Câu chuyện của 3 gia đình và bài toán tiết kiệm tiền khiến nhiều người giật mình

Điều đáng nói là, với không ít gia đình, đây không phải lựa chọn lãng mạn hay “bỏ phố về quê cho vui” , mà là một quyết định tài chính có tính toán .

Khi tiền thuê nhà ở trung tâm trở thành gánh nặng dài hạn

Năm 2014, cặp nghệ sĩ Fang Wei và Uma quyết định rời trung tâm Thượng Hải khi giá thuê studio tăng đến mức “nuốt trọn” phần lớn thu nhập. Thay vì tiếp tục trả tiền cho một không gian chật hẹp, họ chuyển đến đảo Trùng Minh và thuê một khu đất rộng khoảng 4.000m² – vốn là trạm đánh cá bỏ hoang.

Chi phí ban đầu không nhỏ: cải tạo đất, dọn rác, trồng cây, dẫn nước. Nhưng đổi lại, chi phí sinh hoạt hàng tháng giảm mạnh . Không còn tiền thuê nhà cao, không chi cho dịch vụ đô thị đắt đỏ, phần lớn thực phẩm đến từ khu vườn tự trồng. Sau vài năm, khoản đầu tư ban đầu được “khấu hao” dần bằng chính việc không phải chi tiền mỗi tháng như khi sống trong trung tâm .

Gia đình ba người sống giữa vườn cây, ao nước tuần hoàn, hoa cẩm tú cầu nở rộ theo mùa – nhưng quan trọng hơn, dòng tiền hàng tháng nhẹ hơn hẳn .

Tự xây nhà – đầu tư một lần, hưởng lợi nhiều năm

Ở Quảng Hán (Tứ Xuyên), gia đình Liao Fan chuyển hẳn từ thành phố vào rừng. Người cha mất hai năm tự tay xây căn nhà 400m² giữa khu đất từng là nông trại cằn cỗi. Vật liệu xây dựng chủ yếu là đồ tái sử dụng , gạch vỡ từ công trình cũ, chi phí thấp hơn rất nhiều so với xây mới trong đô thị.

Thay vì bán cây lấy tiền như kế hoạch ban đầu, gia đình giữ lại toàn bộ khu rừng để bảo vệ đàn cò trắng. Đổi lại, họ không phải trả tiền thuê nhà, không chi phí quản lý, không phí dịch vụ , và chi tiêu sinh hoạt gần như chỉ xoay quanh những nhu cầu cơ bản.

Với góc nhìn tài chính, đây là mô hình: đầu tư lớn ban đầu – chi phí duy trì thấp – giá trị sống tăng theo thời gian .

Nhà vườn không đồng nghĩa với “đắt đỏ”

Một hiểu lầm phổ biến là: có vườn nghĩa là tốn kém. Thực tế, nhiều người trong các câu chuyện này lại xây dựng không gian sống bằng triết lý tiết kiệm .

Tại vùng ven Hợp Phì, nữ giáo viên Trương Tiểu Bình sống trong ngôi nhà và khu vườn tổng diện tích khoảng 1 mẫu Anh suốt 16 năm. Khu vườn 400m² của bà – mang tên “Vườn Monet” – không phải sản phẩm của chi tiêu xa xỉ, mà là thành quả của tích lũy lâu dài, tự trồng, tự chăm, không chạy theo xu hướng .

Cây trong vườn cho hoa quanh năm, trái cây theo mùa, giúp giảm đáng kể chi phí thực phẩm . Với người sống lâu năm, đây là khoản tiết kiệm bền vững chứ không phải lợi ích nhất thời.

Thuê đất dài hạn: Bài toán ít người để ý

Một mô hình khác xuất hiện khá nhiều: thuê đất dài hạn thay vì mua . Tại Ma’anshan (An Huy), Trương Đài Bắc thuê khu đất 5.000m² trong 50 năm. Tổng chi phí vật liệu cải tạo khu vườn chỉ khoảng hơn 10.000 nhân dân tệ (tương đương vài chục triệu đồng), phần lớn là đồ tái chế.

Trong 16 năm, ông dành thời gian và công sức thay cho tiền bạc. Khu vườn “Lâu đài Ba Cây” sau đó được tạp chí Better Homes & Gardens (Mỹ) bình chọn là một trong những khu vườn tư nhân đẹp nhất Trung Quốc.

Về tài chính, đây là cách chuyển chi phí từ tiền sang thời gian , rất phù hợp với những người có kỹ năng, có quỹ thời gian, và không bị áp lực phải “thu hồi vốn nhanh”.

Sống xa trung tâm nhưng không tách khỏi thành phố

Một điểm chung dễ thấy: họ không đoạn tuyệt với đô thị . Ye Hui – nhà thơ và kiến trúc sư – sống ở biệt thự ven hồ rộng 1.200m² tại Cao Xuân (Nam Kinh), nhưng vợ anh vẫn làm việc ở thành phố và chỉ về vào cuối tuần. Mô hình “ở xa – làm gần” giúp cân bằng thu nhập và chi phí sống .

Tương tự, Wei Wei và con trai ở Gia Định (Thượng Hải) sở hữu khu đất sinh thái rộng lớn nhưng chỉ mở cửa giới hạn 35 người/ngày. Họ không khai thác thương mại ồ ạt, ưu tiên bảo tồn, đồng nghĩa với việc không chạy theo lợi nhuận ngắn hạn , nhưng đổi lại là chi phí sống thấp, nhịp sống ổn định.

Không phải ai cũng nên rời trung tâm nhưng ai cũng nên tính lại bài toán chi phí

Những câu chuyện này không cổ vũ việc “bỏ phố” bằng mọi giá. Nhưng chúng đặt ra một câu hỏi rất thực tế: Chi phí sống ở trung tâm có còn tương xứng với giá trị bạn nhận được?

Khi tiền thuê nhà, phí dịch vụ, ăn uống, đi lại ngày càng cao, việc chuyển ra vùng ven – nếu được tính toán kỹ – có thể là cách giảm áp lực tài chính dài hạn , đồng thời nâng chất lượng sống.

Với nhiều người, rời trung tâm không phải là trốn chạy, mà là chọn lại cách dùng tiền khôn ngoan hơn : chi ít cho không gian, dịch vụ đắt đỏ; đầu tư nhiều hơn cho đất, thời gian và sự bền vững.

Và đôi khi, chính lựa chọn đó lại giúp họ tiết kiệm được nhiều hơn – dù sống giữa một khu vườn rộng rãi hơn rất nhiều .