Đề xuất mô hình ‘siêu đô thị’ cho Đà Nẵng

Ngày 20.1, UBND TP.Đà Nẵng tổ chức hội thảo tham vấn nhiệm vụ quy hoạch chung thành phố đến năm 2045, tầm nhìn 2075, với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện doanh nghiệp lớn.

Hướng tới mô hình “siêu đô thị” hợp nhất

Hội thảo tập trung thảo luận định hướng phát triển Đà Nẵng theo mô hình “siêu đô thị” trong dài hạn, đặc biệt là bài toán tổ chức không gian và lựa chọn vị trí trung tâm hành chính phù hợp cho tầm nhìn 50 – 100 năm.

Tại hội thảo, đại diện đơn vị tư vấn trình bày kịch bản phát triển mới, trong đó định vị Đà Nẵng tương lai là vùng tổng hợp biển – đồng bằng – trung du – miền núi – biên giới, hội tụ đầy đủ các hệ sinh thái tự nhiên và di sản văn hóa.

Theo đơn vị tư vấn, việc hợp nhất Quảng Nam với Đà Nẵng (trong kịch bản quy hoạch) sẽ mở ra một chương mới cho tầm vóc đô thị, giúp hình thành một “siêu đô thị” đa dạng về địa hình và chức năng.

Khi đó, Đà Nẵng sẽ sở hữu đầy đủ các cấu phần phát triển chiến lược, như: cảng biển, sân bay quốc tế, khu công nghiệp – công nghệ cao, vùng trung du, miền núi và cửa khẩu quốc tế kết nối sang Lào. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế biển, logistics, nông nghiệp thông minh và du lịch sinh thái.

Về mô hình không gian, quy hoạch đề xuất chuyển từ mô hình đơn cực sang đa cực, gắn với liên kết vùng mềm nhằm tạo mạng lưới phát triển bền vững.

Mục tiêu tổng quát của quy hoạch là xây dựng Đà Nẵng hợp nhất trở thành đô thị biển quốc tế, trung tâm đổi mới sáng tạo và tài chính, đóng vai trò đầu tàu tăng trưởng của vùng Trung bộ – Tây nguyên và là cực quan trọng trong “tam giác tăng trưởng” Hà Nội – TP.HCM – Đà Nẵng.

Nêu tham luận tại hội thảo, ông Lê Tùng Lâm, Trưởng ban Đô thị HĐND TP.Đà Nẵng, cho rằng việc lập nhiệm vụ quy hoạch chung trong giai đoạn hiện nay không mang tính tình thế mà có đầy đủ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn, phù hợp với xu thế phát triển đô thị hiện đại trên thế giới.

Theo ông, Đà Nẵng đang đối mặt với những biến đổi sâu sắc về không gian phát triển, quy mô đô thị và áp lực tăng trưởng. Việc mở rộng địa giới hành chính gắn với tái cấu trúc không gian đô thị đã làm thay đổi căn bản mối quan hệ giữa khu vực trung tâm hiện hữu với các khu vực phát triển mới.

Cùng với đó, đầu tư công – tư, phát triển hạ tầng kỹ thuật, xã hội, gia tăng dân số và nhu cầu dịch vụ đô thị đang diễn ra mạnh mẽ. Nếu thiếu một quy hoạch chung làm khung định hướng tổng thể, quá trình phát triển dễ rơi vào tình trạng manh mún, chắp vá, thiếu liên kết, gây khó khăn cho quản lý và kiểm soát rủi ro trong dài hạn, nhất là trước các thách thức về biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và bất định kinh tế – công nghệ.

Từ góc độ quản trị, ông Lê Tùng Lâm nhấn mạnh, nếu quy hoạch chung được xây dựng với tư duy mở, tích hợp đa ngành và thích ứng linh hoạt, đây sẽ là công cụ quan trọng để chủ động định hướng đầu tư, quản lý phát triển đô thị và làm nền tảng tích hợp các quy hoạch ngành, quy hoạch cấp trên trong tương lai.

Thu hút “FDI sạch” từ giới tinh hoa

Ông Tô Văn Hùng, Phó bí thư chuyên trách Đảng ủy UBND TP.Đà Nẵng, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Đà Nẵng, đề nghị quy hoạch cần bổ sung các nhiệm vụ giải quyết những vấn đề bức thiết, như: úng ngập, ùn tắc giao thông và sạt lở.

Ở khu vực miền núi, cần tổ chức lại các điểm dân cư nông thôn, đặc biệt là vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời tái cấu trúc các khu phố cũ, phố cổ, phố mới theo mô hình “làng trong phố, phố trong làng” theo Kết luận 219 của Bộ Chính trị.

Ông Hùng đề xuất chia Đà Nẵng thành hai vùng rõ nét: vùng đông là đồng bằng ven biển, vùng tây là trung du – miền núi. Trên cơ sở đó, phát triển cấu trúc đô thị đa cực, đa trung tâm với định hướng cụ thể từng cực chức năng.

Đặc biệt, ông nhấn mạnh việc lựa chọn vị trí trung tâm hành chính phải được tiếp cận như xây dựng một “đô thị hành chính”, phù hợp với tầm nhìn 50 – 100 năm, chứ không chỉ đơn thuần là nơi đặt trụ sở làm việc.

Theo ông Hùng, kinh nghiệm chuyển dịch trung tâm hành chính của Malaysia năm 1995 là bài học thành công mà Đà Nẵng có thể tham khảo.

Trong khi đó, ông Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch Sun Group Vùng miền Trung, nhận định Đà Nẵng đang đứng trước “cơ hội ngàn năm có một” để bứt phá trở thành đô thị quốc tế. Theo ông, thành phố cần sắp xếp lại không gian phát triển, xác định rõ thế mạnh của từng dải đất, tận dụng lợi thế môi trường sống chất lượng cao để thu hút giới tinh hoa toàn cầu.

Ông Bình cho rằng cộng đồng người nước ngoài đến Đà Nẵng sinh sống, làm việc dài hạn chính là nguồn “FDI sạch”, mang lại giá trị kinh tế bền vững.

Phát biểu kết luận tại hội thảo, ông Lê Quang Nam, Phó chủ tịch UBND TP.Đà Nẵng, khẳng định các ý kiến đóng góp của chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp là cơ sở quan trọng để hoàn thiện nhiệm vụ quy hoạch chung.

Ông Nam yêu cầu đơn vị tư vấn khẩn trương tổng hợp, tiếp thu và giải trình nghiêm túc các ý kiến phản biện, bảo đảm xây dựng nhiệm vụ quy hoạch có tính khoa học, khả thi và làm nền tảng pháp lý vững chắc cho sự phát triển của Đà Nẵng trong tầm nhìn thế kỷ.