“Cá mập” gom vàng, bạc âm thầm xoay trục, lý do đến từ một chỉ số

Tháng 1 này đang chứng kiến những ngày giao dịch lịch sử của thị trường kim loại quý. Không còn là những dự báo dè dặt, bảng điện tử tại các sàn giao dịch hàng hóa lớn từ London (Anh) đến Thượng Hải (Trung Quốc) đang rực lửa với đà tăng dựng đứng.

Trong bối cảnh các kim loại cơ bản như đồng và thiếc đồng loạt lập đỉnh mới, dòng tiền thông minh đang đổ xô vào các tài sản được Trung Quốc – công xưởng của thế giới – định danh là “tài sản mang tính chiến lược”.

Nhưng tâm điểm của cơn bão tài chính này không chỉ nằm ở những con số giá cả, mà nằm ở một chỉ số kỹ thuật ít người chú ý nhưng lại là kho báu của giới đầu tư lão luyện, đó là tỷ lệ giá vàng/bạc (gold/silver ratio – GSR).

Bất kỳ nhà đầu tư nào quan tâm tới thị trường kim loại quý đều theo dõi sát sao diễn biến giá vàng và bạc. Tuy nhiên, với nhiều người, tỷ lệ vàng/bạc còn đáng chú ý không kém so với bản thân mức giá của hai kim loại này (Ảnh: Allegiance Gold).

Cơn sốt 100 USD và pha “chốt lời” của dòng tiền lớn

Tại thời điểm bài viết này được thực hiện, bảng điện tử toàn cầu đang chứng kiến những con số không tưởng: giá vàng thế giới vừa xác lập kỷ lục mới ngày thứ tư liên tiếp, chạm ngưỡng 4.640 USD/ounce. Tuy nhiên, ngôi sao thực sự chiếm trọn ánh đèn sân khấu lại là bạc – kẻ vốn thường bị xem là “chiếu dưới” trong danh mục kim loại quý.

Chỉ trong vỏn vẹn 2 tuần đầu năm đến nay, giá bạc đã bứt tốc tăng tới 25,9%, một con số gây choáng váng cho ngay cả những nhà đầu cơ lướt sóng táo bạo nhất. Tại thị trường London, đồ thị giá bạc đang dựng đứng như một ngọn tháp, có thời điểm áp sát mốc 100 USD/ounce – ngưỡng cản tâm lý quan trọng mà thị trường đã khao khát chinh phục suốt nhiều thập kỷ. Đây là đợt tăng giá mạnh mẽ nhất kể từ tháng 8/2020, thời điểm kim loại này bật dậy mạnh mẽ sau cú sốc Covid-19.

Sức nóng lớn đến mức Xưởng đúc tiền Mỹ (US Mint) được cho là đã phải tạm ngừng bán một số sản phẩm bạc, một hiện tượng hiếm gặp nhưng đủ để thổi bùng lên nỗi sợ hãi về sự khan hiếm nguồn cung trên thị trường vật chất.

Hệ quả tất yếu của cơn sốt này là cú rơi tự do của tỷ lệ vàng/bạc. Từ mức cao kỷ lục trên 100:1 vào tháng 4/2025, tức cần hơn 100 ounce bạc mới đổi được 1 ounce vàng, tỷ lệ này hiện đã thu hẹp chóng vánh xuống vùng 51-57:1 – là mức thấp nhất kể từ năm 2012 và thấp hơn khoảng 13% so với trung bình dài hạn.

Tuy nhiên, chính tại thời điểm thị trường hưng phấn tột độ và tỷ lệ vàng/bạc quay về mức trung bình này, sự khác biệt giữa đám đông “say máu” và những bộ óc đầu tư lão luyện mới thực sự lộ rõ. Trong khi các nhà đầu tư cá nhân đang chen chân để mua vào, thì những cá mập thực thụ lại rục rịch rời bàn tiệc.

Rick Rule – nhà đầu tư huyền thoại với hơn 50 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài nguyên thiên nhiên, cựu Chủ tịch Sprott US – đang minh chứng sống động cho triết lý kinh điển: “Mua khi đám đông chán nản và bán khi thị trường hưng phấn”.

Khi tỷ lệ vàng/bạc ở mức cao kỷ lục trên 100 vào năm ngoái, thời điểm phần lớn thị trường ngó lơ bạc để chạy theo vàng hoặc cổ phiếu công nghệ, Rick Rule đã âm thầm gom hàng. Luận điểm của ông rất đơn giản nhưng sắc bén: Bạc đang bị định giá quá thấp so với vàng và giá trị công nghiệp của nó chưa được phản ánh đúng vào giá.

Và nay, khi kịch bản đó đã thành hiện thực, Rick Rule chọn cách đi ngược lại đám đông. Chia sẻ mới nhất từ ông cho thấy sự bình tĩnh đáng sợ của dòng tiền lớn: “Tôi nắm giữ bạc vì tôi tin nó bị định giá thấp. Và đúng là lý do để tôi sở hữu nó đã xảy ra. Giá tăng từ 25 USD lên 70, 80 USD, tôi nhìn lại luận điểm đầu tư của mình và điều tôi kỳ vọng khi mua đã thành hiện thực. Tôi đầu cơ vào bạc, và rất có thể tôi sẽ sớm bán ra lượng bạc đã mua để hiện thực hóa lợi nhuận6.”

Động thái “chốt lời” dứt khoát của Rick Rule gợi nhớ lại cú sốc thị trường năm 1998, khi tỷ phú Warren Buffett – người nổi tiếng hoài nghi vàng – đã bất ngờ gom 130 triệu ounce bạc (hơn 4.000 tấn) cho Berkshire Hathaway vì nhận thấy sự mất cân đối cung cầu nghiêm trọng.

