Trung Quốc đang duy trì thế thống trị về đất hiếm (Ảnh: Reuters).
EU sẵn sàng ký một bản ghi nhớ hợp tác với Mỹ để xây dựng “Lộ trình Đối tác Chiến lược” trong vòng 3 tháng, Bloomberg dẫn các nguồn thạo tin cho biết.
Quan hệ đối tác này nhằm cùng nhau tìm cách khai thác và cung ứng khoáng sản quan trọng, những nguyên liệu cần thiết cho hầu hết công nghệ hiện đại, mà không phụ thuộc vào Trung Quốc. Cả Mỹ và EU đều đang bị ràng buộc vào nguồn khoáng sản Trung Quốc dồi dào và giá rẻ, trao cho Bắc Kinh đòn bẩy lớn đối với chuỗi cung ứng của họ.
Đề xuất đưa ra một số phương án để giảm sự phụ thuộc này, các nguồn tin cho biết.
Bản ghi nhớ đề xuất EU và Mỹ cùng khám phá các dự án khoáng sản quan trọng chung và cơ chế hỗ trợ giá. Nó cũng khuyến nghị các biện pháp để bảo vệ cả hai thị trường trước tình trạng dư cung từ bên ngoài và các hình thức kiểm soát thị trường khác. Đồng thời, đề xuất kêu gọi xây dựng chuỗi cung ứng an toàn giữa 2 bên.
Đáng chú ý, đề xuất của EU cũng nhấn mạnh rằng cả 2 phía phải tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của nhau. Quan hệ Mỹ – EU đã căng thẳng trong những tuần gần đây sau khi Tổng thống Donald Trump phát tín hiệu muốn kiểm soát Greenland, lãnh thổ thuộc Đan Mạch, một thành viên EU.
Đề xuất của EU được đưa ra trong bối cảnh Mỹ đang chuẩn bị triệu tập hàng chục bộ trưởng ngoại giao và quan chức cấp cao từ các nước đồng minh vào ngày 4/2 để tìm kiếm thỏa thuận giảm phụ thuộc vào khoáng sản quan trọng của Trung Quốc.
Ủy ban châu Âu, cơ quan hành pháp của EU, gọi các cuộc thảo luận này là “rất quan trọng để đa dạng hóa nguồn cung, tránh phụ thuộc vào bất kỳ một quốc gia đơn lẻ nào”, nhưng không bình luận chi tiết về đề xuất của khối.
Vấn đề này là ưu tiên hàng đầu của Washington sau khi Bắc Kinh áp đặt hạn chế xuất khẩu đất hiếm vào năm 2025. Các biện pháp này từng bị hoãn vào tháng 10 cùng năm như một phần thỏa thuận giữa ông Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhưng hiện các quan chức Mỹ quyết tâm thúc đẩy nhanh tiến trình.
Đặc biệt, Mỹ đang kêu gọi các nước đồng ý một cơ chế định giá nhằm bảo vệ các nhà tinh luyện và khai thác đất hiếm ở phương Tây trước nguồn cung giá rẻ từ Trung Quốc.
Trong nỗ lực này, Mỹ từng gây áp lực để một số nước thành viên EU ký thỏa thuận song phương riêng lẻ. Đáp lại, Ủy ban châu Âu yêu cầu các nước EU đoàn kết, và các nước đã trao cho Ủy ban quyền đàm phán thay mặt toàn khối.
Chẳng hạn, bản ghi nhớ của EU nêu khả năng dự trữ chiến lược khoáng sản quan trọng, điều mà ông Trump cũng đặc biệt quan tâm. Ngày 2/2, Tổng thống Mỹ đã khởi động kho dự trữ khoáng sản quan trọng trị giá 12 tỷ USD nhằm bảo vệ các nhà sản xuất trước cú sốc thiếu hụt nguồn cung.
Các trụ cột chính trong đề xuất mà EU đã soạn thảo và sẵn sàng ký gồm:
Hợp tác bảo đảm chuỗi cung ứng và giảm phụ thuộc, bao gồm phát triển thị trường cao cấp trên phạm vi quốc tế và cùng nhau ứng phó gián đoạn.
Tăng cường hội nhập công nghiệp và kinh tế, kể cả thông qua dự án chung.
Miễn trừ lẫn nhau khỏi các hạn chế xuất khẩu đối với nguyên liệu thô quan trọng.
Hợp tác nghiên cứu và đổi mới trên toàn bộ chuỗi giá trị.
Trao đổi thông tin về chuỗi cung ứng, nhận diện rủi ro và tăng sự minh bạch thị trường, kể cả thông qua dự trữ hoặc lập nhóm phản ứng chung EU – Mỹ.
Phối hợp về các biện pháp hạn chế xuất khẩu áp dụng với nước thứ 3.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/chau-au-my-se-bat-tay-ve-dat-hiem-kiem-che-su-thong-tri-cua-trung-quoc-20260204074354248.htm
