Tàu sân bay USS Abraham Lincoln của Mỹ (Ảnh: AFP).
Hạm đội lớn
Sự xuất hiện của nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln, đang ở phía bắc biển Ả rập, là thay đổi đáng kể nhất về bố trí quân sự của Mỹ tại Trung Đông những ngày gần đây.
Nhóm này bao gồm tàu USS Abraham Lincoln cùng 3 tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường và không đoàn tàu sân bay với các phi đội tiêm kích F/A-18E Super Hornet, tiêm kích F-35C Lightning II và máy bay tác chiến điện tử EA-18G Growler.
Hải quân Mỹ cũng có 3 tàu khu trục, gồm USS Delbert D. Black, USS McFaul và USS Mitscher, hoạt động trong khu vực tách biệt với nhóm tác chiến tàu sân bay.
Ba tàu tác chiến ven bờ, USS Santa Barbara, USS Canberra và USS Tulsa, đóng tại Bahrain có thể được điều động làm nhiệm vụ rà phá thủy lôi nếu Iran lựa chọn triển khai loại vũ khí này.
Các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường hoạt động cùng tàu USS Abraham Lincoln và tại các khu vực khác trong vùng mang lại năng lực tấn công đáng kể. Mỗi tàu có thể mang hàng chục tên lửa hành trình tấn công mặt đất Tomahawk với tầm bắn khoảng 1.600km và đầu đạn thông thường nặng khoảng 0,45 tấn.
Ngoài ra, các nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ thường hoạt động cùng một tàu ngầm tấn công cũng có thể phóng Tomahawk, nhưng sự hiện diện của tàu ngầm gần như không bao giờ được công bố.
Trong khi tàu sân bay cung cấp một căn cứ nổi cho các hoạt động quân sự, Mỹ có một số địa điểm thường trực trong khu vực, nơi nhiều loại máy bay khác cũng đang được điều tới.
Phi đội và các hệ thống phòng không
Các chuyến bay giám sát diễn ra gần như liên tục và hàng chục máy bay vận tải quân sự C-17 và C-5 chở hàng hóa tới các căn cứ Mỹ trên khắp khu vực.
Một máy bay E-11A đã đến căn cứ không quân Al Udeid ở Qatar hôm 29/1, một trong những khí tài quan trọng cuối cùng cần thiết để Mỹ điều phối các chiến dịch phức tạp. Máy bay thương mại cải hoán này hoạt động như một hệ thống tiếp sóng liên lạc ở độ cao lớn, truyền dữ liệu để hỗ trợ các lực lượng trên không hoặc mặt đất.
Cùng ngày, một máy bay vận tải cải tiến được thiết kế cho các nhiệm vụ tìm kiếm – cứu nạn chiến đấu cũng đến khu vực. Một phi đội tiêm kích F-15E Strike Eagle, có thể mang nhiều loại bom dẫn đường và tên lửa không đối đất, gần đây cũng được triển khai tới khu vực trong một đợt luân chuyển lực lượng theo kế hoạch.
Máy bay F/A-18E Super Hornet của Mỹ đáp xuống tàu sân bay USS Abraham Lincoln (Ảnh: US Navy).
Các chuyến bay trinh sát bằng máy bay không người lái và máy bay do thám của Mỹ vẫn đang diễn ra, tuần tra eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư. Kể từ đầu tuần, các chuyến bay này hoạt động với tần suất gần như liên tục, xuất phát từ các căn cứ Mỹ ở Qatar, Bahrain và thậm chí ngoài Trung Đông.
Các biến thể của máy bay trinh sát RC-135 cũng đã tới khu vực. Chúng có khả năng phát hiện mảnh vỡ phóng xạ và phân tích tín hiệu điện từ.
Hôm 29/1, ít nhất 8 máy bay tiếp dầu dùng để tiếp nhiên liệu trên không cho các tiêm kích nhỏ hơn đã vượt Đại Tây Dương, hạ cánh tại căn cứ không quân Moron ở miền nam Tây Ban Nha. Trong quá trình bay, một số máy bay tiếp dầu phát đi thông điệp cho thấy họ đang hỗ trợ ít nhất 7 máy bay nhỏ khác trên hành trình xuyên Đại Tây Dương để có thể được trang bị cho tác chiến điện tử hoặc nhiệm vụ tiêm kích.
Một trung tâm điều hành F-35 được nhắc đến cụ thể trong các thông điệp phát tối 29/1 gửi tới 2 máy bay tiếp dầu và được ghi lại trên bảng theo dõi chuyến bay cho thấy các tiêm kích thế hệ năm của Mỹ đang vượt Đại Tây Dương. Cả 2 máy bay tiếp dầu được nhắc tới đều bay từ căn cứ không quân Homestead ở Florida, gần nơi Mỹ đã triển khai F-35 tới Puerto Rico trong khuôn khổ Chiến dịch Southern Spear, chiến dịch nhằm vào các tàu bị cáo buộc buôn ma túy ở Caribe và Đông Thái Bình Dương.
Chưa đầy 2 giờ sau khi các thông điệp được gửi đi, 6 chiếc F-35 đã hạ cánh tại căn cứ không quân Lajes ở Bồ Đào Nha.
Ngoài ra, trong những ngày gần đây, Mỹ cũng đã triển khai nhiều hệ thống phòng không tới khu vực, bao gồm các hệ thống THAAD (Phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối) bổ sung và các hệ thống tên lửa Patriot xuất hiện tại căn cứ không quân Al Udeid ở Qatar tuần trước.
Những hệ thống này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc đối phó các đòn tấn công tên lửa trả đũa nếu Iran đáp trả một cuộc không kích bằng cách nhắm vào các tài sản quân sự Mỹ hoặc các đồng minh của Mỹ trong khu vực.
Số trang bị này được tập hợp khi Tổng thống Trump nhiều lần đe dọa hành động quân sự với Iran. Ông tuyên bố, nếu Iran không đồng ý một thỏa thuận, “cuộc tấn công tiếp theo sẽ còn tồi tệ hơn nhiều”, so với đợt tấn công các cơ sở hạt nhân nước này hồi tháng 6 năm ngoái.
Trong tuần này, khi căng thẳng gia tăng giữa các lời đe dọa của ông Trump, Không quân Mỹ đã tiến hành một cuộc tập trận kéo dài nhiều ngày trong khu vực nhằm kiểm tra khả năng “triển khai, phân tán và duy trì sức mạnh chiến đấu” trên khắp Trung Đông.
Xét tới mạng lưới máy bay tiếp dầu trên không rộng khắp của quân đội Mỹ, hiện chưa rõ những khí tài nào khác từ khắp thế giới có thể được Mỹ sử dụng cho một chiến dịch tiềm tàng nào.
Tháng 6/2025, 7 máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit đã bay nhiệm vụ kéo dài 37 giờ từ căn cứ không quân Whiteman ở bang Missouri tới Iran, thả hơn một chục quả bom xuống ba cơ sở hạt nhân trọng yếu của Iran.
Cũng được sử dụng trong cuộc tấn công tháng 6 năm ngoái vào các địa điểm hạt nhân của Iran là một tàu ngầm mang tên lửa dẫn đường. Hải quân Mỹ có 4 tàu ngầm mang tên lửa dẫn đường lớp Ohio có thể mang tới 154 tên lửa Tomahawk.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/my-tang-cuong-khi-tai-quan-su-quanh-iran-20260131221150728.htm
