Tổng thống Trump phác họa tương lai Hội đồng Hòa bình

Nếu thành hiện thực, Hội đồng Hòa bình có thể cạnh tranh vai trò với LHQ và dẫn đến những thay đổi lớn trong trật tự quốc tế thời hậu đệ nhị thế chiến, theo AP hôm qua dẫn lời giới phân tích.

Dự thảo hiến chương

Phần mở đầu của dự thảo hiến chương tuyên bố Hội đồng Hòa bình sẽ từ bỏ “những cách tiếp cận và thể chế đã thất bại quá nhiều lần” và sẽ vận hành như “một cơ chế kiến tạo quốc tế linh hoạt và hiệu quả hơn”, AP đưa tin. Tổng thống Trump nhấn mạnh hội đồng sẽ khởi động một cách tiếp cận mới mẻ và quyết liệt trong việc giải quyết các xung đột toàn cầu.

Theo Tạp chí The Atlantic, cách diễn đạt trên hàm ý mang đến sự thay thế cho vai trò của LHQ. Dự thảo cũng không đề cập về Dải Gaza, dù ban đầu hội đồng được thành lập nhằm giám sát và triển khai kế hoạch hòa bình 20 điểm của Tổng thống Trump về Gaza sau khi Israel và Hamas đạt được lệnh ngừng bắn chấm dứt 2 năm xung đột.

Trong một thông báo, ông Trump cho biết hội đồng được thành lập trong tuần rồi, và sau đó công bố danh sách các thành viên gồm Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, Đặc phái viên Steve Witkoff, con rể Jared Kushner, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Ajay Banga, và các tỉ phú Mỹ Robert Gabriel cùng Marc Rowan.

Kế đến, Tổng thống Trump gửi thư cho nhiều nhà lãnh đạo các nước để mời họ làm “thành viên sáng lập” của Hội đồng Hòa bình. Tổng thống Argentina Javier Milei đã nhận lời mời và chia sẻ bản sao điện tử thư mời trên mạng xã hội X. Ông bày tỏ sự vinh dự khi được tham gia với tư cách “thành viên sáng lập”. Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty xác nhận Tổng thống Abdel Fattah el-Sisi đã nhận được thư. Danh sách mời còn có Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan.

Nhà Trắng cũng gửi thư cho các quan chức và chính khách đến từ Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Qatar, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), Bulgaria và Hà Lan, cùng tỉ phú người Israel Yakir Gabay, chính trị gia Hà Lan Sigrid Kaag, hiện là Điều phối viên đặc biệt của LHQ về Tiến trình Hòa bình Trung Đông.

Mức phí 1 tỉ USD cho thành viên thường trực

Hãng tin Bloomberg và tờ The Atlantic ngày 17.1 trích nội dung bản dự thảo hiến chương thành lập Hội đồng Hòa bình cho thấy ông Trump sẽ đảm nhận vai trò Chủ tịch đầu tiên của hội đồng điều hành. Trên vai trò này, nhà lãnh đạo Mỹ sẽ là người phê duyệt các nước tham gia. Hội đồng sẽ chính thức thành lập sau khi 3 quốc gia thành viên nhất trí với hiến chương.

Dự thảo cũng đề cập việc mỗi quốc gia thành viên chỉ tham gia nhiệm kỳ tối đa 3 năm kể từ khi hiến chương có hiệu lực, và việc gia hạn phụ thuộc vào quyết định của Chủ tịch. Tuy nhiên, quy định về nhiệm kỳ không áp dụng đối với những nước đóng góp trên 1 tỉ USD tiền mặt cho Hội đồng Hòa bình trong năm đầu tiên hiến chương có hiệu lực. Bên cạnh đó, các nước thành viên sẽ có quyền bỏ phiếu đối với các quyết định của hội đồng, nhưng Tổng thống Trump vẫn là người nắm lá phiếu cuối cùng.

Hiện vẫn chưa rõ khoản phí 1 tỉ USD sẽ được sử dụng vào mục đích gì. The Atlantic đưa tin dự thảo hiến chương không nêu cụ thể nơi nhận nộp tiền, mà chỉ đề cập kinh phí hoạt động của hội đồng sẽ đến từ “các khoản đóng góp tự nguyện” của các quốc gia thành viên, những nước khác, các tổ chức hoặc những nguồn khác.

Tuy nhiên, Nhà Trắng gọi những bản tin của Bloomberg và The Atlantic là nhằm “gây hiểu lầm”, và khẳng định không có mức phí tối thiểu để tham gia “Hội đồng Hòa bình”. “Điều này (khoản tiền 1 tỉ USD – NV) chỉ nhằm trao tư cách thành viên thường trực cho những quốc gia đối tác thể hiện sự cam kết sâu sắc đối với hòa bình, an ninh và thịnh vượng”, Reuters hôm qua dẫn phản hồi từ Nhà Trắng.