối thiểu và dự trữ bắt buộc. Thực hiện hiện đại hóa hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, xuất hóa đơn điện tử từng lần bán hàng.

Cần niêm yết, kê khai giá đầy đủ khi được tự quyết giá

Để quản lý kinh doanh xăng dầu hiệu quả, ông Linh đề nghị các địa phương tạo thuận lợi trong vận chuyển, lưu thông, theo dõi sát cung cầu trên địa bàn, kiểm tra tính tuân thủ của doanh nghiệp. Đồng thời, các địa phương cùng truyền thông cho người tiêu dùng đồng thuận chuyển đổi xăng dầu.

Đặc biệt về niêm yết giá, ông Linh lưu ý tới đây giá do doanh nghiệp quyết định thì cần đảm bảo thực hiện niêm yết giá là yêu cầu bắt buộc để người tiêu dùng lựa chọn phù hợp với nhu cầu. 

Doanh nghiệp cần thực hiện kê khai giá, đặc biệt là tại các cây xăng, cửa hàng bán lẻ không thuộc hệ thống phân phối khi được quyền tự quyết giá, sẽ phải niêm yết và kê khai đầy đủ về giá, gắn với việc đảm bảo chất lượng khi xăng E10 có tỉ lệ hao hụt nhanh.

Thông tin về nghị định này, ông Nguyễn Thành Trung – Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ Công Thương – cũng cho biết nội dung nghị định có nhiều thay đổi và có tác động lớn. Vì vậy, các thương nhân kinh doanh cần kịp thời cập nhật nắm bắt quy định mới, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai.

Nghị định có sự thay đổi lớn về tính giá, trao quyền chủ động cho các thương nhân. Các quy định, điều kiện, yêu cầu liên quan tới thương nhân kinh doanh xăng dầu… Đối với việc sử dụng nhiên liệu sinh học, các doanh nghiệp cần có sự chuẩn bị để từ 1-6 thực hiện đồng loạt bắt buộc phân phối mặt hàng này trên thị trường.

“Doanh nghiệp lưu ý cùng với nghị định mới về quản lý kinh doanh xăng dầu sẽ ban hành nghị định về xử phạt. Trong đó sẽ thực hiện phân cấp phân quyền, tăng cường hậu kiểm, đặc biệt liên quan tới chất lượng và quản lý giá” – ông Trung chia sẻ.