Ukraine nhiều lần bày tỏ mong muốn được kết nạp vào EU (Ảnh: Reuters).
Ủy ban châu Âu đang xem xét các phương án cho phép Ukraine gia nhập EU một cách nhanh chóng như một phần của thỏa thuận hòa bình tiềm tàng với Nga, nhưng không trao cho Kiev đầy đủ các quyền thành viên ngay lập tức và những quyền này chỉ được “hưởng đầy đủ” sau các giai đoạn chuyển tiếp, Reuters dẫn nguồn tin từ các quan chức EU, cho biết.
Ý tưởng này, hiện vẫn ở giai đoạn sơ khai, được coi là một phương án dành cho Ukraine, quốc gia coi việc gia nhập EU là một phần của bảo đảm an ninh hậu chiến từ châu Âu sau 4 năm chiến sự với Nga. Ukraine nhiều lần mong muốn có một cam kết đáng tin cậy rằng họ đang đi trên con đường hướng tới ổn định kinh tế và hội nhập với phương Tây.
Tư cách thành viên EU của Ukraine vào năm 2027 đã được đưa vào một kế hoạch hòa bình 20 điểm được thảo luận giữa Mỹ, Ukraine và Liên minh châu Âu, theo các nhà ngoại giao. Đây là một biện pháp nhằm bảo đảm sự thịnh vượng kinh tế của Ukraine sau khi chiến tranh kết thúc, theo các bên.
Tuy nhiên, nhiều chính phủ EU cho rằng mốc thời gian đó, hoặc bất kỳ mốc cố định nào khác, là hoàn toàn không thực tế, bởi tiến trình gia nhập EU hiện nay dựa trên năng lực thực hiện, chỉ được thúc đẩy khi có tiến triển trong việc điều chỉnh luật pháp của một quốc gia phù hợp với các tiêu chuẩn của EU.
Việc gia nhập khối này cũng đòi hỏi sự phê chuẩn của quốc hội tại 27 quốc gia thành viên EU.
Ý tưởng do các quan chức EU đưa ra sẽ đảo ngược quy trình truyền thống, dù ngay cả tư cách thành viên hạn chế vẫn cần sự đồng thuận của các chính phủ EU và các quốc hội quốc gia.
“Chúng ta phải thừa nhận rằng thực tế hiện nay rất khác so với thời điểm các quy tắc (gia nhập) lần đầu được xây dựng”, một quan chức EU nói.
Theo vị quan chức này, Ukraine, và có thể cả các ứng viên khác, sẽ nhanh chóng gia nhập EU, sau đó được tiếp cận theo từng giai đoạn đối với quyền bỏ phiếu, tùy thuộc vào tiến độ đáp ứng đầy đủ các tiêu chí thành viên.
Ukraine đã trở thành ứng viên gia nhập EU vào tháng 6/2022, với các cuộc đàm phán chính thức được mở vào cuối năm 2023.
Thông thường, các cuộc đàm phán gia nhập kéo dài nhiều năm. Ba Lan, với dân số tương đương Ukraine, đã mất 10 năm, trong điều kiện không có chiến sự, để hoàn tất đàm phán và tất cả các thay đổi pháp lý cần thiết nhằm gia nhập EU vào năm 2004 cùng với 9 quốc gia khác.
Tuy nhiên, một số người trong Ủy ban cho rằng về mặt chính trị, Ukraine không có nhiều thời gian như vậy.
Tư cách thành viên EU cho Ukraine, dù chỉ ở mức hạn chế, có thể khiến điều đó dễ chấp nhận hơn và tạo ra sự ổn định cần thiết để hoàn tất các cải cách nhằm đạt được đầy đủ quyền thành viên, các quan chức cho biết.
“Việc Ukraine ở trong EU là lợi ích của châu Âu, vì an ninh của chính chúng ta. Đó là lý do vì sao chúng ta cần tìm ra các giải pháp sáng tạo, làm thế nào để đưa Ukraine vào EU một cách nhanh chóng. Khái niệm “gia nhập đảo ngược quy trình” phản ánh ý tưởng này, để Ukraine gia nhập EU về mặt chính trị trước, rồi sau đó có được đầy đủ quyền và tư cách thành viên trọn vẹn khi tất cả các điều kiện được đáp ứng”, một nhà ngoại giao EU nói.
Việc gia nhập mà chưa có đầy đủ quyền ngay từ ngày đầu không phải là điều mới mẻ, hầu hết các quốc gia trong đợt mở rộng năm 2004 và các đợt sau đó đều phải trải qua những giai đoạn chuyển tiếp dài để đạt được, ví dụ quyền công dân của họ được làm việc trên toàn khối.
Tuy nhiên, các quan chức EU đang đưa ra một mô hình đặc biệt với những hạn chế sâu rộng hơn cho Ukraine. Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận rằng mô hình này sẽ đặt ra hàng loạt câu hỏi vượt ra ngoài phạm vi Ukraine và sẽ rất khó giành được sự ủng hộ hoàn toàn từ các thành viên.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/eu-can-nhac-kich-hoat-co-che-dac-biet-de-ket-nap-ukraine-vao-khoi-20260117103844826.htm
