Tổng Bí thư Tô Lâm: “Phải biết xấu hổ khi dân còn khó khăn, nghèo đói”

Nội dung trọng tâm và những điểm mới của dự thảo các văn kiện trình Đại hội Đảng lần thứ XIV được Tổng Bí thư Tô Lâm khái quát trong phiên khai mạc Đại hội, sáng 20/1.

Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, Đại hội lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị đặc biệt trọng đại, cũng là dấu mốc mở ra chặng đường phát triển mới của đất nước trong bối cảnh, cục diện và mục tiêu mới.

Trong “bão táp”, điều quyết định là bản lĩnh chính trị vững vàng

Trong bối cảnh “lửa thử vàng, gian nan thử sức”, Tổng Bí thư khẳng định Đảng đã thể hiện bản lĩnh, năng lực lãnh đạo để đất nước chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII với nhiều kết quả rất quan trọng về kinh tế – xã hội.

Đặc biệt, nhiều quyết sách chiến lược mang tính đột phá đã được triển khai quyết liệt, theo Tổng Bí thư.

Trong đó, cuộc cách mạng về đổi mới, sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính đạt được các mục tiêu chiến lược, là bước chuyển quan trọng về tư duy quản trị quốc gia, mở ra không gian phát triển mới, vì tương lai lâu dài của đất nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng (Ảnh: Tiến Tuấn).

Theo Tổng Bí thư, nhiệm kỳ Đại hội XIII tiếp tục khẳng định bài học lớn: Trong “sóng to gió lớn”, thậm chí là “bão táp”, điều quyết định là bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định, là ý chí thống nhất, là sức mạnh đại đoàn kết, là phương pháp tổ chức thực hiện, là kỷ luật, kỷ cương và sự gắn bó máu thịt giữa Đảng với Nhân dân.

“Chúng ta có quyền phấn khởi, tự hào về những kết quả quan trọng, nổi bật đã đạt được, nhưng tự hào để thêm trách nhiệm, thêm động lực phấn đấu, tuyệt đối không được “ngủ quên bên vòng nguyệt quế”, Tổng Bí thư lưu ý.

Quyết sách đúng sẽ vẫn nằm trên giấy nếu thực thi chậm

Trong công tác xây dựng văn kiện, Tổng Bí thư nhấn mạnh những điều cốt lõi về tinh thần cầu thị, khoa học và hành động.

Trong đó, văn kiện lần này thể hiện rõ sự đổi mới mạnh mẽ tư duy về phát triển: Xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm; thể chế hiện đại và nguồn nhân lực chất lượng cao là nền tảng; phát triển xanh, bền vững, hiệu quả; kinh tế tuần hoàn và thích ứng với biến đổi khí hậu là yêu cầu bắt buộc; hiệu quả sử dụng nguồn lực và năng suất lao động là thước đo chất lượng tăng trưởng.

Cũng theo Tổng Bí thư, văn kiện đặc biệt nhấn mạnh khâu tổ chức thực hiện. “Nhiều chủ trương, quyết sách đúng sẽ vẫn nằm trên giấy nếu thực thi chậm, thực thi kém hiệu quả hoặc bị lệch chuẩn trong quá trình triển khai”, Tổng Bí thư lưu ý và yêu cầu có cơ chế kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả.

Phiên khai mạc Đại hội XIV của Đảng (Ảnh: Tiến Tuấn).

Theo Tổng Bí thư, phải coi dữ liệu, chỉ số và phản hồi của Nhân dân là một căn cứ quan trọng để điều chỉnh chính sách và xử lý trách nhiệm.

Với mục tiêu phát triển giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn đến 2045, Tổng Bí thư cho rằng Đại hội XIV của Đảng có trọng trách lịch sử xác lập những quyết sách mang tính “bệ phóng” để thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm của đất nước.

Mục tiêu tổng quát được Tổng Bí thư nhấn mạnh là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; phát triển nhanh, bền vững đất nước; cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc.

“Phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026-2030 từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD/năm”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Liêm chính là phẩm chất nền tảng của đạo đức công vụ

Trong triển khai các quyết sách chiến lược, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh 8 nội dung với yêu cầu “Lựa chọn đúng – triển khai nhanh – làm đến nơi đến chốn – đo lường bằng kết quả”.

Trước hết, theo Tổng Bí thư, là việc tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế với tinh thần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực; kiên quyết xóa bỏ cơ chế “xin – cho”, giảm tối đa thủ tục hành chính; đẩy mạnh số hoá toàn diện, toàn trình, liên thông dữ liệu.

Song song với cải cách, phải xây dựng kỷ luật pháp quyền và kỷ luật thực thi, theo lời Tổng Bí thư.

Tổng Bí thư yêu cầu kiên quyết khắc phục bằng được tình trạng “Luật thì đúng mà làm thì khó”, “trên nghị trường thì thông, dưới cơ sở thì vướng”, “trên nóng, dưới lạnh”, “nói nhiều, làm ít”, “quyết sách đúng nhưng thực thi chậm”, gây lãng phí nguồn lực, làm giảm niềm tin của Nhân dân.

Cùng với đó, Tổng Bí thư nhấn mạnh định hướng xác lập mô hình tăng trưởng mới là kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của phát triển.

“Muốn đột phá về công nghệ, phải bắt đầu từ con người và cơ chế, không thể chủ quan, duy ý chí; phải có cơ chế trọng dụng nhân tài; cơ chế đánh giá dựa trên sản phẩm”, Tổng Bí thư gợi mở.

Cùng với phát triển văn hóa và con người, tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, Tổng Bí thư nhấn mạnh cần xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện.

Tổng Bí thư lưu ý công tác cán bộ phải thực sự là “then chốt của then chốt”, chọn đúng người, giao đúng việc; đánh giá cán bộ bằng sản phẩm, bằng hiệu quả, bằng uy tín trong Nhân dân.

Phương châm “có vào, có ra”, “có lên, có xuống” cũng được Tổng Bí thư quán triệt thực hiện, kết hợp nghiêm minh kỷ luật với cơ chế bảo vệ hiệu quả cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; không để những phần tử “cơ hội”, “chạy chức, chạy quyền” len lỏi vào tổ chức, bộ máy trong hệ thống chính trị.

“Đảng mạnh là vì có kỷ luật nghiêm, đạo đức cách mạng, tinh thần phụng sự. Mỗi cán bộ, đảng viên phải tự soi, tự sửa; giữ mình trước cám dỗ; phải biết xấu hổ khi dân còn khó khăn, nghèo đói; phải coi danh dự là điều thiêng liêng, cao quý; coi liêm chính là phẩm chất nền tảng của đạo đức công vụ”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Quyền lực phải được kiểm soát, sai phạm phải bị xử lý

Để đất nước, dân tộc phát triển bền vững, Tổng Bí thư nhấn mạnh cần xây dựng một xã hội lành mạnh về đạo đức, kỷ cương về pháp luật, văn hoá trong ứng xử, văn minh trong quản trị, an toàn trong đời sống, tiến bộ trong phát triển.

Một điều đặc biệt quan trọng, theo Tổng Bí thư, đại đoàn kết toàn dân tộc là nền tảng hội tụ và phát huy cao nhất sức mạnh của Nhân dân, tạo nên sức mạnh vô địch để đất nước vượt qua mọi khó khăn, thử thách và vươn tới phát triển phồn vinh, hùng cường.

Ba đột phá chiến lược về thể chế, nguồn nhân lực và hạ tầng đồng bộ, hiện đại, cũng được Tổng Bí thư lưu ý. “Ba đột phá này có quan hệ hữu cơ. Thể chế mở đường; nhân lực quyết định tốc độ và chất lượng; hạ tầng tạo không gian và sức bật”, Tổng Bí thư cho rằng nếu làm đồng bộ, chúng ta sẽ tạo ra “đà” mới và “thế” mới; nếu làm nửa vời, chúng ta sẽ tự đánh mất cơ hội.

