Những sáng kiến ‘tiền tỉ’ của kỹ sư, thợ giỏi

Lễ trao Giải thưởng Tôn Đức Thắng lần thứ 25 diễn ra sáng nay tại TP.HCM đã tôn vinh 11 kỹ sư, công nhân lao động tiêu biểu – những người trực tiếp tạo ra các sáng kiến cải tiến kỹ thuật, ứng dụng công nghệ vào sản xuất, mang lại lợi ích kinh tế hàng tỉ đồng cho doanh nghiệp.

Những sáng kiến bắt đầu từ dây chuyền sản xuất

Nơi khởi đầu của nhiều sáng kiến “tiền tỉ” ấy là nhà máy, dây chuyền sản xuất, nơi những kỹ sư đứng giữa nhà máy, theo dõi từng công đoạn, từng sai số nhỏ nhất – để rồi từ những “vướng mắc rất nhỏ” ấy, những cải tiến có tác động lớn ra đời.

Sáng kiến của kỹ sư Nguyễn Tăng Pháp, Trưởng bộ phận cải tiến chất lượng sản xuất của Công ty TNHH Điện tử Samsung HCMC CE Complex (Khu công nghệ cao TP.HCM), cũng bắt đầu như vậy.

Hơn 10 năm gắn bó với nhà máy, anh quen với việc đi dọc dây chuyền, quan sát những thao tác mà nhiều người đã coi là “chuẩn”. Từ việc phát hiện nguy cơ nhầm lẫn mã vật tư trong công đoạn lắp ráp tấm nền màn hình tivi (LCM), anh cùng cộng sự thiết kế hệ thống kiểm tra vật tư 100% ngay trên dây chuyền sản xuất.

Giải pháp không cầu kỳ, nhưng đánh trúng điểm nghẽn – ngăn sai sót ngay từ đầu, thay vì xử lý hậu quả khi sản phẩm đã hoàn thiện.

Hệ thống này giúp giảm đáng kể lỗi dừng chuyền, hạn chế sản phẩm hư hỏng và tiết kiệm cho doanh nghiệp hàng tỉ đồng mỗi năm. Quan trọng hơn, nó giảm áp lực cho công nhân trực tiếp sản xuất, khi những khâu dễ sai sót nhất đã được kiểm soát tự động.

Từ nền tảng đó, hàng loạt cải tiến tiếp tục được triển khai: kiểm soát phiên bản phần mềm trên bảng mạch, tự động hóa kiểm tra vật tư thay thế checklist giấy, thiết lập hệ thống kiểm tra thùng tivi tự động, cải tiến pallet sản xuất bằng vật liệu nội địa thay cho hàng nhập khẩu. Tổng giá trị làm lợi từ các sáng kiến của kỹ sư Tăng Pháp ước tính hơn 9 tỉ đồng.

Câu chuyện của anh là một minh chứng tiêu biểu cho tinh thần mà Giải thưởng Tôn Đức Thắng hướng đến – tôn vinh những người lao động lấy cải tiến kỹ thuật làm động lực phát triển doanh nghiệp, bắt đầu từ chính công việc hằng ngày của mình.

Khi người lao động trở thành điểm khởi phát của đổi mới

Tinh thần ấy cũng hiện diện rõ trong lĩnh vực hạ tầng đô thị. Tại Công ty CP Cấp nước Bến Thành, anh Trần Văn Thiện, Tổ trưởng Tổ GIS – Phòng Công nghệ thông tin, đã đưa công nghệ bản đồ số và điều khiển từ xa vào quản lý mạng lưới cấp nước.

Từ việc di dời bộ điều khiển van giảm áp lên tủ tín hiệu, xây dựng hệ thống SCADA giám sát áp lực – lưu lượng theo thời gian thực, đến ứng dụng GIS trong xử lý sự cố và thay đồng hồ nước, các giải pháp của anh giúp giảm thất thoát, rút ngắn thời gian phản ứng và chủ động điều tiết mạng lưới. Những cải tiến này không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ cấp nước, mà còn mang lại gần 27 tỉ đồng giá trị làm lợi cho doanh nghiệp.

Ở một lĩnh vực khác, nơi yêu cầu độ chính xác và hiệu suất được đặt lên hàng đầu, kỹ sư Nguyễn Văn Dũng (Công ty TNHH Intel Products Việt Nam) lại chọn dữ liệu và tự động hóa làm “đòn bẩy” cải tiến.

Từ việc xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu máy móc trực tuyến, phát triển bảng điều khiển hiệu suất theo thời gian thực, đến cải tiến thiết kế thiết bị và tự động hóa quy trình báo cáo, các sáng kiến của anh giúp loại bỏ hàng trăm giờ thao tác thủ công và giảm mạnh lỗi con người trong sản xuất công nghệ cao. 

Tổng giá trị làm lợi từ chuỗi giải pháp này lên tới hơn 26 tỉ đồng, đồng thời góp phần nâng cao năng lực vận hành của một trong những nhà máy công nghệ cao lớn nhất Việt Nam.

Ba câu chuyện, ba lĩnh vực khác nhau – điện tử, hạ tầng đô thị, công nghệ cao – nhưng gặp nhau ở một điểm chung: sáng kiến không đến từ những phòng nghiên cứu xa rời thực tế, mà từ chính người lao động đang đứng trong quy trình sản xuất và vận hành mỗi ngày.

Mỗi cải tiến, dù bắt đầu rất nhỏ, khi được áp dụng đồng bộ đã mang lại hiệu quả tích lũy lớn: giảm chi phí, tăng năng suất, nâng cao chất lượng sản phẩm và cải thiện điều kiện làm việc.