Cục diện chiến sự Ukraine 2026: Thế và lực đã đảo chiều

Chiến sự Ukraine tiếp tục diễn biến khó lường (Ảnh minh họa: Skynews).

Cuộc chiến tiêu hao và khủng hoảng nhân lực

Trong bối cảnh cuộc xung đột toàn diện sắp bước sang năm thứ 5, tình hình nhân lực của Ukraine đang trở nên ảm đạm, đặt ra câu hỏi lớn về khả năng duy trì chiến đấu vào năm 2026.

Trung đoàn xung kích 425 (Skelia), một đơn vị tinh nhuệ của Lực lượng Xung kích Ukraine, nổi bật với khả năng tấn công cường độ cao, nhưng cũng lắm tai tiếng vì việc sử dụng không hiệu quả binh lính được huy động trong các chiến dịch tấn công đẫm máu, dẫn đến tổn thất cao liên tục. Trong khi đó, các lữ đoàn cơ giới tiêu chuẩn lại thiếu quân tiếp viện, tạo ra sự mất cân bằng nghiêm trọng trong lực lượng.

Năm 2026 được dự đoán sẽ tiếp tục là một cuộc chiến tranh tiêu hao, nơi cả hai bên đều nhằm mục đích làm suy yếu khả năng và ý chí chiến đấu của đối phương.

Quân đội Ukraine, dù có quy mô lớn và được vũ trang mạnh mẽ, đang bị quá tải khi phải bảo vệ hơn 1.000km chiến tuyến, chống lại đối phương có ưu thế về hỏa lực và nguồn lực. Mục tiêu của Moscow vẫn là loại bỏ quân đội Ukraine.

Ngay cả khi nhận được viện trợ quân sự và tài chính từ các đồng minh, cùng với sự phát triển của công nghiệp quốc phòng trong nước, nỗ lực chiến tranh của Ukraine vẫn phụ thuộc vào con người.

Nếu hàng trăm nghìn binh sĩ không đủ để bảo vệ chiến tuyến, thiếu khả năng hoặc động lực thì Nga có thể giành thắng lợi và thậm chí đạt được cả những mục tiêu tham vọng nhất.

Các binh sĩ Ukraine có phút thư giãn để chơi cờ gần chiến tuyến tại Kharkov (Ảnh minh họa: Reuters).

Ba vấn đề của Ukraine

Trong phần lớn thời gian xung đột, Ukraine có thể đáp trả hiệu quả các hoạt động tấn công của Nga. Tuy nhiên, xu hướng trong năm 2025 đã đi theo hướng ngược lại, cho thấy những dấu hiệu đáng lo ngại về hướng đi của cuộc chiến trong tương lai. Áp lực lên quân đội Ukraine đang được cảm nhận dưới dạng những điểm yếu ngày càng lớn hơn xuất hiện dọc theo chiến tuyến.

Các khu vực vốn được thiết lập vững chắc với hệ thống phòng thủ ổn định trong nhiều năm giờ lại trở thành nơi Nga tiến hành những cuộc đột phá mới.

Điều này thể hiện rõ nhất ở tiền tuyến phía Nam, gần thành phố Huliaipole thuộc tỉnh Zaporizhia, nơi bị quân đội Nga chiếm giữ vào dịp Giáng sinh. Việc rút quân hỗn loạn của Kiev đã đặt toàn bộ hệ thống phòng thủ ở Zaporizhia vào tình thế nguy hiểm.

Tương tự, thành phố Seversk (Siversk), cứ điểm quan trọng trong hệ thống phòng thủ phía bắc tỉnh Donetsk đã thất thủ chỉ trong vài tuần do lực lượng bộ binh Ukraine bị suy yếu và các đội UAV bị nhắm mục tiêu.

Từ Huliaipole đến Zaliznychne, phòng tuyến Ukraine ở phía Nam đang rạn nứt nhanh chóng. Trong bối cảnh thiếu trầm trọng bộ binh được huấn luyện, các đơn vị phòng thủ lãnh thổ bị “bỏ mặc”, tự xoay sở để cầm cự trước hỏa lực vượt trội của Nga, rồi bị chính cấp trên quy trách nhiệm cho những thất bại không thể tránh, kênh Euromaidan Press của Ukraine xác nhận.

Ngoài ra, việc quân đội Nga tiến vào làng Hrabovske ở tỉnh Sumy, một khu vực chưa từng có hoạt động nào nhưng được bảo vệ bởi một đơn vị Phòng vệ Lãnh thổ mỏng manh, đã phơi bày mối đe dọa ngày càng tăng về việc mở ra các chiến tuyến mới, tạo ra thêm những khó khăn chiến lược cho Kiev.

Vấn đề thiếu nhân lực trên chiến trường thường được thu hẹp lại thành vấn đề huy động quân sự. Tuy nhiên, trong khi toàn xã hội Ukraine vẫn kiên quyết bác bỏ ý tưởng về một thỏa thuận hòa bình ở thế yếu không khác gì “đầu hàng”, thì căng thẳng và xung đột nội bộ do việc cưỡng bức nhập ngũ đang âm ỉ và có thể bùng phát vào năm 2026.

Bộ chỉ huy Kiev có thể làm nhiều việc để cải thiện quá trình tuyển quân, nhưng nhu cầu rõ ràng hơn nhiều là cải thiện cách họ sử dụng nguồn nhân lực hiện có. Hình ảnh người lính bị cưỡng bức nhập ngũ vào đầu năm 2026 thường rất ảm đạm: trên 40 tuổi, có nguy cơ mắc các vấn đề sức khỏe cao hơn, và khó có thể được thúc đẩy bởi lý tưởng yêu nước mãnh liệt.