Con trai Gaddafi bị nhóm sát thủ bắn chết

Truyền thông địa phương cho biết vụ nổ súng xảy ra ngày 3/2 tại thị trấn Zintan, cách thủ đô Tripoli khoảng 137 km về phía tây nam. Đội cố vấn chính trị của Saif al-Islam mô tả 4 người đàn ông che mặt đã tấn công ông tại nhà riêng trong “một vụ ám sát hèn hạ và phản bội”.

Văn phòng Tổng công tố Libya ngày 4/2 cho biết các điều tra viên và bác sĩ pháp y đã khám nghiệm thi thể Saif al-Islam, xác định ông tử vong do trúng đạn. Cơ quan này nói đang tiếp tục điều tra, nhận diện nghi phạm và triển khai các bước cần thiết nhằm khởi tố vụ án.

Saif al-Islam, 53 tuổi, từng là gương mặt chính trị nổi bật trong giai đoạn cuối 4 thập kỷ cầm quyền của Muammar Gaddafi, trước khi chính phủ này sụp đổ bởi cuộc nổi dậy được NATO hậu thuẫn và can thiệp quân sự vào năm 2011. Dù không nắm chức vụ chính thức, Saif al-Islam từng được đánh giá là người quyền lực thứ hai cả nước, chỉ sau bố mình.

Ông góp phần định hình chính sách và tham gia các nhiệm vụ ngoại giao nhạy cảm, trong đó có các cuộc đàm phán Libya từ bỏ vũ khí hủy diệt hàng loạt và thỏa thuận bồi thường cho gia đình các nạn nhân vụ đánh bom chuyến bay Pan Am 103 trên không phận Scotland năm 1988.

Saif al-Islam được đào tạo tại London, từng được nhiều chính phủ xem là gương mặt “thân thiện với phương Tây”. Tuy nhiên, khi cuộc nổi dậy bùng phát năm 2011, ông đứng về phía gia đình và trở thành một trong những kiến trúc sư trưởng cho chiến dịch trấn áp với những lời cảnh báo về “dòng sông máu” và tuyên bố chính phủ sẽ chiến đấu đến viên đạn cuối cùng.

Sau khi phe nổi dậy kiểm soát Tripoli, Saif al-Islam tìm cách chạy sang Niger nhưng bị lực lượng dân quân bắt trên đường, bị giam tại Zintan trong 6 năm. Saif al-Islam từng mô tả ông bị cô lập, không được gặp ai bên ngoài, dù được xem truyền hình vệ tinh và có sách đọc.

Năm 2015, một tòa án Libya tuyên án tử hình vắng mặt đối với Saif al-Islam vì các chiến dịch trấn áp năm 2011. Ông cũng bị Tòa Hình sự Quốc tế (ICC) truy tố sơ bộ về các cáo buộc tội ác chống lại loài người. Đến năm 2017, ông được dân quân phóng thích theo lệnh ân xá, nhưng chọn sống nhiều năm “ẩn mình” ở Zintan vì lo sợ bị ám sát.

Saif al-Islam trở lại chính trường vào năm 2021, đăng ký tranh cử tổng thống trong cuộc bầu cử vốn dự kiến diễn ra vào tháng 12 năm này, với thông điệp sẽ “tái thống nhất” đất nước đang chia rẽ bởi các lực lượng ở miền đông và miền tây. Tiến trình bầu cử cuối cùng sụp đổ trong bế tắc chính trị, còn riêng Saif al-Islam bị bác bỏ tư cách tranh cử vì bản án năm 2015.

Thanh Danh (Theo Reuters)