Đĩa bánh chưng, túi cam treo trước cửa trong ngõ nhỏ của người hàng xóm không quen

 

Thành phố Hà Nội rộn rã tiếng xe, tiếng máy khoan sửa sang nhà cửa, tiếng gọi nhau dọn dẹp, sắm sửa… Tất cả cuốn người ta theo một vòng quay nhanh đến mức tưởng như không kịp thở.

Giữa sự tất bật ấy, một người trẻ như tôi sống trong một con ngõ nhỏ ở quận Hai Bà Trưng (cũ) bất chợt nhận ra tình hàng xóm – thứ tình cảm tưởng nhỏ bé, gần như mờ nhạt giữa đô thị rộng lớn lại đủ sức sưởi ấm cả một mùa đông rét mướt.

Hàng xóm chia nhau đi thăm người đơn thân

Con ngõ nơi tôi ở chẳng có vẻ gì đặc biệt, dây điện chằng chịt, mưa xuống là nước chảy thành dòng. Rác thỉnh thoảng còn vương ở góc tường, thế nhưng cái tình trong ngõ lại giàu đến mức khiến tôi nhiều lần lặng người.

Một buổi chiều cuối năm, khi tôi đang tất bật dọn Tết, cửa nhà mở toang từ sáng đến tối, chị hàng xóm tầng dưới mang lên đĩa bánh chưng mới luộc, vừa đặt xuống đã nói như thể chuyện hiển nhiên:

“Thấy nhà bộn quá, ăn miếng bánh cho có sức mà dọn”.

Giữa thành phố nơi người ta có thể nhìn mặt nhau cả năm mà có khi không chào một câu, sự quan tâm giản dị ấy ấm hơn bất kỳ chiếc máy sưởi nào trong căn hộ.

Tôi nhớ nhất chuyện của chú Lập, người đàn ông độc thân sống ở cuối ngõ. 

Năm trước, chú bị ngã xe, phải nằm viện vài hôm. Không ai thống nhất với ai, cũng chẳng bàn bạc trong group chung vậy mà từng hộ trong ngõ lại tự nhiên thay nhau vào thăm. Người gửi ít hoa quả, người gửi phong bì, có gia đình còn tranh thủ dọn nhà, cho chú bát cơm, hộp thức ăn để lúc về nhà không bị trống trải.

Chú Lập khi xuất viện chỉ nói một câu, nhưng tôi nhớ mãi:

“Ở thành phố này, người ta không sợ nghèo. Chỉ sợ cô độc, may mà còn hàng xóm”.

Những mầm tử tế từ những người không quen

Thành phố đổi thay từng năm, những khu tập thể cũ dần được thay bằng chung cư cao tầng, tiện nghi, sạch sẽ, nhưng đôi khi lạnh lẽo đến mức không ai biết nhà đối diện là ai. Một cánh cửa đóng kín cũng khóa lại cơ hội để con người nhìn nhau bằng đôi mắt ấm.

Vậy mà, những mầm tử tế vẫn đang âm thầm nảy nở.

Như buổi tối trên đường Láng, bác xe ôm già lại giúp dắt xe cho bà cụ bán bánh rán khi bà thu dọn hàng. Ở Hoàng Cầu, mấy chàng trai trẻ tự góp tiền mua đèn cảm ứng lắp vào hẻm tối “để cụ già đỡ sợ ngã”. 

Hay cuối năm, cả ngõ cùng nhau quét sân, lau bóng đèn, dọn lá khô không phải để đẹp, mà để Tết “đàng hoàng” hơn cho tất cả mọi nhà.

Những điều ấy bé nhỏ, như chẳng đáng để kể, nhưng lại giữ cho Hà Nội một hơi ấm mà các tòa nhà cao tầng hay cửa kính dày đặc khó có thể có.

Tôi dần hiểu rằng sự tử tế của hàng xóm không phải là cho nhau bao nhiêu, giúp nhau thế nào, mà là cảm giác an tâm khi biết “có người để dựa” giữa thành phố đông đến mức ai cũng có thể lạc nhau.

Ấy là khi về muộn, tôi thấy túi cam ai đó treo trước cửa nhưng chẳng kèm theo một cái tên. 

Là khi trời mưa gió, bác bên cạnh khép nhẹ cửa giúp vì sợ gió tạt ướt nhà.

Là cậu sinh viên trọ mới đến được cả ngõ để ý, nhắc bảo vệ giữ hộ thùng hàng gửi từ quê.

Là lúc tiếng khoan sửa nhà gây ồn ào, bác tổ trưởng vẫn nhẹ nhàng: “Cố hôm nay thôi nhé, ai cũng bận cuối năm, nhưng để ý nhau một chút cho vui cái ngõ”.

Tình người không cần những thứ to tát, nó được giữ bằng những điều tinh tế như thế.

Sống ở đâu cũng được, miễn nơi đó có những hàng xóm biết nhìn nhau bằng sự cảm thông, không soi mói, không phán xét, không lạnh nhạt. Nhất là khi cuối năm bước đến, thành phố đông hơn nhưng lòng người lại dễ mỏng hơn.

Có khi, chỉ một bát canh mang sang, một câu hỏi han, một cái đỡ tay lúc dắt xe… cũng đủ níu ai đó ở lại với mảnh đất này bằng sự biết ơn.

Đêm giao thừa, ngõ tôi thắp đèn vàng, trẻ con chạy rầm rập với những nắm pháo giấy, từng nhà treo câu đối đỏ trước cửa. Nhìn từ ban công xuống, tôi thấy Hà Nội như trở nên đáng yêu hơn.

Không vì đèn sáng hơn. Không vì không khí Tết náo nức hơn. Mà vì tôi biết sau mỗi cánh cửa đều có một người sẵn sàng gõ cửa nhà bên khi cần.

Chỉ vậy thôi, mà thật ấm.