Không cần biển hay camera, dải rung kẻ đường khiến tài xế giảm tốc

Trên nhiều tuyến đường tại Úc, người lái xe đang dần quen với những kiểu vạch kẻ đường mới không chỉ để phân làn mà còn nhằm “định hướng hành vi”. Từ các đường zig-zag gần lối sang đường cho người đi bộ đến những hiệu ứng thị giác khiến làn đường trông hẹp hơn, hạ tầng giao thông hiện đại ngày càng tận dụng các tác động tâm lý để buộc tài xế chú ý hơn.

Mới đây, tại khu vực Tuggeranong thuộc vùng Australian Capital Territory (ACT), chính quyền địa phương đã bắt đầu triển khai dải rung trên các đoạn đường dẫn vào những vòng xuyến lớn. Theo truyền thông địa phương, giải pháp này nhằm tăng an toàn tại các giao lộ nơi xe thường di chuyển nhanh rồi phải phanh gấp.

Dải rung không phải gờ giảm tốc và cũng không gây xóc mạnh cho phương tiện. Chúng được làm từ sơn nhiệt dẻo trộn với cát hoặc thủy tinh, tạo bề mặt hơi nhô lên. Khi xe chạy qua, lốp sẽ tạo rung nhẹ và phát ra âm thanh, đủ để tài xế nhận biết rằng điều kiện phía trước đang thay đổi.

Theo Tổ chức Nghiên cứu giao thông quốc gia Úc (NTRO), hiệu quả của dải rung đến từ yếu tố tâm lý nhiều hơn là tác động vật lý. 

Ông Michael Caltabiano, Tổng giám đốc NTRO, cho biết các dải này được bố trí theo quy luật: khoảng cách giữa các vạch ngày càng thu hẹp khi xe tiến gần giao lộ, khiến tần suất rung và tiếng ồn tăng dần. Nhờ đó, tài xế có xu hướng tự nhiên nhả ga mà không cần suy nghĩ có ý thức.

Khác với biển báo – vốn đòi hỏi người lái phải đọc và xử lý thông tin, dải rung tác động trực tiếp lên cảm giác lái. Sự thay đổi truyền qua vô-lăng tạo cảm giác “có chuyện phía trước”, từ đó khuyến khích giảm tốc và tăng tập trung.

Nhiều nghiên cứu cho thấy biện pháp này mang lại hiệu quả rõ rệt. Một khảo sát theo dõi hàng trăm phương tiện ghi nhận tốc độ trung bình của xe khi tiếp cận giao lộ có dải rung giảm từ 3-8km/h, đặc biệt rõ ở những tài xế thường chạy quá tốc độ.

Nhờ chi phí lắp đặt thấp và không đòi hỏi thay đổi hạ tầng lớn, dải rung được đánh giá phù hợp với các vòng xuyến – nơi dòng xe thường thông suốt cho đến sát điểm giao cắt.

Tháng 12-2025, chính quyền bang New South Wales (NSW) đã cam kết chi 46 triệu AUD (hơn 841 tỉ đồng) trong 3 năm để lắp đặt dải rung và tăng cường vạch kẻ đường trên các tuyến đường khu vực.

Theo kế hoạch, hơn 2.700km dải rung sẽ được triển khai trên các tuyến cao tốc vùng nông thôn của NSW, với mục tiêu giảm mệt mỏi khi lái xe và nâng cao an toàn giao thông. Tuy vậy, nhược điểm của giải pháp này là độ bền: các vạch nhô sẽ mòn theo thời gian và cần sơn lại định kỳ.

Dù còn chi phí bảo trì, trong bối cảnh lưu lượng xe ngày càng tăng ở các khu dân cư mới như Tuggeranong, dải rung vẫn được xem là cách làm đơn giản nhưng hiệu quả để khuyến khích tài xế lái xe an toàn hơn mà không khiến đường sá thêm rối mắt.