Đề xuất bài thi xử lý tình huống giả định khi sát hạch GPLX xe máy

Bộ Công an mới đây công bố bản tổng hợp ý kiến, tiếp thu, giải trình các góp ý với dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 12/2025 quy định sát hạch, cấp giấy phép lái xe (GPLX); cấp, sử dụng GPLX quốc tế.

Theo quy định hiện hành, khi sát hạch thực hành lái xe trong hình đối với GPLX hạng A1 và A, người dự thi phải điều khiển xe mô tô qua 4 bài sát hạch: đi theo hình số 8, qua vạch đường thẳng, qua đường có vạch cản và qua đường gồ ghề.

Tại dự thảo được công bố hồi tháng 12.2025, Bộ Công an đề xuất sửa đổi theo hướng người dự sát hạch phải điều khiển xe mô tô qua 2 bài hình tổng hợp. Trong đó, bài hình tổng hợp số 2 thực hiện như hình minh họa dưới đây:

Quá trình góp ý, một số ý kiến cho rằng việc bổ sung 1 bài hình tổng hợp để sát hạch GPLX hạng A1, A liên quan đến cơ sở vật chất của cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch, nên đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung điều kiện, quy chuẩn kỹ thuật và có lộ trình phù hợp để các cơ sở đào tạo và trung tâm sát hạch triển khai thực hiện.

Cũng có ý kiến nhận định việc bổ sung thêm bài thi hình tổng hợp số 2 phải có thời gian cần thiết để đánh giá tác động đối với xã hội và người dân, tính khả thi và có phù hợp với tình hình thực tế hiện tại của Việt Nam hay không.

Bởi lẽ, các trung tâm sát hạch không còn quỹ đất để bổ sung thêm bài thi hình tổng hợp số 2. Bài thi hiện hành cũng đã đủ độ khó để học viên hình thành tốt kỹ năng điều khiển xe mô tô phù hợp với thực tế tại Việt Nam.

Chưa kể, nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông của người điều khiển mô tô, xe máy là do ý thức và thái độ của người điều khiển và chỉ một phần nhỏ là liên quan đến kỹ năng điều khiển phương tiện.

Có ý kiến thì đề nghị giữ nguyên bài thi mô tô như hiện nay.

Tiếp thu, Bộ Công an cho hay sẽ không áp dụng bài thi hình số 2 theo dự thảo mà thay thế bằng bài thi xử lý tình huống giả định trên đường (tình huống xử lý qua đường giao cắt; đi đúng phần đường, làn đường; phanh khi có chướng ngại vật).

Bài thi này nhằm nâng cao kỹ năng điều khiển mô tô của học viên, giảm thiểu tai nạn giao thông và đảm bảo khi thí sinh được cấp giấy phép lái xe đủ tự tin điều khiển phương tiện tham gia giao thông.

Trượt lý thuyết không được sát hạch bài hình

Vẫn theo dự thảo được lấy ý kiến trước đó, quá trình sát hạch GPLX, nếu thí sinh không đạt nội dung sát hạch lý thuyết thì không được dự nội dung sát hạch lái xe bài hình tổng hợp số 1. Thí sinh không đạt bài hình tổng hợp số 1 thì không được dự sát hạch lái xe bài hình tổng hợp số 2.

Có ý kiến đề nghị cho phép thí sinh được dự thi tất cả nội dung thi nhằm giảm bớt tâm lý, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại cho người dân; hiệu quả tổ chức sát hạch được nâng cao.

Tuy nhiên, Bộ Công an giữ nguyên quan điểm theo dự thảo, nhằm đảm bảo tính logic. Thí sinh dự thi phải đảm bảo nắm chắc kiến thức về pháp luật giao thông đường bộ, văn hóa ứng xử và kỹ năng lái xe cơ bản thì mới được dự thi lái xe trên đường giao thông công cộng giúp đảm bảo an toàn cho học viên và người tham gia giao thông.

Trong tờ trình khi lấy ý kiến, Bộ Công an từng phân tích việc cho phép thí sinh được lựa chọn thực hiện các nội dung thi dẫn tới thí sinh không dự hoặc không đạt phần thi lý thuyết vẫn tiếp tục được dự phần thi kỹ năng lái xe trong hình và trên đường.

Thực trạng này gây khó khăn trong việc đánh giá toàn diện năng lực của thí sinh dự thi. Bởi thực tiễn cho thấy, có trường hợp thí sinh dự thi tập trung ôn luyện vào các nội dung như thực hành lái xe trong hình, kỹ năng lái xe trên đường để thi đạt hai nội dung trên chứ chưa tập trung ôn luyện lý thuyết.

Hệ quả là thí sinh chưa được trang bị kiến thức về pháp luật giao thông đường bộ, kỹ năng lái xe an toàn nhưng vẫn dự sát hạch kỹ năng lái xe trên đường giao thông công cộng, gây mất an toàn giao thông trong quá trình sát hạch lái xe trên đường.