Dùng sữa thực vật thay sữa động vật làm giảm chỉ số IQ của người uống?

Ngày 14-1, một tiêu đề bài báo đăng trên trang Daily Mail tại Anh đã thu hút nhiều sự chú ý khi cảnh báo rằng việc dùng sữa thực vật trong phong trào Veganuary (ăn chay trong cả tháng 1 hằng năm) có thể âm thầm gây hại đến chỉ số IQ ở người.

Thông tin này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội, khiến không ít người tiêu dùng lo ngại rằng việc thay thế sữa bò bằng các loại sữa có nguồn gốc thực vật có thể ảnh hưởng tiêu cực đến trí tuệ và sức khỏe não bộ.

Theo báo cáo xác minh của tiến sĩ Elise Hutchinson đăng trên chuyên trang Food Facts ngày 14-1, tiêu đề của Daily Mail được đánh giá là gây hiểu nhầm, làm lệch vấn đề cốt lõi mà bài báo đề cập.

Trong bài viết đăng trên Daily Mail, giáo sư Kristien Boelaert đã nhấn mạnh vai trò của i ốt đối với sự phát triển não bộ của thai nhi.

Bà cho biết ngay cả tình trạng thiếu i ốt ở mức độ nhẹ trong thai kỳ cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng nhận thức của trẻ, làm giảm chỉ số IQ và năng lực đọc hiểu.

Nhận định này dựa trên các nghiên cứu quan sát và cảnh báo của Tổ chức Y tế thế giới, cho thấy mối liên hệ giữa thiếu i ốt và sự suy giảm khả năng nhận thức ở trẻ em.

Một nghiên cứu quan sát dài hạn tại Anh, theo dõi hơn 1.000 cặp mẹ – con, cho thấy trẻ có mẹ thiếu i ốt ở giai đoạn đầu thai kỳ có nguy cơ đạt điểm thấp về IQ ngôn ngữ và khả năng đọc hiểu cao hơn.

Theo Food Facts, bối cảnh tại Anh khá đặc thù vì nước này không bắt buộc bổ sung i ốt vào muối ăn như nhiều quốc gia khác.

Trong nhiều năm, sữa bò và các sản phẩm từ sữa là nguồn i ốt chính tại Anh, do i ốt được bổ sung trong quá trình chăn nuôi và sản xuất.

Khi ngày càng nhiều người chuyển sang dùng sữa thực vật – vốn không được tăng cường i ốt – nguy cơ thiếu vi chất này có thể xuất hiện nếu không có nguồn thay thế phù hợp.

Bà Hutchinson nhấn mạnh rằng uống sữa thực vật không gây hại cho trí tuệ, miễn là khẩu phần ăn vẫn cung cấp đủ i ốt từ các nguồn khác, như muối i ốt hoặc thực phẩm tăng cường vi chất.

Nhiều dữ liệu nghiên cứu tại Đại học Cambridge cho biết phụ nữ trong độ tuổi sinh sản tại nước này có mức i ốt thấp hơn so với nhiều quốc gia phương Tây đã áp dụng chính sách muối i ốt bắt buộc.

Bà Boelaert nhận định đây là vấn đề mang tính hệ thống, bắt nguồn từ chính sách dinh dưỡng cộng đồng, chứ không phải hệ quả trực tiếp của việc tiêu thụ hay tránh một nhóm thực phẩm cụ thể.

Trào lưu cho trẻ dùng sữa hạt, có ổn?

Trào lưu dùng sữa hạt nổi lên, nhiều cha mẹ bỗng dưng chọn sữa hạt thay thế hoàn toàn sữa tươi hay sữa công thức dành cho trẻ nhỏ vì nhiều lý do khác nhau.