Lớp học ‘liên hiệp khối’, đi trễ vẫn được thầy dang tay đón

Giữa sân trường rộn ràng những học sinh trong đồng phục gọn gàng, tươm tất, có một góc nhỏ vài bạn nô đùa trong bộ quần áo lấm lem. Đó có thể là những em vừa đi bán vé số, nấu cơm hay mới trông em rồi vội vã chạy đến trường cho kịp tiết học.

Các em là học sinh của lớp học tình thương – một lớp học đặc biệt do Đồn biên phòng Cửa khẩu cảng Bến Lức (xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh) duy trì suốt 13 năm qua.

Ở đó, những người lính biên phòng không chỉ cầm súng mà còn cầm phấn. Và những đứa trẻ phần lớn là con em công nhân, lao động nhập cư tứ xứ. Cuộc sống thiếu ổn định, thường xuyên phải di chuyển và thay đổi nơi cư trú nên việc học của các em cũng lỡ dở.

Lớp học của những cô cậu bé bán vé số, hàng rong…

Hiện lớp có 82 học sinh, với hai cán bộ và ba chiến sĩ trực tiếp đứng lớp, giảng dạy theo chương trình tiểu học, trong đó chỉ có hai em đang theo học trình độ lớp 5. 

“Hiệu trưởng” của lớp là thiếu tá Trần Văn Cảnh – nhân viên báo vụ đội tham mưu hành chính Đồn biên phòng Cửa khẩu cảng Bến Lức, người quân nhân gắn bó với lớp gần 10 năm. Từ giấy tờ, quản lý và trao đổi với học sinh, phụ huynh, thầy Cảnh đảm nhiệm chính.

Nhiều năm trước lớp bắt đầu với chỉ vài em học trong một căn phòng nhỏ. Dần dần lớp chuyển sang nhiều địa điểm, miếu, đình, trạm xá… để phù hợp với số lượng học sinh ngày càng tăng. Hai năm nay các em đã tạm ổn định trong hai phòng chức năng của Trường tiểu học Thuận Đạo cho mượn.

Lớp học đặc biệt này không phân chia độ tuổi. Có em 6 tuổi tập viết từng con chữ, cũng có em 14 tuổi đang tập đánh vần. Thầy Cảnh chia sẻ: “Dù còn nhỏ tuổi các em đã phải bươn chải kiếm sống để giúp đỡ cha mẹ. Ngoài giờ lên lớp vào buổi chiều, tối, ban ngày các em phải đi bán vé số, rửa chén, bán hàng rong hoặc ở nhà trông em”.

Chính vì hoàn cảnh đó, các thầy đã cân nhắc và bố trí lớp học thành hai ca, từ 14h – 16h và 17h – 19h, nhằm phù hợp với lịch mưu sinh của các em, giúp các em không phải bỏ học vì vướng giờ đi làm.

Các em học sinh ở đây đều bảo “con thích học với thầy Cảnh nhất”. Trong lớp học có một số học sinh mưu sinh bằng nghề bán vé số. Không ít lần, đến giờ học nhưng vì vé còn tồn, các em nghỉ học để đi bán tiếp. “Tôi mới dặn các em khi nào bán không hết, còn ít thì cứ đến lớp học, thầy mua hết”, thầy Cảnh cười.

Chiến sĩ Nguyễn Phú An (2006) mới nhập ngũ gần một năm và đứng lớp được khoảng bốn tháng: “Có lúc tôi la rầy mấy em vì không chịu làm bài, tụi nhỏ giận. Rồi lúc sau lại ôm tôi cứng ngắc, tôi mềm lòng”.

Những ngày đầu đứng lớp, cậu chiến sĩ trẻ không tránh khỏi sự bỡ ngỡ. Bằng tình yêu thương dành cho các em, Phú An đã cố gắng học hỏi cách dạy từ thầy Cảnh và tự rèn luyện, tập giảng để phù hợp với từng nhóm học sinh. 

Hơn nữa, các em ở đây trưởng thành sớm do phải kiếm sống từ nhỏ nên có phần cứng cỏi và khó uốn nắn hơn so với trẻ em cùng trang lứa. “Có lẽ sau mấy tháng, tôi học được nhiều nhất là sự kiên nhẫn”, Phú An cười.

Thầy giáo quân hàm xanh

Khi mới đến lớp, hầu hết các em đều không biết đọc, biết viết, thậm chí không biết cách cầm viên phấn hay cây bút. Khác với những đứa trẻ được chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi vào lớp 1, các em ở đây hoàn toàn xa lạ với sách vở và những con số.

Em Đỗ Thành Tài (14 tuổi) đang học lớp 1, cậu bạn mới nhập học hồi tháng 9-2025. Tài rụt rè nói: “Con thích mấy thầy và thích đi học lắm nhưng học dở, hay đọc sai. Con ở với bà ngoại từ nhỏ, bà mới mất năm ngoái, giờ con ở với ba mẹ. Sáng con đi bán chuối. Mai mốt con muốn làm nghề xây nhà, bưng gạch”.

Ngồi cuối lớp được thầy cầm tay nắn từng con chữ, Kim Ngọc (6 tuổi) có chị gái Bảo Trâm (10 tuổi) đều đang học lớp 1 tại lớp học tình thương này. Mỗi ngày vào buổi sáng, hai chị em phụ ba mẹ bán hàng rồi chiều đi học, tan học lại đi bán vé số, mỗi chị em 50 tờ. Em nói: “Mấy thầy hiền nên con thích đi học, có bạn vui!”.

Thầy Cảnh chia sẻ: “Hằng năm trường học, nhà hảo tâm sẽ quyên góp sách vở, bộ sách nào đủ thì chúng tôi dạy sách đó. Bên phía Trường tiểu học Thuận Đạo cũng cung cấp giáo án cho các thầy”.

Với tổng sĩ số đông mà phòng học ít buộc các thầy phải dồn nhiều lớp vào chung một phòng. “Ví dụ phòng học dạy chung khối lớp 1 và 2, thầy này giảng xong là cho các bạn làm bài, rồi thầy kia tiếp tục giảng cho khối còn lại, cứ thế luân phiên nhau. Các em tập trung được trong điều kiện như vậy là quá giỏi” – chiến sĩ Nguyễn Phạm Toàn Trung (2003) tự hào kể.

Học chủ quyền từ những người lính

TTO – “Ngoài phần lãnh thổ trên đất liền, nước ta còn có một vùng biển rộng lớn. Nơi đó thấm máu xương của cha anh bao thế hệ. Một mét nước cũng phải giữ gìn”, đại úy Nguyễn Tiến Hải, Đồn biên phòng Đức Minh, chia sẻ với học sinh Trường THCS Đức Chánh.