Tuyết phủ trắng ở Greenland (Ảnh: Reuters).
Ông Kirill Dmitriev, Đặc phái viên của Tổng thống Nga về đầu tư và hợp tác kinh tế với các nước ngoài kiêm Giám đốc điều hành Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF), cho rằng quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm áp thuế các đồng minh NATO ở châu Âu về vấn đề Greenland báo hiệu sự “sụp đổ” của liên minh xuyên Đại Tây Dương.
“Liên minh xuyên Đại Tây Dương đã kết thúc”, ông Dmitriev viết trên mạng xã hội X, kêu gọi các nhà lãnh đạo châu Âu không nên “khiêu khích” Tổng thống Trump.
Ông Dmitriev cho rằng các nước châu Âu nên rút binh sĩ được triển khai tới Greenland. Ông cảnh báo Mỹ có thể tăng thuế thêm 1% cho mỗi binh sĩ châu Âu đóng quân trên hòn đảo này.
Theo ông Dmitriev, châu Âu sẽ nhượng bộ trước áp lực và Greenland cuối cùng sẽ nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ.
“Châu Âu sẽ nhượng bộ, Mỹ sẽ có được Greenland, sự thống nhất xuyên Đại Tây Dương có thể được khôi phục phần nào”, ông bình luận.
Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev cũng nhận định tuyên bố của Tổng thống Trump là bằng chứng cho thấy sự chia rẽ ngày càng sâu sắc trong NATO.
“Mỹ đang chuẩn bị hành động với Greenland, chọn hòn đảo này thay vì một hình thức đoàn kết xuyên Đại Tây Dương nào đó”, ông Medvedev bình luận, đồng thời cho rằng các nước châu Âu sẽ bị “trừng phạt bằng thuế quan” vì dựa vào sự bảo hộ của Mỹ.
Trước đó, ông Medvedev, cựu Tổng thống Nga, cho rằng Mỹ nên nhanh chóng kiểm soát Greenland trước khi vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch quyết định tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý về việc sáp nhập vào Nga.
Theo ông, nếu Mỹ kiểm soát đảo Greenland, ông Trump sẽ có thêm một chức danh mới, quyền tổng thống Greenland, tương tự cách mà nhà lãnh đạo Mỹ gần đây tự gọi mình là “quyền tổng thống Venezuela” trên mạng xã hội Truth Social.
Đây là những bình luận hiếm hoi của các quan chức Nga về ý định của Mỹ kiểm soát Greenland trong bối cảnh Moscow dường như nhận thấy rằng kế hoạch đó chỉ khiến NATO rạn nứt.
Ngày 17/1, Tổng thống Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng chính quyền Washington đã áp thuế lên tới 25% đối với 8 nước thành viên NATO ở châu Âu gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Phần Lan và Hà Lan. Mức thuế này sẽ có hiệu lực cho đến khi đạt được thỏa thuận về “việc Mỹ mua lại Greenland hoàn toàn và trọn vẹn”.
Tổng thống Trump cũng chỉ trích ý định của châu Âu về việc điều quân đến Greenland, gọi đó là hành động “rất nguy hiểm”. Ông lập luận rằng việc Mỹ kiểm soát Greenland là cần thiết để tăng cường an ninh quốc gia và triển khai hiệu quả hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng của Washington.
8 quốc gia thành viên NATO tuyên bố lời đe dọa áp thuế từ Tổng thống Mỹ đang làm suy yếu mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
“Đe dọa áp thuế làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có nguy cơ gây ra vòng xoáy suy thoái nguy hiểm. Chúng tôi sẽ tiếp tục đoàn kết và phối hợp khi đưa ra phản ứng. Chúng tôi cam kết bảo vệ chủ quyền của mình”, tuyên bố chung nhấn mạnh.
Ông Trump từ lâu đã bày tỏ sự quan tâm tới Greenland, lần đầu công khai đưa ra ý tưởng mua lại lãnh thổ này vào năm 2019 trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên. Đề xuất đó đã vấp phải sự phản đối nhanh chóng từ các lãnh đạo Đan Mạch và Greenland.
Trong những tuần gần đây, ông Trump đã khơi lại chủ đề này, đặc biệt sau khi Mỹ tấn công Venezuela và bắt giữ vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro. Ông Trump nói Mỹ “rất cần” Greenland vì những yêu cầu cấp bách về an ninh quốc gia.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cảnh báo một cuộc tấn công của Mỹ vào Greenland sẽ đồng nghĩa với sự chấm dứt của “NATO và do đó là trật tự an ninh được thiết lập sau Chiến tranh Thế giới thứ hai”.
Theo một cuộc thăm dò năm 2025, người dân Greenland nhiều lần bày tỏ không ủng hộ trở thành một phần của Mỹ, với 85% dân số phản đối ý tưởng này. Các khảo sát cũng cho thấy chỉ 7% người Mỹ ủng hộ việc Mỹ sử dụng sức mạnh quân sự để kiểm soát vùng lãnh thổ này.
Greenland nằm ở vị trí chiến lược dọc theo tuyến đường ngắn nhất từ châu Âu đến Bắc Mỹ, đóng vai trò rất quan trọng đối với hệ thống cảnh báo tên lửa đạn đạo của Mỹ. Điều này đã khiến nơi đây trở thành ưu tiên của Tổng thống Trump.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/nga-len-tieng-khi-tong-thong-trump-ap-thue-dong-minh-nato-ve-greenland-20260119070746921.htm