Lịch sử dường như đang lặp lại, nhưng lần này là câu chuyện của sự hiện thực hóa lợi nhuận khi biên độ kỳ vọng đã đạt đỉnh. Với giới chuyên gia, hành động của Rick Rule không chỉ là chốt lời, mà là một lời cảnh báo ngầm: Khi cá mập bắt đầu bán ra, bữa tiệc thịnh soạn nhất có thể đã trôi qua.

Bạc là ngôi sao thực sự của sàn diễn khi giá tăng tới 25,9% chỉ trong vỏn vẹn 2 tuần đầu năm 2026 (Ảnh: Scan X).

Giải mã tỷ lệ “thần thánh”: Vì sao 100 lại là con số vàng?

Để hiểu tại sao Rick Rule mua vào năm ngoái và bán ra năm nay, chúng ta cần mổ xẻ sâu hơn về tỷ lệ vàng/bạc (GSR). Đây được xem là tỷ giá hối đoái lâu đời nhất lịch sử tài chính nhân loại.

Trong suốt nhiều thế kỷ, từ Đế chế La Mã (tỷ lệ 12:1) cho đến Đạo luật Đúc tiền Mỹ năm 1792 (tỷ lệ 15:1), mối quan hệ giá giữa vàng và bạc được chính phủ cố định để ổn định tiền tệ. Tuy nhiên, kể từ khi Tổng thống Nixon xóa bỏ chế độ bản vị vàng vào thập niên 1970, tỷ lệ này bắt đầu “thả nổi” và biến động theo cung cầu thị trường.

Quy luật bất biến mà các chuyên gia tại GoldSilver chỉ ra là sự “hồi quy về trung bình”. Lịch sử thế kỷ 20 và 21 cho thấy, mỗi khi tỷ lệ này chạm ngưỡng cực đoan, nó chắc chắn sẽ quay đầu.

Điển hình như tháng 4/2020, khi đại dịch bùng phát, nhà đầu tư hoảng loạn bán tháo mọi thứ để trú ẩn vào vàng, đẩy tỷ lệ GSR lên mức kỷ lục 125:1. Hay như tháng 4/2025, tỷ lệ này một lần nữa vượt mốc 100:1. Theo các chuyên gia phân tích, mức 100:1 là một sự lệch chuẩn thống kê không bền vững. Tại thời điểm đó, bạc rẻ một cách vô lý so với vàng.

Đó chính là lúc cơ hội xuất hiện. Những nhà đầu tư nhận diện được mô hình này và xuống tiền mua bạc vào tháng 4/2025 đã hưởng trái ngọt không tưởng. Kết thúc năm 2025, trong khi vàng tăng trưởng ấn tượng 67%, thì bạc đã bứt phá ngoạn mục tới 147%, đem lại lợi nhuận gấp đôi cho những ai dám đặt cược vào sự hồi quy của tỷ lệ này.

Bài học đầu tư: Đừng chỉ nhìn giá, hãy nhìn giá trị tương đối

Câu chuyện của năm 2026 không chỉ là về lợi nhuận mà còn là bài học sâu sắc về tư duy giao dịch dựa trên tỷ lệ.

Ông Gu Fengda, Trưởng bộ phận phân tích tại Guoxin Futures nhận định, dòng vốn đầu cơ đang tập trung vào nhóm kim loại màu do lo ngại đứt gãy chuỗi cung ứng và xung đột địa chính trị.

Tuy nhiên, động lực cốt lõi giúp bạc tăng phi mã còn đến từ nhu cầu công nghiệp thực tế. Quá trình chuyển đổi năng lượng xanh, pin mặt trời và xe điện đang ngốn một lượng bạc khổng lồ, trong khi nguồn cung khai thác (thường là sản phẩm phụ của các mỏ khác) không thể tăng tốc kịp.

Với mức tỷ lệ vàng/bạc hiện tại đã quay về vùng 51-57 (gần sát mức trung bình dài hạn 65:1 của kỷ nguyên hiện đại), cơ hội “mua đáy bán đỉnh” dễ dàng như năm ngoái về cơ bản đã khép lại. Đây là lý do tại sao những nhà đầu tư lão luyện như Rick Rule bắt đầu rục rịch rời cuộc chơi hoặc tái cơ cấu danh mục.

Tỷ lệ vàng/bạc mô tả mối quan hệ giá giữa vàng và bạc, cho biết cần bao nhiêu ounce bạc để có giá trị tương đương 1 ounce vàng (Ảnh: Vaulted).

Đối với nhà đầu tư cá nhân, diễn biến thị trường quốc tế mang lại một thông điệp rõ ràng: Trong đầu tư kim loại quý, sự kiên nhẫn và hiểu biết về lịch sử giá trị đôi khi quan trọng hơn việc đoán già đoán non giá ngày mai sẽ xanh hay đỏ. Khi một mối quan hệ giá cả bị kéo giãn quá mức, nó sẽ bật lại như một chiếc lò xo, và đó chính là lúc tài sản được chuyển từ tay người thiếu kiên nhẫn sang tay những nhà đầu tư có kiến thức.

Thị trường năm nay vẫn còn nhiều biến số phía trước, nhưng ít nhất, câu chuyện về tỷ lệ vàng/bạc đã một lần nữa khẳng định chân lý: Lịch sử không lặp lại nguyên văn, nhưng nó luôn có những vần điệu đồng điệu đến kỳ lạ.