Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thư ký NATO đương nhiệm Mark Rutte dự hội nghị thượng đỉnh NATO ở Hà Lan vào tháng 6/2025 (Ảnh: AFP).
“Không có gì là bất biến, mọi thứ đều có thể thay đổi. Tôi không thể hứa rằng Mỹ sẽ ở lại NATO”, cựu Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg nói trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí Der Spiegel hôm 16/1.
Cựu Tổng thư ký tin rằng NATO phải thực hiện các biện pháp để duy trì liên minh xuyên Đại Tây Dương “bất kể Mỹ có còn là đồng minh tích cực trong NATO hay không”.
Liên quan đến tình hình xung quanh Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, ông Stoltenberg cảnh báo không nên đánh giá thấp kế hoạch của Washington.
“Nếu Mỹ nói rằng họ muốn kiểm soát Greenland, chúng ta phải xem xét điều đó một cách nghiêm túc”, ông nói.
Tổng thống Donald Trump nhiều lần tuyên bố Mỹ muốn sáp nhập Greenland. Ngay từ nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trum đã đề xuất mua Greenland và kiểm soát hòn đảo này.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen bác bỏ đề nghị của Tổng thống Trump, nhấn mạnh rằng Greenland là một phần của vương quốc Đan Mạch.
Tổng thống Donald Trump từng nhiều lần đặt câu hỏi về giá trị của NATO, đồng thời liên tục thúc ép các quốc gia đồng minh thuộc khối quân sự này tăng chi tiêu quốc phòng.
Mặc dù ông Trump không trực tiếp tuyên bố kế hoạch rời khỏi NATO, nhưng liên tục thúc giục các quốc gia châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng và cảnh báo “Mỹ không nên một mình đảm trách gánh nặng tài chính của liên minh”.
Chỉ vài ngày sau khi nhậm chức, Tổng thống Trump từng đặt câu hỏi liệu Mỹ có nên chi ra bất kỳ khoản tiền nào cho NATO nữa hay không. Người đứng đầu Nhà Trắng cho rằng Mỹ đang bảo vệ các thành viên NATO, nhưng họ “không bảo vệ chúng ta”.
Có thời điểm, Tổng thống Trump cảnh báo Mỹ có thể chọn không bảo vệ các thành viên “thiếu trách nhiệm” của khối trong trường hợp bị tấn công.
Ông Trump đã kêu gọi các quốc gia NATO phân bổ 5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho chi tiêu quốc phòng, cao hơn gấp đôi mục tiêu 2% trước đây.
Khi áp lực của Tổng thống Trump lên NATO ngày càng gia tăng, các thành viên của khối đã đồng ý trong năm nay sẽ dần dần tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP.
Vào tháng 12 năm ngoái, nghị sĩ Thomas Massie của bang Kentucky đã đệ trình dự luật kêu gọi rút Mỹ khỏi NATO.
Nghị sĩ Massie cho rằng khối quân sự này được thành lập để đối phó với Liên Xô, vốn đã sụp đổ từ lâu, và tiền thuế của người dân sẽ được sử dụng tốt hơn ở những nơi khác.
Nếu được thông qua, dự luật sẽ yêu cầu chính phủ Mỹ chính thức thông báo cho NATO rằng Washington có ý định chấm dứt tư cách thành viên và ngừng sử dụng quỹ của Mỹ cho ngân sách chung của khối
Đầu năm 2025, Thượng nghị sĩ Cộng hòa bang Utah Mike Lee cũng đưa ra dự luật kêu gọi rút Mỹ khỏi NATO. Ông lập luận rằng tư cách thành viên NATO của Mỹ không còn phản ánh nhu cầu chiến lược của nước này.
Tỷ phú Elon Musk cũng công khai lên tiếng ủng hộ ý tưởng rút Mỹ khỏi cả NATO và Liên hợp quốc. Ông Musk bày tỏ hoài nghi về NATO khi gọi liên minh này là một tổ chức “lỗi thời” và kêu gọi tiến hành một cuộc đánh giá toàn diện về sự cần thiết của NATO trong thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/cuu-lanh-dao-nato-neu-kha-nang-my-rut-khoi-lien-minh-20260117095906560.htm
