Tổng thống Mỹ Donald Trump hội đàm với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos ngày 21/1 (Ảnh: AFP).
Báo Telegraph của Anh dẫn nguồn từ một dự thảo thỏa thuận giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte ngày 21/1 cho biết, Mỹ sẽ kiểm soát một số khu vực của Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, bằng cách chỉ định chúng là các khu vực căn cứ quân sự có chủ quyền.
Thỏa thuận này, đạt được bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Thụy Sĩ, được các quan chức châu Âu xem là một cách để tránh những cảnh báo của ông Trump về việc sáp nhập toàn bộ hòn đảo Bắc Cực này từ Đan Mạch. Cả ông Trump và ông Rutte đều cho biết các chi tiết của thỏa thuận vẫn chưa được hoàn tất.
Theo Telegraph, khuôn khổ dự thảo sẽ cho phép Washington xây dựng các căn cứ trên đảo Greenland và những căn cứ này sẽ được coi là lãnh thổ của Mỹ trong khu vực Bắc Cực. Cách sắp xếp này được cho là tương tự hiệp ước cho phép Anh duy trì hai “khu vực căn cứ có chủ quyền” tại Síp. Hiện nay, Mỹ vận hành một căn cứ không quân trên bờ biển tây bắc của Greenland theo thỏa thuận ký năm 1951.
Theo Axios, đề xuất này bao gồm các điều khoản về việc mở rộng hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng của Mỹ sang Greenland.
Thỏa thuận cũng sẽ cho phép Mỹ khai thác các khoáng sản đất hiếm tại một số khu vực của Greenland mà không cần phải xin giấy phép.
“Đây là một thỏa thuận mà mọi người đã nhanh chóng đạt được, thực sự tuyệt vời cho nước Mỹ, mang lại mọi thứ chúng ta mong muốn, đặc biệt là an ninh quốc gia thực sự và an ninh quốc tế”, ông Trump nói với các phóng viên hôm 21/1.
Ngay sau cuộc gặp với Tổng thư ký NATO, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ hủy bỏ cảnh báo áp đặt các mức thuế quan mới đối với những quốc gia châu Âu phản đối lập trường của ông về sáp nhập Greenland.
Vị trí căn cứ Pituffik của Mỹ trên đảo Greenland (Ảnh: NPR).
Truyền thông Mỹ cũng dẫn nguồn thạo tin cho biết, một phần trong khuôn khổ dự kiến về Greenland mà Tổng thống Trump công bố hôm 21/1 bao gồm việc đàm phán lại thỏa thuận năm 1951, thỏa thuận chính thức hóa sự hiện diện quân sự của Mỹ trên hòn đảo này.
Hiệp ước giữa Mỹ và Đan Mạch cho phép sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Greenland vĩnh viễn. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, hơn 10 cơ sở quân sự của Mỹ đã được đặt tại đây.
Chỉ còn một cơ sở quân sự của Mỹ còn lại ở Greenland sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Tuy nhiên, trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục đưa ra tuyên bố về việc tiếp quản Greenland, Đan Mạch bày tỏ sự ủng hộ về việc bổ sung thêm nguồn lực quân sự. Tổng thư ký NATO cũng thúc đẩy việc đàm phán lại theo hướng này như một cách để đáp ứng các yêu cầu của nhà lãnh đạo Mỹ.
Việc đàm phán lại hiệp ước sẽ diễn ra như thế nào cho đến nay vẫn chưa rõ ràng. Nhưng người phát ngôn NATO tiết lộ rằng các cuộc đàm phán trong tương lai sẽ tập trung một phần vào việc “đảm bảo rằng Nga và Trung Quốc không bao giờ giành được chỗ đứng – về kinh tế hoặc quân sự – ở Greenland”.
Điều đó cho thấy một hiệp ước được cập nhật có thể bao gồm các điều khoản cụ thể ngăn Bắc Kinh và Moscow hoạt động ở Greenland.
Một quan chức NATO cho biết, một đề xuất được thảo luận trong các cuộc họp giữa các quan chức NATO hôm 21/1, và đã được nêu ra trong các cuộc thảo luận trước đó giữa các thành viên của liên minh và Tổng thư ký NATO, là khả năng Đan Mạch cho phép Mỹ xây dựng thêm các căn cứ quân sự ở Greenland trên một số khu vực được coi là lãnh thổ chủ quyền của Mỹ.
Hiện không rõ đề xuất trao chủ quyền cho Mỹ đối với một số khu vực ở Greenland để xây dựng các căn cứ quân sự mới có nằm trong khuôn khổ mà Tổng thống Trump đã công bố hôm 21/1 không. Tuy nhiên, quan chức NATO xác nhận việc tăng cường hiện diện quân sự của Mỹ ở Greenland là một chủ đề xuyên suốt trong các cuộc thảo luận.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/he-lo-thoa-thuan-cua-tong-thong-trump-mo-duong-cho-my-kiem-soat-greenland-20260122120208841.htm