Chủ tịch nước Lương Cường trình bày Diễn văn khai mạc Đại hội XIV của Đảng (Ảnh: TTXVN).

Thước đo cao nhất của mọi quyết sách, theo Tổng Bí thư, là lòng dân. Với tư tưởng “dân là gốc”, Tổng Bí thư nói rằng niềm tin của Nhân dân đối với Đảng không đến từ lời nói, mà đến từ việc làm, từ sự công tâm, liêm chính của cán bộ, từ hiệu quả của bộ máy, từ sự công bằng trong thụ hưởng, từ kết quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, giải quyết kịp thời, thấu đáo những bức xúc chính đáng của người dân, doanh nghiệp.

Với mỗi đại biểu dự Đại hội, mỗi cán bộ, đảng viên trên cả nước, khi nghiên cứu Văn kiện, Tổng Bí thư yêu cầu hãy tự hỏi: Việc này có lợi gì cho dân? Có làm cho dân tin hơn không? Có làm cho cuộc sống của Nhân dân tốt đẹp hơn không? Có làm cho đất nước giàu mạnh hơn không?

Nếu câu trả lời chưa rõ, phải tiếp tục hoàn thiện, bởi mọi quyết sách chỉ có ý nghĩa khi được Nhân dân đồng tình, ủng hộ và mang lại lợi ích thiết thực cho Nhân dân.

Tổ chức thực hiện, theo Tổng Bí thư, vẫn là điểm yếu lớn nhất khi nhiều chủ trương đúng nhưng tổ chức thực hiện chưa đạt yêu cầu.

Vì vậy, Văn kiện lần này nhấn mạnh yêu cầu hành động; đề cao trách nhiệm của từng cấp, từng ngành, từng cán bộ; kiên quyết khắc phục tình trạng “nói nhiều làm ít”, “nói hay, làm dở”, thậm chí “nói không đi đôi với làm”; thiếu kiểm tra, giám sát; đề ra mục tiêu cao nhưng triển khai chậm, hiệu quả thấp.

Để biến quyết tâm thành kết quả, Tổng Bí thư yêu cầu trong triển khai, mọi việc phải có người chịu trách nhiệm đến cùng; không để tình trạng “cha chung không ai khóc”, “chuyền trách nhiệm cho nhau”.

Bên cạnh đó, cần thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá định kỳ và đột xuất; kiên quyết xử lý trì trệ, né tránh, đùn đẩy; khen thưởng kịp thời người làm tốt; đồng thời bảo vệ hiệu quả người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Mặt khác, theo Tổng Bí thư, cần huy động và sử dụng nguồn lực hiệu quả; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; đầu tư có trọng tâm, trọng điểm; không dàn trải; không chạy theo phong trào; không để thất thoát, lãng phí làm hao mòn niềm tin, nguồn lực xã hội và làm chậm bước tiến của đất nước.

Khách mời là các Mẹ Việt Nam Anh hùng tới dự Đại hội XIV của Đảng (Ảnh: Tiến Tuấn).

“Tổ chức thực hiện phải gắn với kỷ luật. Kỷ luật của Đảng phải đi trước. Kỷ cương phép nước phải nghiêm. Mọi quyền lực phải được kiểm soát. Mọi trách nhiệm phải được minh định. Mọi sai phạm phải bị xử lý và mọi nỗ lực chân chính vì dân, vì nước phải được ghi nhận, bảo vệ”, Tổng Bí thư quán triệt.

Nhấn mạnh Đại hội XIV là Đại hội của niềm tin và khát vọng, của đột phá và hành động, của kỷ luật và sáng tạo, của đoàn kết và phát triển, Tổng Bí thư cho rằng khi thống nhất cao về tư tưởng; quyết liệt trong hành động; nghiêm minh trong kỷ luật; Nhân dân thật sự là trung tâm, nhất định chúng ta sẽ biến khát vọng thành hiện thực; đưa đất nước tiến mạnh, tiến vững chắc trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, tiến lên chủ nghĩa xã hội.